Nαυάγιο για το Ευρωσύνταγμα στο τέλος μιας κακής προεδρίας

H παταγώδης αποτυχία της Διακυβερνητικής Διάσκεψης για το Σύνταγμα της
Ευρώπης, εξαιτίας των αντιρρήσεων της Ισπανίας και της Πολωνίας στη διπλή
πλειοψηφία, άνοιξε ξανά τη συζήτηση για μια E.E. «δύο ταχυτήτων» με τη
συγκρότηση ενός «σκληρού πυρήνα» από τις χώρες που θέλουν να προχωρήσουν
ταχύτερα τη διαδικασία της ενοποίησης. Σφράγισε όμως και το τέλος μιας κακής
προεδρίας, της ιταλικής, με επικεφαλής τον κ. Σίλβιο Μπερλουσκόνι.

Το πολυδιαφημισμένο Σύνταγμα της Ευρώπης έμεινε, προς το παρόν, στο συρτάρι
καθώς το περασμένο Σάββατο, στις Βρυξέλλες, οι 25 ηγέτες δεν μπόρεσαν να
καταλήξουν στην υιοθέτηση μιας ξεκάθαρης μεθόδου λήψης αποφάσεων που θα
λαμβάνει υπόψη της τα δύο θεμέλια νομιμοποίησης της E.E.: τα κράτη-μέλη και
τους πολίτες της.

Μόνο δυόμισι ώρες

Στην ουσία η Διακυβερνητική Διάσκεψη διήρκεσε μόνο δυόμισι ώρες, αφού από τις
7.30 το απόγευμα της Παρασκευής εξελίχθηκε σε μία ανούσια σκυταλοδρομία
δεκάδων διμερών επαφών του Σίλβιο Μπερλουσκόνι που κράτησε μέχρι τις δύο το
μεσημέρι του Σαββάτου, οπότε και αναγκάστηκε να ρίξει τη λευκή πετσέτα
αναγγέλλοντας τη λήξη των εργασιών. H καταστροφική προεδρία του Ιταλού
πρωθυπουργού σχολιάστηκε όχι μόνο από τους δημοσιογράφους που μάταια περίμεναν
επί ώρες κάποια εξέλιξη, αλλά και από πολλούς ηγέτες όπως ο Ολλανδός
πρωθυπουργός Μπάλκενεντε που του είπε ανοιχτά «κ. Μπερλουσκόνι, δεν αρχίσαμε
καν τις διαπραγματεύσεις»! Είναι χαρακτηριστικό ότι το πρωί του Σαββάτου, σε
μία ύστατη προσπάθεια να σωθεί το «καράβι», πέντε χώρες (Ελλάδα, Βρετανία,
Ολλανδία, Δανία και Ουγγαρία) πρόσφεραν τις καλές υπηρεσίες τους ως
διαμεσολαβητές ανάμεσα στην Ισπανία και τους Γαλλογερμανούς, αλλά ο
«καβαλιέρε» απέρριψε την ιδέα και προτίμησε να χειριστεί το ζήτημα προσωπικά
στηριζόμενος στις αμφισβητήσιμες επικοινωνιακές αρετές του. Στην τελική
συνέντευξή που έδωσε, έφθασε μάλιστα να μιλήσει για «θρίαμβο της ιταλικής
προεδρίας» μεμφόμενος, μέσα στη γενική θυμηδία, τον δημοσιογράφο που του
απηύθυνε το ερώτημα ότι «για την ηλικία του όφειλε να είναι πιο αισιόδοξος».

H αποτυχία βρισκόταν στον «αέρα» από το βράδυ της Παρασκευής όταν έγινε σαφές
ότι η Ισπανία και η Πολωνία ζητούσαν ανταλλάγματα, αλλά η Γερμανία και κυρίως
η Γαλλία δεν έκαναν δεκτή καμία από τις εναλλακτικές προτάσεις. Ο
γαλλογερμανικός άξονας μαζί με το Βέλγιο πρότειναν μάλιστα να υιοθετήσουν τα
έξι ιδρυτικά μέλη της ΕΟΚ μία δήλωση αρχών υπέρ του Συντάγματος, στην οποία θα
έκαναν σαφή την πρόθεσή τους να προχωρήσουν στη δημιουργία ενός σκληρού πυρήνα
υλοποιώντας την Ευρώπη των δύο ταχυτήτων.

Στις δηλώσεις του ο Ζακ Σιράκ έκανε λόγο για μία «ευρωπαϊκή πρωτοπορία» που θα
αποτελέσει «τον κινητήρα, ένα παράδειγμα που θα επιτρέψει στην Ευρώπη να
πορευθεί ταχύτερα, μακρύτερα και καλύτερα». Στο ίδιο πνεύμα ο Γερμανός
καγκελάριος Σρέντερ δήλωσε ότι «αν δεν βρούμε μία ομόφωνα αποδεκτή λύση στο
προσεχές μέλλον τότε θα προκύψει μία Ευρώπη δύο ταχυτήτων». Σύμφωνα με
κοινοτικές πηγές, στις βολιδοσκοπήσεις που έγιναν τάχθηκαν υπέρ της ιδέας
αυτής η Ελλάδα, η Αυστρία καθώς και η Σλοβενία με την Τσεχία, ωστόσο η κίνηση
δεν είχε συνέχεια λόγω της άρνησης του Σίλβιο Μπερλουσκόνι να κάνει το βήμα
μαζί με τα άλλα ιδρυτικά μέλη.

Από την πλευρά του ο Ιταλός πρωθυπουργός απάντησε πως δεν πιστεύει «ότι
εξυπηρετεί σε τίποτα η διαμόρφωση ομάδων με νέες ιδέες», ενώ ο Ισπανός
ομόλογός του έκανε λόγο για «διαίρεση της Ευρώπης».