Παραμένει κάστρο η Kρήτη

H Κρήτη αποτελεί τη μόνη ευρύτερη περιφέρεια της χώρας που διατηρεί,
διαχρονικά και σταθερά, μια τελείως ιδιότυπη εκλογική συμπεριφορά, η οποία
ελάχιστα κοινά σημεία παρουσιάζει με ό,τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ελλάδα.

Κύριο χαρακτηριστικό αυτής της ιδιαιτερότητας αποτελεί η ηγεμονική θέση την
οποία κατέχει το ΠΑΣΟΚ από το 1981, με ποσοστό που κυμαίνεται περί το 60% σε
περιόδους ανοδικής φάσης (1981, 1985, 1993) και παρέμεινε αισθητά ανώτερο του
55% στις δύο τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις. Αξίζει μάλιστα να
υπογραμμιστεί, για να αναδειχθεί η σημασία αυτής της πρωτοκαθεδρίας του ΠΑΣΟΚ,
ότι στις εκλογές 9ης Απριλίου 2000, το ΠΑΣΟΚ συγκέντρωσε συνολικά στην Κρήτη
87.333 ψήφους περισσότερες από τη N.Δ., όταν η τελική διαφορά σε εθνικό
επίπεδο μεταξύ των δύο κομμάτων ήταν μόλις 73.133 ψήφοι.

Το ΠΑΣΟΚ εξασφάλισε στις τελευταίες εκλογές την απόλυτη πλειοψηφία και στους
τέσσερις νομούς της Κρήτης (όπως συμβαίνει σταθερά από το 1993) με ποσοστό
περί το 52% στη δυτική πλευρά του νησιού (Χανιά, Ρέθυμνο) και περί το 59% στην
ανατολική (Ηράκλεο, Λασίθι). H γεωγραφική αυτή διαφοροποίηση αποτελεί πάντως
μια μόνιμη σταθερά τής εκλογικής επιρροής του ΠΑΣΟΚ στην Κρήτη, ήδη από το
1981, και αποτυπώνεται επίσης στις εκλογές για την Τοπική Αυτοδιοίκηση – π.χ.
με την εκλογή, τον Οκτώβριο του 2002, δημάρχων που πρόσκεινται στη N.Δ. τόσο
στο Ρέθυμνο όσο και στα Χανιά.

Και στο Κέντρο

H ηγεμονία που εξασφάλισε και εμπέδωσε το ΠΑΣΟΚ στην Κρήτη εμπόδισε την
επέκταση της N.Δ., παρά τις συστηματικές προσπάθειές της να επικαλύψει ένα
τμήμα του παραδοσιακού κεντρώου χώρου. Έτσι, η εκλογική δύναμη της N.Δ. στην
Κρήτη, μόνο κατά την περίοδο 1989-90, ξεπέρασε το 35% (με μέγιστο το 37,9% που
συγκέντρωσε τον Απρίλιο του 1990), ενώ κατά κανόνα κυμαίνεται από 30% έως 33%.

Άμεσος στόχος της N.Δ. είναι να αυξήσει, έστω και ελαφρώς, την επιρροή της,
γεγονός που θα της αποφέρει σχεδόν σίγουρα μία επιπλέον έδρα, την οποία έχασε
οριακά το 2000 (είτε στο Λασίθι από την A’ κατανομή είτε στα Χανιά από τη B’
κατανομή).

Αν μάλιστα κατορθώσει να υπερισχύσει στις εκλογές, τότε μπορεί να ελπίζει ότι
η θεά τύχη της Γ’ κατανομής είναι ενδεχόμενο να της προσφέρει ως δώρο και μια
έκτη έδρα – κάτι που συνέβη μόνο την περίοδο 1989-90.

ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Σταθερό το ΠΑΣΟΚ, ασταθής η επιρροή των βουλευτών του

Στο Ηράκλειο, το πιο «πράσινο» από τα «πράσινα» προπύργια (μαζί με το
Λασίθι), είναι βέβαιο ότι η αδιάλειπτη κυριαρχία του ΠΑΣΟΚ δεν πρόκειται να
αμφισβητηθεί ούτε στις επόμενες εκλογές. Το ποσοστό του ΠΑΣΟΚ στο Ηράκλειο,
από το 1981 και μετά, δεν έπεσε ποτέ κάτω από το 55% (ακόμη και την περίοδο
1989-90), ενώ κυμάνθηκε από 63% έως 66% σε περιόδους ανοδικής φάσης.

