Συμπαγής η εκλογική βάση της N.Δ.

Οι οξύτατες συγκρούσεις της Κατοχής και του Εμφυλίου σφράγισαν για πολλές
δεκαετίες την πολιτική φυσιογνωμία, αλλά και γενικότερα την κοινωνική ζωή της
Ηπείρου.

Καταλυτικό ρόλο στη διαδικασία αυτή έπαιξε η παρουσία και δράση του ΕΔΕΣ κατά
την περίοδο της Κατοχής και, κυρίως, η μετατροπή του σε πολιτικό κόμμα αμέσως
μετά την απελευθέρωση. H τοπική αυτή ηγεσία που αναδείχθηκε μέσα από τις
εμφύλιες συγκρούσεις, προσχωρώντας στη συνέχεια σε άλλα κόμματα, κυριάρχησε
στην πολιτική ζωή της Ηπείρου για τρεις σχεδόν δεκαετίες.

H κυρίαρχη επιρροή, την οποία είχε διαμορφώσει η Δεξιά στην Ήπειρο κατά την
προδικτατορική περίοδο – στηριγμένη σε ισχυρά πελατειακά δίκτυα αλλά και σε
έναν πλήρη έλεγχο της κοινωνικής ζωής μέσω καταπιεστικών και οικονομικών
μηχανισμών – εκφράστηκε το 1974 με ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό (62,1%) για τη
N.Δ. Και μάλιστα για μια N.Δ., η οποία, σε τοπικό επίπεδο, ελάχιστα είχε
ξεχάσει και ακόμη λιγότερα είχε διδαχθεί από το παρελθόν.

Τέλος εποχής

Τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’80, με τη συρρίκνωση της Δεξιάς στο επίπεδο
του 40% και την ταυτόχρονη αποχώρηση από την τοπική πολιτική, όλων σχεδόν των
βουλευτών της προδικτατορικής γενιάς, σήμανε έτσι για την Ήπειρο το τέλος μιας
εποχής. Έκτοτε, δηλαδή από τα τέλη της δεκαετίας του ’80, η δύναμη των δύο
μεγάλων κομμάτων στην Ήπειρο ακολουθεί αρκετά πιστά τα εθνικά εκλογικά
ρεύματα, με αποκλίσεις που μέχρι στιγμής οριακά μόνο έχουν αγγίξει το 2%.

Πάντως, η N.Δ. διατηρεί στην Ήπειρο μια συμπαγή εκλογική βάση, σταθερά ανώτερη
από τον εθνικό μέσο όρο, γεγονός που της επέτρεψε στις τελευταίες εκλογές να
αναδειχθεί πρώτο κόμμα (με 44,8%), εκμεταλλευόμενη και το γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ
εμφανίστηκε ουσιαστικά στάσιμο (43,0%, έναντι 42,3% τον Σεπτέμβριο του 1996).
H N.Δ. παρουσίασε σημαντική ανοδική τάση, αυξάνοντας τη δύναμή της κατά 5
ποσοστιαίες μονάδες – ποσοστό που υπερβαίνει κατά πολύ την εξαιρετικά
περιορισμένη επιρροή που διαθέτει η ΠΟΛΑΝ στην περιοχή (μόλις 2,1% το 1996).

Πρώτο το 1993

Το ΠΑΣΟΚ στην Ήπειρο ξεκίνησε το 1974 από ένα σχετικά χαμηλό ποσοστό (12,9%),
γεγονός που εν μέρει οφείλεται στο ότι συγκροτήθηκε – σε τοπικό επίπεδο –
ευρισκόμενο σε πλήρη ρήξη με την πολιτική εκπροσώπηση της προδικτατορικής E.K.
Στη συνέχεια βέβαια το ΠΑΣΟΚ παρουσίασε θεαματική άνοδο, παρέμεινε όμως μέχρι
τις αρχές της δεκαετίας του ’90 σε επίπεδο ελαφρώς κατώτερο από τον εκάστοτε
εθνικό μέσο όρο του. Βασική αιτία γι’ αυτό αποτέλεσε η ιδιαίτερη δυναμικότητα
που εμφάνισε, ιδιαίτερα τη δεκαετία του ’80, η κομμουνιστική Αριστερά,
αυξάνοντας συνεχώς τη δύναμή της με αποκορύφωμα το 14,5% που συγκέντρωσε ο
(ενιαίος τότε) Συνασπισμός τον Ιούνιο του 1989. Μόνο μετά την κάμψη και
διάσπαση της κομμουνιστικής Αριστεράς, στις αρχές της δεκαετίας του ’90, το
ΠΑΣΟΚ κατόρθωσε να αναδειχθεί σε πραγματικά ηγεμονική δύναμη, συγκεντρώνοντας
το 1993 το 47,4% των ψήφων (το υψηλότερο μέχρι σήμερα ποσοστό του) και
κατακτώντας (για πρώτη φορά) τη σχετική πλειοψηφία και στους τέσσερις νομούς
της Ηπείρου.

