Διαστάσεις Mην πυροβολείτε τον Λούλα!

Ο πρόεδρος της Βραζιλίας ετοιμάζεται να ανεβεί σε σκέιτμπορντ μήπως κινηθεί πιο γρήγορα

Εγκληματικότητα, φτώχεια, ανεργία και υγεία: τέσσερις τομείς όπου η πρώτη
αριστερή κυβέρνηση της Βραζιλίας δεν έχει καταφέρει να σημειώσει εντυπωσιακές
προόδους στον ένα χρόνο που βρίσκεται στην κυβέρνηση. Το μεγάλο τεστ για τον
Λούλα ήταν και παραμένει η διανομή γης στους ακτήμονες: είχε υποσχεθεί ότι
μέχρι το τέλος του 2003 θα είχαν επωφεληθεί του μέτρου αυτού 60.000
οικογένειες, αλλά ο στόχος αυτός έχει εκπληρωθεί μόνο κατά τα δύο τρίτα
(σύμφωνα με επίσημα στοιχεία) ή μόνο κατά το ένα τρίτο (σύμφωνα με τους
υπολογισμούς του Κινήματος των Ακτημόνων Αγροτών). Οι αντιδράσεις έχουν
αρχίσει να γίνονται αισθητές. Τέσσερις βουλευτές αποπέμφθηκαν από το κόμμα
στις 15 Δεκεμβρίου, ενώ πολλοί διανοούμενοι έχουν αρχίσει να παίρνουν τις
αποστάσεις τους. Όμως ο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο πρώην συνδικαλιστής
που έγινε πρόεδρος, παραμένει πολύ δημοφιλής. Κι αν μερικές φορές παρασύρεται
από τον αυταρχισμό, κανείς δεν αμφισβητεί την εντιμότητά του.

Όλα τα μάτια είναι στραμμένα στη Βραζιλία, έγραφαν πριν από λίγες ημέρες στη
Χέραλντ Τρίμπιουν δύο στελέχη της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο Νταβίντ ντε Φεράντι
και ο Βίνοντ Τόμας. Κι αυτό, επειδή ο Λούλα κτίζει ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης,
που στηρίζεται στην αρχή ότι η οικονομική και η κοινωνική πρόοδος είναι
αναπόσπαστες. Ο Βραζιλιάνος πρόεδρος έχει καταφέρει να κερδίσει την
εμπιστοσύνη των διεθνών αγορών χωρίς να προχωρήσει σε περικοπές στα
προγράμματα υγείας και παιδείας. Στη «συναίνεση της Ουάσιγκτον», που προβλέπει
την εφαρμογή για χρόνια αυστηρών προγραμμάτων λιτότητας προτού επιχειρηθεί η
βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού, εκείνος αντιτάσσει με πειστικό
τρόπο τη «συναίνεση της Μπραζίλια».

Αυτά είναι βλακείες, απαντούν οι επικριτές του. Όπως έλεγε ο Χριστός, δεν
μπορείς να υπηρετείς δύο αφέντες ταυτοχρόνως. Ο Λούλα πρέπει να διαλέξει
ανάμεσα στη λογική της αγοράς και στη λογική της κοινωνίας. Οι μεγάλες
αγροτικές επιχειρήσεις δεν έχουν σταματήσει να εξαπλώνονται, σε λίγο θα
καταβροχθίσουν ολόκληρη την Αμαζονία, ενώ την ίδια ώρα η οικογενειακή γεωργία
υποχωρεί συνεχώς. Οι τράπεζες δεν εμπιστεύονται τους φτωχούς, ζητούν όλο και
περισσότερα δικαιολογητικά για να τους χορηγήσουν δάνεια. Σύμφωνα με τον
καθηγητή Τσίκο ντε Ολιβέιρα, έναν από τους ιδρυτές του Κόμματος των
Εργαζομένων που τον περασμένο μήνα βρόντηξε κι αυτός την πόρτα, το περίφημο
πρόγραμμα Πείνα Μηδέν θυμίζει σκηνές από το μυθιστόρημα «Πέδρο Πάραμο» του
Χουάν Ρούλφο. Μια οικογένεια που εισπράττει 50 ρεάλ τα ξοδεύει όλα σε
διατροφή, χωρίς να αλλάξει τίποτα στη δομική της κατάσταση. Κι έτσι, η φτώχεια
διαιωνίζεται.

Το κόμμα του Λούλα γραφειοκρατικοποιήθηκε, υποστηρίζει ο 70χρονος καθηγητής.
Δεν είναι όμως λίγο νωρίς για τόσο κατηγορηματικές κρίσεις; Αυτό το πείραμα,
που μπορεί να αλλάξει την όψη ολόκληρης της Λατινικής Αμερικής, δεν αξίζει
άραγε μια κάπως μεγαλύτερη περίοδο χάριτος;