50.000 επισκέπτες και… απούλητα έργα

Το πρότζεκτ του Γερμανού καλλιτέχνη Ολάφ Νικολάι, «Καλύβα εργασίας» (αντίγραφο του ξύλινου παραπήγματος-εργαστηρίου που έχτισε ο Λε Κορμπιζιέ το 1954 στο Καπ Μαρτέν) στο «Εργοστάσιο» αποτέλεσε τη μοναδική παράλληλη εκδήλωση του «Outlook»

H αυλαία για την πιο φιλόδοξη και πολυσυζητημένη διεθνή εικαστική έκθεση
σύγχρονης τέχνης που έγινε στην Ελλάδα, το «Outlook», έπεσε χθες ύστερα από
τρεις μήνες παρουσίας στην καλλιτεχνική ζωή της Αθήνας. Περισσότεροι από
50.000 επισκέπτες, μέχρι και την τελευταία στιγμή και παρά το τσουχτερό κρύο,
έσπευσαν να δουν τις δημιουργίες των 85 σύγχρονων εικαστικών καλλιτεχνών από
21 χώρες, που φιλοξενήθηκαν σε τρεις χώρους επί της οδού Πειραιώς, στην
Τεχνόπολι, στο νέο κτίριο του Μουσείου Μπενάκη και στο Εργοστάσιο της Ανωτάτης
Σχολής Καλών Τεχνών στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, αλλά κανένα έργο
μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να μένει στην Ελλάδα.

Μαθητές, φοιτητές, επαγγελματίες, άτομα με ειδικές ανάγκες κάθε ηλικίας
προστέθηκαν από την περίοδο των εορτών και μετά στους ανθρώπους της τέχνης που
είχαν δώσει το «παρών» κατά την έναρξη της έκθεσης. Το 90% των επισκεπτών
περιηγήθηκαν και τους τρεις χώρους, ενώ μεγαλύτερη ροή επισκεπτών παρατηρήθηκε
το Σαββατοκύριακο με κορυφαίες τις ημέρες των εορτών αλλά και το τελευταίο
τριήμερο που είχε διευρυνθεί το ωράριο μέχρι τις 23.00, χωρίς να λείψουν και
οι παρουσίες από την επαρχία.

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της έκθεσης Χρήστος Ιωακειμίδης δήλωνε χτες
ικανοποιημένος από την προσέλευση, δεν μπορούσε όμως να ξεχάσει «τις αφόρητες
γραφειοκρατικές δυσκολίες». Ωστόσο, έκανε την εξής διαπίστωση: «Παρά τις
θλιβερά πολεμικές ενέργειες, θα επέλεγα την ίδια δομή για την έκθεση. Θεωρώ
πως είναι από τα πιο επιτυχή πράγματα που έκανα και πως βοήθησα τον κόσμο στην
Ελλάδα να έχει την εμπειρία να δει πρωτότυπα έργα καλλιτεχνών. Δεν ήταν μια
τοπική έκθεση, αλλά η μεγαλύτερη φετινή εικαστική διοργάνωση στην Ευρώπη».

Χαρακτηριστικές στιγμές της έκθεσης η επίθεση στο «βλάσφημο» έργο του Βέλγου
Τιερί Ντε Κορντιέ, που αποκαθηλώθηκε με απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού, και
η επίθεση στο έργο του Θανάση Τότσικα. «Δυστυχώς πέρασαν όλα σε ένα επίπεδο
χυδαιότητας, χωρίς σκέψη περί τέχνης. Οι αντιδραστικοί χωρίς να έχουν σχέση με
την τέχνη πέρασαν προς τα έξω ότι το κεντρικό έργο της έκθεσης ήταν ένας
τεράστιος φαλλός, ενώ επρόκειτο για ένα σύνολο έξι έργων σε μέγεθος A4»,
σχολιάζει ο κ. Ιωακειμίδης.

Τι θα μείνει από το «Outlook»; «Δύο πράγματα. Μια ουσιαστική συζήτηση
που θα ακολουθήσει για πολύ καιρό, όταν ο κόσμος με απόσταση από τα πράγματα
μπορέσει να επεξεργαστεί το “δύσπεπτο” αυτό φαινόμενο. Και το ότι πετύχαμε –
κάτι που από την αρχή στοχεύαμε – να μπει η Ελλάδα στον παγκόσμιο εικαστικό
χάρτη αν κρίνουμε από τον τρόπο που ο διεθνής Τύπος έκρινε το ενδεικτικό μέρος
της, όπως παρουσιάστηκε στο “Outlook”. H έκθεση έδωσε μεγάλη ώθηση στην
ελληνική τέχνη», τονίζει.

Αν η προσέλευση του κοινού χαρίζει χαμόγελα ικανοποίησης στους διοργανωτές, τα
έργα του «Outlook» θα φύγουν μαζί με την έκθεση, χωρίς να αφήσουν το στίγμα
τους στα ελληνικά εικαστικά πράγματα, καθώς δεν έχει εκδηλωθεί καν ενδιαφέρον
αγοράς. «Ήταν μια μοναδική ευκαιρία, που μπορούσαν να εκμεταλλευτούν και
μεγάλοι ιδιωτικοί φορείς και το Δημόσιο. Δεν έχω πάρει όμως καμία απάντηση
σχετικά με την πώληση έργων και λυπάμαι πολύ γι’ αυτό», λέει ο κ. Ιωακειμίδης.

«Δεν ήταν και πρωτοποριακά»

«Ήταν μία πρόκληση για την Ελλάδα», σχολιάζει στα «NEA» ο ζωγράφος Αλέκος
Φασιανός. «Τα έργα δεν ήταν πρωτοποριακά όπως ήθελαν να τα παρουσιάσουν. Ήταν
από αυτά που βρίθουν στη Δυτική Ευρώπη εδώ και 20 χρόνια και τα έχουμε δει
στις γκαλερί και στα μουσεία της. Θεωρούνται ήδη κατεστημένα. Λέμε και το
πιστεύουμε ότι η τέχνη είναι ελεύθερη, αλλά να μην ξεχνάμε ότι απέναντί της
έχει και ελεύθερους θεατές, που έχουν το δικαίωμα να κρίνουν και να βγάζουν τα
συμπεράσματά τους. Δεν πρέπει να τους θεωρούμε άσχετους, παρωχημένους και
αδαείς. Το κοινό μάλλον αδιαφόρησε και η έκθεση δεν άφησε τίποτα από την αξία
που της δόθηκε στην αρχή από τους διοργανωτές. Θα προτιμούσα με αυτά τα
χρήματα να έχει οργανωθεί έκθεση Ελλήνων καλλιτεχνών στα μουσεία του
εξωτερικού για να αναγνωριστεί η δική μας τέχνη πιο έξω».

«Αυτό που θα μείνει από το “Outlook” είναι το ερώτημα για ποιο λόγο έγινε
πραγματικά», πιστεύει ο κριτικός τέχνης Χάρης Καμπουρίδης.

Σε αριθμούς

50.000 επισκέπτες

2,3 εκατ. ευρώ το κόστος

150 τακτικές ξεναγήσεις

200 οργανωμένες ομάδες

200 έργα ζωγραφικής, φωτογραφίας, βίντεο, γλυπτικής, περιβάλλοντα,
εγκαταστάσεις

85 εικαστικοί δημιουργοί από 21 χώρες

11 Έλληνες δημιουργοί

5.000 τ.μ. κλειστών εκθεσιακών χώρων σε τρία κτίρια

9.000 τ.μ. υπαίθριων χώρων