Απώλειες στην Αυτοδιοίκηση

H ισχυρή παρουσία του ΔΗΚΚΙ (λόγω και της εντοπιότητας του προέδρου του
Δημήτρη Τσοβόλα) στις εκλογές του 1996 (5,2%) μείωσε τη δύναμη του ΠΑΣΟΚ, αλλά
η κρισιμότερη μεταβολή παρατηρήθηκε στις εκλογές του 2000 όταν, παρά τη
συρρίκνωση του ΔΗΚΚΙ (μόλις 2,9%) και τη σημαντική πτώση του ΣΥΝ (2,7% από
4,3% το 1996), το ΠΑΣΟΚ παρέμενε ουσιαστικά στάσιμο. H κάμψη αυτή της επιρροής
του ΠΑΣΟΚ αποτυπώθηκε και στις πρόσφατες εκλογές για την Τοπική Αυτοδιοίκηση,
με την απώλεια της Νομαρχίας των Ιωαννίνων (που είχε υπό τον έλεγχό του την
προηγούμενη οκταετία) και την οποία εν μέρει μόνο μπόρεσε να αναπληρώσει η
επικράτησή του στην Πρέβεζα, λόγω των έντονων εσωκομματικών αντιθέσεων στον
χώρο της N.Δ.

ΙΩΑΝΝΙΝΑ

Νομός βαρόμετρο για το εθνικό αποτέλεσμα – Ντέρμπι η πρώτη θέση

Πρόκειται για μία από τις περιφέρειες που θεωρούνται βαρόμετρο για το
αποτέλεσμα των εκλογών, καθώς σε όλες τις αναμετρήσεις από τη μεταπολίτευση
έως σήμερα το κόμμα που επικρατεί στα Ιωάννινα, αναδεικνύεται και νικητής σε
πανελλαδικό επίπεδο. Στις τελευταίες μάλιστα εκλογές τα ποσοστά όλων των
κομμάτων βρέθηκαν εξαιρετικά κοντά στον αντίστοιχο εθνικό μέσο όρο, με
διαφορές που σε καμία περίπτωση δεν ξεπερνούσαν το 1%.

Από το 1996 και μετά, όταν η περιφέρεια των Ιωαννίνων έγινε και πάλι
πενταεδρική (ήταν πενταεδρική την περίοδο 1974-1981 και είχε γίνει εξαεδρική
την περίοδο 1985-1993), το κόμμα που αναδεικνύεται πρώτο, εφόσον είναι και ο
νικητής των εκλογών, κερδίζει με απόλυτη βεβαιότητα τις 3 (από τις 5) έδρες,
όπως συνέβη με το ΠΑΣΟΚ στις δύο τελευταίες εκλογές. Γι’ αυτό και στις
επόμενες εκλογές η κατάκτηση της πρώτης θέσης στον νομό θα αποτελέσει
αντικείμενο σκληρού ανταγωνισμού μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων. Στην
αναμέτρηση αυτή η N.Δ. ελπίζει να επωφεληθεί από την πρόσφατη επικράτησή της
στις εκλογές για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με σχετική άνεση στη Νομαρχία και
τελείως οριακά για τη δημαρχία των Ιωαννίνων.

