Διαστάσεις Aναζητώντας το χαμένο κέντρο

Για να συμβολίσουν, λέει, τη συμφιλίωση της Ευρώπης, οι ηγέτες του νέου,
τριμελούς διευθυντηρίου ήθελαν να συναντηθούν σήμερα στο γεωγραφικό κέντρο της
ηπείρου. Όμως οι υποψήφιοι ήταν τόσο πολλοί, που οποιαδήποτε επιλογή με αυτό
το κριτήριο θα δημιουργούσε παρεξηγήσεις.

Ψέματα, δεν έγινε έτσι. Ο Μπλαιρ, ο Σιράκ και ο Σρέντερ έχουν πολλές δουλειές,
δεν μπορούν να επιδίδονται σε τέτοιες ρομαντικές αναζητήσεις. Την αναζήτηση
του κέντρου της Ευρώπης την ανέλαβε ένας νεαρός Πολωνός σκηνοθέτης, ο
Στανισλάβ Μούσα. Έκανε ένα οδοιπορικό τριών ετών, κατέγραψε τις πιο απίθανες
απαντήσεις και γύρισε ένα ντοκιμαντέρ διάρκειας μιάμισης ώρας που προβλήθηκε
πριν από μερικές ημέρες στο Φεστιβάλ του Βερολίνου. Ο νικητής; Δεν υπάρχει. Το
βέβαιο είναι ότι για τον τίτλο του θρυλικού Die Mitte – όπως λέγεται και η
ταινία – υπάρχει σκληρός ανταγωνισμός.

«Το κέντρο της Ευρώπης; Έχει πάει διακοπές», απάντησε με νόημα ένας σοβαρός
κύριος. «Πού θέλετε να ξέρω;» απάντησε ενοχλημένος ένας άλλος. «Το κέντρο
βρίσκεται εδώ, στην Έση», βεβαίωσε ένας νεαρός Γερμανός. Ο Μούσα σημείωσε
τουλάχιστον ογδόντα πόλεις που διεκδικούν, προβάλλοντας πιστοποιητικά και
περίπλοκους μαθηματικούς τύπους, τον επίζηλο τίτλο. Ύστερα από περαιτέρω
έρευνα, κατάφερε να μειώσει τους σοβαρούς υποψηφίους σε έντεκα. Ανάμεσά τους,
το Κέλμπε της Γερμανίας, όπου ένας κάτοικος έχει τοποθετήσει στον κήπο του και
τη σχετική σημαία. Ανταγωνιστές του, στην ίδια χώρα, είναι η Έση, το Νορντχάιμ
και το Τίρσενροϊτ. H Αυστρία διεκδικεί το έπαθλο με το Μπράουναου του Ιν, τη
γενέτειρα του Χίτλερ. Μα στον αγώνα έχει μπει δυναμικά και η πρώην Ανατολική
Ευρώπη, με το Κράουλε (Σλοβακία), τη Σουσοβόλα και το Πιάτεκ (Πολωνία), το
Μπεργκ ντερ Κρόιτς (Λιθουανία). Για την τελευταία αυτή πόλη, μάλιστα, μια
ηλικιωμένη κυρία επικαλείται τη μαρτυρία του Πάπα, που ως γνωστόν είναι
αλάνθαστος.

Ο Πολωνός σκηνοθέτης έκανε στάση στο Ρασίβ της Δυτικής Ουκρανίας, που έχει
ανακηρυχθεί «επισήμως» κέντρο της Ευρώπης από το 1887. Κι έπειτα ανέβηκε
μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα βορειότερα κι έφτασε στο Βίλνιους, στη
Λιθουανία. «Το κέντρο της Ευρώπης πέρασε από ‘δώ το 1990, αλλά σταμάτησε λίγο
πιο κάτω», σάρκασε ένας κάτοικος, δείχνοντάς του τις τηλεφωνικές γραμμές που
σταματούν μερικές εκατοντάδες μέτρα από το σπίτι του καταδικάζοντάς τον στην
απομόνωση, όπως την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης. H τελευταία ελπίδα του
σκηνοθέτη ήταν δύο νεαροί τουρίστες από την Ελβετία, εφοδιασμένοι με GPS
(Global Position System), στους οποίους πρότεινε να αναζητήσουν μαζί το
ακριβές κέντρο της Ευρώπης. Ανέβηκαν στα βουνά, περιπλανήθηκαν στα δάση, αλλά
συμπέρασμα δεν έβγαλαν. «Τελικά αυτό το κέντρο δεν υπάρχει πουθενά», καταλήγει
απογοητευμένος ο Στανισλάβ Μούσα.

Θα έπρεπε να το περιμένει. Όποιο μανδύα κι αν φορά, γεωγραφικό, πολιτικό ή
ιδεολογικό, το Κέντρο καταφέρνει πάντα να ξεγλιστρήσει από τους κυνηγούς του.
Τους κάνει νεύματα, τους φλερτάρει, αλλά δεν τους αφήνει ποτέ να κατακτήσουν
τα μυστικά του.