Το ΠΑΣΟΚ ελέγχει επίσης σταθερά τη Νομαρχία (από το 1994), καθώς και τη
δημαρχία της πρωτεύουσας (από το 1975). Άμεσος στόχος του ΠΑΣΟΚ στις επόμενες
εκλογές είναι να διατηρήσει τις 6 (από τις 8) έδρες του νομού, τις οποίες
απέσπασε τόσο το 1996, όσο και το 2000. Για να πραγματοποιήσει όμως τον στόχο
του αυτό (και να αποτρέψει επομένως την εκλογή και τρίτου βουλευτή με τη
N.Δ.), πρέπει να πετύχει ταυτόχρονα σε δύο μέτωπα. Πρώτον, να διατηρήσει τη
δύναμή του πάνω από 55,55% (όριο για την εκλογή 5 βουλευτές από την A’
κατανομή) και, δεύτερον, να περιορίσει τη N.Δ. κάτω από το αντιστοίχως κρίσιμο
ποσοστό 33,33% (το οποίο πάντως μόνο οριακά έχει κατορθώσει να ξεπεράσει η
N.Δ. τον Νοέμβριο του 1989 και τον Απρίλιο του 1990). Αν το ΠΑΣΟΚ πετύχει και
στους δύο αυτούς στόχους του, τότε είναι περίπου βέβαιο (εκτός από κάποιες
τελείως οριακές περιπτώσεις) ότι θα εξασφαλίσει από τη B’ κατανομή και την
όγδοη (αδιάθετη) έδρα του νομού, επανεκλέγοντας έτσι 6 βουλευτές.

Ένας δεν έχασε

Το γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ κυριαρχεί στον Νομό Ηρακλείου δεν συνεπάγεται πάντως
και μια αντίστοιχα σταθερή επιρροή των υποψήφιων βουλευτών του. Είναι
χαρακτηριστικό ότι από τα 11 συνολικά πρόσωπα που έχουν εκλεγεί με το ΠΑΣΟΚ
στις τρεις τελευταίες βουλευτικές αναμετρήσεις, μόνον ο I. Κουράκης (που είναι
σήμερα δήμαρχος Ηρακλείου), δεν έχασε καμία από τις τρεις εκλογές (5ος το
1993, 1ος το 1996 και 3ος το 2000 με 21.981 σταυρούς).

Από τους έξι σημερινούς βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, που όλοι είναι ξανά υποψήφιοι, ο
Δ. Αποστολάκης (1ος το 2000 με 27.117 σταυρούς) και ο Μαν. Στρατάκης (5ος το
2000 με 19.597 σταυρούς) ανέλαβαν κυβερνητικό αξίωμα στη διάρκεια της
τετραετίας και ελπίζουν να κεφαλαιοποιήσουν και εκλογικά αυτή τη θητεία τους.
Ισχυρές υποψηφιότητες – με βάση τα δεδομένα του 2000 – θεωρούνται επίσης αυτές
του Στ. Ματζαμπετάκη (2ος το 2000 με 21.990 σταυρούς) και της Ευαγ. Σχιναράκη
(4η το 2000 με 20.039 σταυρούς). Ο πρώτος, γιος βουλευτή της προδικτατορικής
Ένωσης Κέντρου, είχε εκλεγεί στο παρελθόν βουλευτής με τη N.Δ., αλλά
προσχώρησε στο ΠΑΣΟΚ στις παραμονές των εκλογών του 2000. H δεύτερη, που
πρωτοπολιτεύθηκε στις προηγούμενες εκλογές, είναι η μοναδική γυναίκα μεταξύ
των 20 υποψηφίων που συμμετέχουν στα (απολύτως ανδροκρατούμενα) ψηφοδέλτια των
δύο μεγάλων κομμάτων. Επιπλέον, διαθέτει το ισχυρό «χαρτί» της καταγωγής της
από την περιοχή της Μεσσαράς, όπου τα ποσοστά του ΠΑΣΟΚ ξεπερνούν σταθερά το
60%, ενώ δεν έμεινε ασχολίαστο το γεγονός ότι στην πρόσφατη Κεντρική Επιτροπή
κάθησε κοντά στον Γ. Παπανδρέου. Περισσότερο επισφαλείς αισθάνονται οι δύο
άλλοι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, ο γιατρός Στ. Βρέντζος (πρωτοεξελέγη το 2000, 6ος
με 17.974 σταυρούς) και ο M. Φραγκιαδουλάκης (πρώτος επιλαχών το 2000 με
17.002 σταυρούς, αντικατέστηκε τον I. Κουράκη). Ο Στ. Βρέντζος έχει σήμερα να
αντιμετωπίσει όχι μόνο τον πρώην βουλευτή M. Σταυρακάκη (9ος το 2000 με 13.023
σταυρούς), αλλά και την ισχυρή υποψηφιότητα του γιατρού Γιάννη Σκουλά, που
κατάγονται και οι τρεις από την ίδια περιοχή. Εκτός από τον Γ. Σκουλά, τα νέα
πρόσωπα που συμπληρώνουν το «πράσινο» ψηφοδέλτιο είναι ο πρώην γραμματέας της
Νομαρχιακής Βασ. Κεγκέρογλου και ο δικηγόρος Πέτρος Μηλιαράκης.