* H αποχώρηση από το κυβερνητικό σχήμα και από το ψηφοδέλτιο του πρώην
υφυπουργού Δημόσιας Τάξης, Ευ. Μαλέσιου, που εκλεγόταν από το 1993 και στις
τελευταίες εκλογές ήταν δεύτερος με 10.588 σταυρούς, προκάλεσε σημαντικές
ανακατατάξεις στο ΠΑΣΟΚ. Έτσι, από τους παλιούς πολιτευόμενους στο τελικό
σχήμα του ψηφοδελτίου περιλαμβάνονται μόνο οι δύο εναπομείναντες σημερινοί
βουλευτές, ο K. Παπούλιας που διαθέτει τη μεγαλύτερη θητεία από το 1977 (ήταν
3ος το 2000 με 9.686 σταυρούς) και ο υφυπουργός Γεωργίας Ευ. Αργύρης, ο οποίος
είχε καταλάβει την πρώτη θέση με 12.299 σταυρούς. Δύο πανεπιστημιακοί, ο X.
Μπάτσης και ο K. Σακαρέλος, ένας υπάλληλος της ΔΕΗ, ο X. Βούζας, καθώς και ο
δήμαρχος Μολοσσών και συγγενής εξ αγχιστείας του πρώην υφυπουργού Δημόσιας
Τάξης, M. Παντούλας, αποτελούν τα νέα πρόσωπα.

* Σε αυτές τις εκλογές τα Ιωάννινα δεν αποτελούν τη δεύτερη επιλογή για
τον πρόεδρο του κόμματος K. Καραμανλή, που προτίμησε την περιφέρεια
Δωδεκανήσου. Το «παρών» δίνουν και οι δύο νυν βουλευτές, ο K. Τασούλας (2ος το
2000 με 14.901 σταυρούς) που έχει διατελέσει και δήμαρχος στην Κηφισιά και ο
Στ. Καλογιάννης (3ος με 13.014 σταυρούς), γιος του πρώην βουλευτή και γνωστού
από την «αρπαγή» της κάλπης το 1985 κατά την εκλογή του Προέδρου της
Δημοκρατίας, Ελευθέριου Καλογιάννη. Στο ψηφοδέλτιο μετέχουν επίσης και δύο
επιλαχόντες του 2000, ο πρώην βουλευτής και υπουργός A. Φούσας (4ος με 9.454
σταυρούς) και ο οικονομολόγος Αθ. Τζιάλλας (5ος με 8.361 σταυρούς). Από τον
χώρο της Αυτοδιοίκησης προέρχονται οι δύο νέες υποψηφιότητες, αυτές των
νομαρχιακών συμβούλων Παναγιώτας Μητροκώστα και N. Στρατή.

* Ο πρώην βουλευτής – είχε καταλάβει την έδρα το 1996 – και πρώτος σε
σταυρούς στις προηγούμενες εκλογές, A. Τασούλας, κατεβαίνει και αυτή τη φορά
με το KKE. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ψηφοδελτίου του κόμματος είναι και η
κάθοδος στην περιφέρεια αυτή του ευρωβουλευτή και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο
Ιωαννίνων K. Αλυσσανδράκη. Στις υπόλοιπες υποψηφιότητες βρίσκονται δύο παλαιοί
υποψήφιοι, ο πρόεδρος της Επιτροπής Ειρήνης, Σοφοκλής Δρόσος (2ος το 2000), ο
A. Σπύρου (5ος), καθώς και δύο νέα ονόματα, η Όλγα Τσουσμάνη και ο B. Βώτης.

* Ένας πρώην ευρωβουλευτής του KKE, ο Γ. Θεωνάς, κατέρχεται επίσης στην
περιφέρεια Ιωαννίνων, αλλά συμμετέχει στο ψηφοδέλτιο του Συνασπισμού της
Ριζοσπαστικής Αριστεράς. Από τις υπόλοιπες υποψηφιότητες μόνον ο Λ. Κράνος
έλαβε μέρος και στις εκλογές του 2000, ενώ νέα πρόσωπα είναι οι Καλλιρρόη
Κυριαζή, Χρ. Μαντάς, Γ. Παπαδημητρίου και Γ. Σκοπούλης, γιος του γιατρού και
βουλευτή προδικτατορικά με την ΕΔΑ Νίκου Σκοπούλη.

* Στο ψηφοδέλτιο του ΔΗΚΚΙ συγκαταλέγονται ο 4ος των εκλογών του 2000,
Δ. Σούκης, ο πρώην νομαρχιακός σύμβουλος Σ. Σιδέρης και ο δημόσιος υπάλληλος
I. Μπαλάφας.