Eπιστροφή στη στρατευμένη τέχνη

Μαζική βία και θάνατος «αναδύεται» από τους σάκους σωμάτων, που κρέμονται στον διάδρομο στο «Άσμα του γουρουνιού» του Κέντελ Γκιρς (επάνω). H «Αυτοπροσωπογραφία» του Γιαν Πέι Μινγκ (δεξιά)

Το «διαζύγιο» τέχνης και πολιτικής είναι οριστικό; Ή μήπως τα πολιτικά,
οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα έλκουν και πάλι την τέχνη σε «στρατευμένα»
μονοπάτια; H απάντηση «κρύβεται» μέσα από τα 16 έργα της έκθεσης «Σύνοψις 3 –
Μαρτυρίες: μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Εθνικού Μουσείου
Σύγχρονης Τέχνης, που φιλοξενείται στους νέους ευρύχωρους εκθεσιακούς χώρους
του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και υπογράφουν 14 καλλιτέχνες από όλες σχεδόν τις
ηπείρους.

Πρωταγωνίστρια της έκθεσης αναδεικνύεται η βιντεοτέχνη, διότι «αποτελεί
το πιο πιστό μέσο καταγραφής», σύμφωνα με τη διευθύντρια του ΕΜΣΤ Άννα
Καφέτση. Μαζί με τη ζωγραφική, τις φωτογραφίες και τις εγκαταστάσεις – όλα
τους δημιουργίες που καταγράφουν και μαρτυρούν με τον δικό τους ιδιαίτερο
τρόπο «ως ντοκιμαντέρ χωρίς να είναι» – επιστρατεύθηκαν «για την ψηλάφηση των
τάσεων της σύγχρονης τέχνης, αλλά και για να αναδείξουν νέα ερωτήματα».

Στα κορυφαία έργα της «Συνόψεως» συγκαταλέγονται η
«Αυτοπροσωπογραφία», ο «Αόρατος άνθρωπος» και η «Επίσημη κόκκινη
αυτοπροσωπογραφία» του Γιαν Πέι Μινγκ, που ασκεί με τον χρωστήρα του μία
κριτική στην κατασκευή των ειδώλων. Αλλά και τα σχέδια του Ουίλιαμ Κέντριτζ,
όπως και το «Στερεοσκόπιό» του (κινηματογραφικές ακολουθίες σχεδίων), που
σχολιάζει τη μετά-απαρτχάιντ εποχή.

Για πρώτη φορά το ελληνικό φιλότεχνο κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει
τις 14 έχρωμες φωτογραφίες του Άλαν Σεκούλα, που αποτελούν το τρίτο κεφάλαιο
από τις «Ιστορίες Ιχθύων», έργο που πραγματεύεται τον τρόπο που αλλάζουν οι
εργασιακές σχέσεις στη ναυτιλία λόγω της εισβολής των κοντέινερ.

Σταθμός: Το «Καλέστε I-Σ-T-Ο-P-I-A» του Γιόχαν Γκριμόνπρε καταγράφει
μέσα από μία βιντεοεγκατάσταση που εκμεταλλεύεται έτοιμο ειδησεογραφικό υλικό
αρχείου το ανεπίσημο χρονικό μιας παγκόσμιας αεροπειρατείας.

Έκπληξη: H αφήγηση μιας Τουρκοκύπριας ποιήτριας που αφηγείται τη ζωή
στη Νότια Κύπρο πριν από το 1974 με όχι και τόσο κολακευτικό τρόπο για την
ελληνική πλευρά αντιπαραθέτοντας τα προσωπικά της βιώματα με τον πολιτικό
λόγο. Το έργο φέρει τον τίτλο «1+1=1» και το υπογράφει ο Τούρκος καλλιτέχνης
Κουτλούγκ Αταμάν.

Διερευνητικά βλέμματα που βάζουν τον θεατή στο στόχαστρο αντιμετωπίζει
κανείς μέσα από τα έκπληκτα και κάποιες φορές χαρούμενα πρόσωπα των ιθαγενών,
όπως απεικονίζονται στις διαφανείς αιωρούμενες οθόνες που αποτελούν τις
«Αόρατες πόλεις» της Φιόνα Ταν. Ενώ τα συναισθήματα που γεννώνται σε κατάσταση
μέθης προβάλλουν σαν θεατρική περφόρμανς στην τριπλή βιντεοπροβολή της Τζίλιαν
Γουέρινγκ.

Το «παρών» από ελληνικής πλευράς δίνουν η Λίνα Θεοδώρου, που στήνει μια
διαφημιστική καμπάνια για μια εταιρεία δουλεμπόρων. Και ο Κύπριος Νίκος
Χαραλαμπίδης μέσα από την εγκατάστασή του «Το σχέδιο της μοιρασιάς», που
πραγματεύεται την ιδέα του οίκου μέσα από τρία διαφορετικά επίπεδα.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι βιντεοεγκαταστάσεις του Τζέις Σαλούμ με
την αφήγηση ενός Παλαιστίνιου πρόσφυγα, της Αν Σοφί Σίντεν, αλλά και των
Ουάλιντ Ράαντ και Άκραμ Ζαατάρι και ιδιαιτέρως εκείνο που απεικονίζει ως
«φρέσκο» στρατιώτες από την Αίγυπτο και το Ιράκ.

Το 2006 θα είναι έτοιμο το «Φιξ»

H «Σύνοψις 3» κάνει ποδαρικό στους νέους εκθεσιακούς χώρους του Μεγάρου
Μουσικής Αθηνών, όπου πρόκειται για το 2004 τουλάχιστον να «φιλοξενούνται
γενναιόδωρα», όπως τόνισε η κ. Καφέτση, οι εκθέσεις του Μουσείου. Ανάμεσά τους
εκείνες του Γιάννη Κουνέλη, της Ρεμπέκα Χορν – που θα παρουσιάσει τη δουλειά
της για πρώτη φορά στην Ελλάδα – αλλά και η μεγάλη έκθεση «Διαπολιτισμοί», που
οργανώνεται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας. Όσο για την έδρα του
Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, το πρώην εργοστάσιο Φιξ, επί της λεωφόρου
Καλλιρρόης, θα αποκτήσει χαρακτήρα «λιτό, καθαρό και λειτουργικό με τρεις
μεγάλους εκθεσιακούς χώρους, που θα ακολουθεί όλες τις σύγχρονες
προδιαγραφές». H οριστική μελέτη προβλέπεται στους επόμενους μήνες, ενώ στόχος
είναι να έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες το 2006.

INFO

H έκθεση του ΕΜΣΤ «Σύνοψις 3 – Μαρτυρίες: μεταξύ μυθοπλασίας και
πραγματικότητας» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη 1, τηλ.
210-7282.000) εγκαινιάζεται απόψε στις 20.00. Έως τις 29 Φεβρουαρίου.