Tρελές αγελάδες Nο 2!

Μία νέα μορφή της νόσου των τρελών αγελάδων εντοπίστηκε στην Ιταλία. Μία
νέα μορφή που κάνει τους επιστήμονες να φοβούνται ότι πολλά κρούσματα
«σποραδικής» σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας σε ανθρώπους δεν είναι καθόλου τυχαία,
αλλά οφείλονται στην κατανάλωση κρέατος.

Νέα απειλή. H νέα μορφή της νόσου των τρελών αγελάδων εντοπίστηκε στην Ιταλία σε δύο γηραιές αγελάδες που έμοιαζαν υγιείς

Την έρευνα πραγματοποίησε μια ομάδα επιστημόνων από τα Πανεπιστήμια του
Τορίνο, της Βερόνας, της Μπρέσια και του Μιλάνου. Επικεφαλής ήταν ο
βραβευμένος με Νόμπελ για το έργο του γύρω από τα πράιον, τα βραδέα λοιμογόνα
σωμάτια που ενοχοποιούνται ως αίτια της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας, δρ Στάνλεϊ
Μπ. Προύσινερ. Τα αποτελέσματά της παρουσιάζονται στην επιθεώρηση The
Proceedings of the National Academy of Sciences.

H νέα μορφή της νόσου των τρελών αγελάδων εντοπίστηκε σε δύο γηραιές αγελάδες,
ηλικίας 11 και 15 ετών, που έμοιαζαν υγιείς. Και διαφέρει τόσο πολύ από την
«κλασική» σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών (BSE) που οι επιστήμονες της
έδωσαν ένα νέο όνομα: αμυλοειδωτική σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών
(BASE), διότι σχηματίζει στον εγκέφαλο αμυλοειδείς πλάκες: στρογγυλές, σκούρες
πλάκες κολλώδους πρωτεΐνης.

Το νέο στέλεχος, όμως, διαφέρει από την BSE σε κάτι ακόμα: εμφανίζεται σε
βοοειδή πολύ μεγαλύτερα σε ηλικία. Επιπλέον, τα νέα πράιον συγκεντρώνονται σε
διαφορετικά σημεία του εγκεφάλου – στον οσφρητικό βολβό και θάλαμο, όχι στο
εγκεφαλικό στέλεχος. Οι δύο αγελάδες εμφάνιζαν επίσης λιγότερες «τρύπες» στον
εγκέφαλο.

Τι είναι εκείνο που ανησυχεί ιδιαίτερα τους επιστήμονες; Ότι όλα τα
προαναφερθέντα χαρακτηριστικά μοιάζουν με εκείνα που απαντούν στο 30% των
ανθρώπων οι οποίοι προσβάλλονται από τη σποραδική μορφή της Κρόιτσφελντ –
Γιάκομπ και όχι την παραλλαγή της Κρόιτσφελντ – Γιάκομπ, της ανθρώπινης μορφής
της νόσου των τρελών αγελάδων που πρωτοπεριγράφτηκε τη δεκαετία του 1990 και
έχει στοιχίσει τη ζωή περίπου 150 Ευρωπαίων.

Οι θάνατοι

Στις ΗΠΑ, περίπου ένας άνθρωπος ανά εκατομμύριο εμφανίζει και πεθαίνει κάθε
χρόνο από τη σποραδική μορφή της νόσου. Για άγνωστους λόγους, το αντίστοιχο
ποσοστό στην Ιταλία είναι δύο ανά εκατομμύριο, και στην Ελβετία τρία ανά
εκατομμύριο. Σύμφωνα με τον δρα Μάικλ Σ. Χάνσεν από την αμερικανική Ένωση
Καταναλωτών, στο παρελθόν κάποιοι άνθρωποι με σποραδική Κρόιτσφελντ – Γιάκομπ
είχαν δηλώσει πως είχαν καταναλώσει μυαλά σκίουρου ή χοίρου ή ωμό κρέας· δεν
είχε διαπιστωθεί ωστόσο σχέση με κάποιο διαφορετικό πράιον. «Δεν γνωρίζουμε αν
η BESA μεταδίδεται στους ανθρώπους», λέει ο δρ Σαλβατόρε Μονακό, νευρολόγος
στην πολυκλινική G.Β. Rossi της Βερόνας. «Μοιάζει όμως πολύ με έναν υπο-τύπο
που προκαλεί σποραδική Κρόιτσφελντ – Γιάκομπ σε ανθρώπους».

Τα περισσότερα σποραδικά κρούσματα εντοπίζονται σε ηλικιωμένους. Αντιθέτως,
στη Βρετανία η παραλλαγμένη μορφή προσέβαλε πολλούς ανθρώπους κάτω των 30. Όλα
τα θύματα εμφανίζουν ίλιγγο, απώλεια μνήμης και ανία, πέφτουν σε κώμα και
πεθαίνουν. Αναφορές για ασυνήθιστες μορφές της νόσου των τρελών αγελάδων έχουν
γίνει πρόσφατα τόσο στην Ιταλία όσο και στην Ιαπωνία.

Υπάρχουν αμφιβολίες

Ο φόβος. Οι επιστήμονες φοβούνται ότι πολλά κρούσματα «σποραδικής» σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας σε ανθρώπους δεν είναι τυχαία

H δρ Λάουρα Μανουηλίδη, πάντως, νευροπαθολόγος, από το Πανεπιστήμιο του
Γέιλ, αμφισβητεί τη διαδεδομένη άποψη ότι τα πράιον μπορούν να μεταδώσουν
λοιμώξεις. Πιστεύει πως υπεύθυνος μπορεί να είναι κάποιος ιός βραδείας δράσης
που δεν έχει ακόμα ανακαλυφθεί. Προς υποστήριξη, μάλιστα, της άποψης ότι
παρόμοιες λοιμώξεις άρχισαν να σπάνε τα «φράγματα» ανάμεσα στα ζωικά είδη πολύ
πριν ξεσπάσει στη Βρετανία το σκάνδαλο με τις τρελές αγελάδες, παραπέμπει σε
μια παλιά αναφορά της Ιατρικής Κτηνιατρικής Επιθεώρησης από το 1883, που
διατηρεί αναρτημένη στην πόρτα του γραφείου της: ένας κτηνίατρος, ονόματι
Σερέτ, από τη Νοτιοδυτική Γαλλία, περιγράφει μια αγελάδα που είδε να πεθαίνει
από τα συμπτώματα μιας μορφής δυσεντερίας ονόματι scrapie, γνωστή από τον 18ο
αιώνα ως ασθένεια των προβάτων: κνησμός, νευρικότητα, μερική παράλυση και,
τελικά, κώμα.

LINKS:

* www.pnas.org

* www.nytimes.com

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κίττυ Ξενάκη