Διαστάσεις H Aλβανία θέλει να αλλάξει

«Mjaft» στα αλβανικά σημαίνει «Αρκετά». Αρκετά με την απάθεια, τη
μοιρολατρία, όλη αυτή τη χαρακτηριστική αλβανική συμπεριφορά, λέει ο 24χρονος
Εριόν Βελία, ιδρυτής της ομώνυμης οργάνωσης.

«Φτάνει πια!». Εκατοντάδες Αλβανοί συγκεντρώνονται καθημερινά μπροστά στο κτίριο της κυβέρνησης στα Τίρανα, για να κλάψουν και να διαμαρτυρηθούν

Κάτι περίεργο συμβαίνει αυτόν τον καιρό στην Αλβανία. Εκατοντάδες, χιλιάδες
άνθρωποι βγαίνουν καθημερινά στους δρόμους για να ζητήσουν από την κυβέρνηση
να σταματήσει το εμπόριο των λαθρομεταναστών και να συλλάβει τόσο τους
εμπόρους όσο και τους συνεργάτες τους στην αστυνομία. Δεν κάνουν φασαρία. Δεν
φωνάζουν συνθήματα. Κινούνται αυθόρμητα, όχι οργανωμένα. Και ζητούν έργα.
«Είναι μια πρωτόγνωρη αντίδραση της αλβανικής κοινωνίας προς την κυβέρνηση,
πιο άμεση και πιο σφοδρή απ’ ό,τι στο παρελθόν», λέει στην «Κοριέρε» ο Λέντιο
Μπιάνκο, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο των Τιράνων. «Για πολλά
χρόνια, το εμπόριο των ανθρώπων αντιμετωπιζόταν ως ένα ανεκτό μειονέκτημα μιας
κοινωνίας που έπρεπε να λύσει τεράστια οικονομικά προβλήματα. Αλλά τα πράγματα
άλλαξαν».

Αφορμή για τις τελευταίες διαμαρτυρίες ήταν ο νέος θάνατος 21 Αλβανών
λαθρομεταναστών την περασμένη Παρασκευή στα στενά του Οτράντο: είχαν ξεκινήσει
από τον φτωχό Βορρά και προσπαθούσαν να περάσουν στην Ιταλία. Ένας καταλυτικός
παράγων όμως για την αλλαγή στάσης των Αλβανών ήταν η ίδρυση της οργάνωσης
Mjaft. Πτυχιούχος πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Γκραντ Βάλεϋ του
Μίσιγκαν, ο Βελία συνεργάστηκε με πολλές διεθνείς οργανώσεις στην Αφρική και
τη Λατινική Αμερική προτού επιστρέψει τον περασμένο Ιανουάριο στα Τίρανα. Μέσα
σε δύο μήνες έστησε την οργάνωσή του, η οποία αριθμεί σήμερα 10.000 εθελοντές
και υποστηρίζεται από γνωστές προσωπικότητες της χώρας όπως ο συγγραφέας
Ισμαήλ Κανταρέ και ο πολιτικός αναλυτής Μουσταφά Νάνο. «Σε μια χώρα όπου οι
διαδηλώσεις δεν θεωρούνταν ποτέ κάτι το φυσιολογικό, θέλουμε να γίνουμε μια
δύναμη ταχείας δράσης», λέει ο Βελία. «Θέλουμε να υπενθυμίσουμε στους πολίτες
ότι έχουν φωνή και ψήφο, να τους βγάλουμε στους δρόμους και τις πλατείες. Το
κάναμε στο Σκούταρι, για να διαμαρτυρηθούμε για τη βεντέτα. Ύστερα
υπερασπιστήκαμε τους δημοσιογράφους, αναγκάζοντας τον υπουργό Εσωτερικών να
παραιτηθεί επειδή κτύπησε δημοσιογράφο σ’ ένα μπαρ».

H Αλβανία αλλάζει. Ο αριθμός των γυναικών που ακολουθούν ανώτερη εκπαίδευση
αυξάνεται και οι συνθήκες διαβίωσής τους βελτιώνονται όσο κι αν η αλβανική
κοινωνία παραμένει βαθειά πατριαρχική και η κατάσταση των γυναικών στο σπίτι
εξακολουθεί να είναι δύσκολη. Οι περιπέτειες στα Βαλκάνια τελείωσαν, τα
μεγαλοϊδεατικά όνειρα διαλύθηκαν, ακόμη και η προοπτική της ανεξαρτησίας του
Κοσόβου αντιμετωπίζεται με ψυχραιμία. Επιπλέον, οι Αλβανοί που επιστρέφουν
στην πατρίδα από την Ιταλία, την Ελλάδα ή τη Γερμανία αρχίζουν να ανοίγουν
μικρές επιχειρήσεις, να προσλαμβάνουν υπαλλήλους και να πληρώνουν τις εισφορές
τους. «Διακρίνονται κάποιες ενδείξεις αντίδρασης της κοινωνίας», επισημαίνει ο
Ένρι Τσίλι, καθηγητής Δημοσιογραφίας στο Πανεπιστήμιο των Τιράνων. «Ίσως αυτό
να είναι η μόνη μας ελπίδα σωτηρίας».