Πρώτος από το ’90

Στο στρατόπεδο της N.Δ., ο Μανώλης Κεφαλογιάννης, σταθερά πρώτος από το 1990
(27.828 σταυρούς στις τελευταίες εκλογές) δεν φαίνεται να ανησυχεί. Σκληρή
όμως μάχη αναμένεται να δοθεί για τη δεύτερη θέση, που οδηγεί σε σίγουρη
εκλογή, ενώ κάποιες (έστω και περιορισμένες) ελπίδες μπορεί να υπάρξουν και
για όποιον κατακτήσει την τρίτη θέση. Ο δεύτερος βουλευτής της N.Δ., ο
οδοντίατρος Γ. Δεικτάκης (μόνιμος υποψήφιος από τη δεκαετία του ’80,
πρωτοεξελέγη το 2000 με 13.510 σταυρούς), επωφελήθηκε στις προηγούμενες
εκλογές από την αποχώρηση του Στ. Μουτζαμπετάκη και την ασθένεια του πρώην
βουλευτή της N.Δ. Μιχ. Γιαλενιανού (ο οποίος απεβίωσε πρόσφατα). Ο Γ.
Δεικτάκης, που έχει διατελέσει διευθύνων σύμβουλος στην ομάδα του ΟΦΗ και
σύμβουλος επί αθλητικών θεμάτων του K. Μητσοτάκη, έχει να αντιμετωπίσει σ’
αυτές τις εκλογές τον επίσης «μητσοτακικού κλίματος» δικηγόρο Αντ. Γρηγοράκη
(4ος το 2000 με 10.813 σταυρούς), καθώς και δύο νέους ισχυρούς υποψήφιους: τον
πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Γρ. Ροκαδάκη (υποψήφιο δήμαρχο Ηρακλείου το 2000
με τη N.Δ.) και τον επιχειρηματία K. Μπαντουβά (εξάδελφο του συνονόματού του
πρώην βουλευτή και υπουργού του ΠΑΣΟΚ). Το ψηφοδέλτιο της N.Δ. συμπληρώνουν
δύο ακόμη παλιοί υποψήφιοι:

Ο Χρ. Χονδράκης (5ος το 2000 με 8.043 σταυρούς) και ο K. Παπαγεωργίου (6ος με
7.824 σταυρούς), καθώς και τρία νέα πρόσωπα, ο Ελ. Αυγενάκης, γνωστός για τη
δράση του στο Συμβούλιο Νέων Κρητών (που φιλοδοξεί να κάνει την έκπληξη), ο
Ιωαν. Μανουράς και ο Παν. Σπαθαράκης.

*** Με τον M. Κριτσωτάκη, μέλος της Νομαρχιακής, να επανέρχεται στο
ψηφοδέλτιο και τον Γ. Κλάδο, πρώην δήμαρχο Ανωγείων, γραμματέα του EAM Κρήτης
και εκ των λεγόμενων «ανανεωτικών», ο ΣΥΝ ελπίζει να συγκρατήσει τις απώλειες,
μετά και την αποστασιοποίηση πολλών στελεχών του (μεταξύ των οποίων και ο
πρώην βουλευτής του Σπ. Δανέλης, σήμερα δήμαρχος Χερσονήσου).

*** Με τους M. Συντυχάκη και K. Ξυλούρη να συγκαταλέγονται σταθερά στο
ψηφοδέλτιό του και 8 καινούργιες υποψηφιότητες κατεβαίνει το KKE, ενώ
επικεφαλής στο ψηφοδέλτιο του ΔΗΚΚΙ θα είναι και πάλι ο πρώην βουλευτής καί
υπουργός του ΠΑΣΟΚ Κώστας Μπαντουβάς.