AΛEKA ΠAΠAPHΓA «Tι είδα και τι έζησα στην Kούβα»

Τέσσερις φορές επισκέφθηκε τα τελευταία χρόνια την Κούβα η γενική
γραμματέας του KKE Αλέκα Παπαρήγα. Αλλά την τελευταία έμεινε πιο
ευχαριστημένη. «Είδα πιο πολλή ζωή, τον κόσμο να χαμογελάει, να λύνει
προβλήματα. Μεγάλη διαφορά».

H Αλέκα Παπαρήγα υπογράφει στο βιβλίο επισκεπτών με φόντο τον Ερνέστο Γκεβάρα (Τσε) έφιππο

H κ. Παπαρήγα είχε επισκεφθεί για πρώτη φορά την Αβάνα, αυτή τη γλυκιά πόλη με
τα κιτρινοκόκκινα σπίτια και τα κύματα του Ατλαντικού να σκάνε με πάταγο στο
λιμάνι της, το ’92. Λίγο μετά από τότε που έκλεισε η «κάνουλα» της βοήθειας
από την πρώην ΕΣΣΔ. Ήταν μία εποχή δύσκολη. Απομόνωση από τις ΗΠΑ, καμία
συνδρομή από τη Μόσχα…

Και σήμερα; Τι υπάρχει στην Κούβα, 90 μίλια από το Μαϊάμι; Τι είδε η κ.
Παπαρήγα; Πώς ζει ο κόσμος; Πώς διασκεδάζει; Τι κάνουν τα παιδιά στα σχολεία;
Τι γίνεται στα νοσοκομεία; Πάνε ακόμα με ποδήλατα, ελλείψει λεωφορείων; Γιατί
ο Φιντέλ Κάστρο πήρε τη σκληρή απόφαση να εκτελέσει συμπατριώτες του; Και
πόσο… σοσιαλιστικό είναι να βρίσκεται στο τιμόνι της εξουσίας από το… ’59;

H γενική γραμματέας του KKE Αλέκα Παπαρήγα μιλάει στα «NEA» και συμπυκνώνει
εικόνες και εμπειρίες από μία χώρα, η οποία συνεχίζει να συγκινεί – ακόμα και
ως τουριστικός τόπος – την ανθρωπότητα.

«Υπάρχουν πλέον μαγαζιά ανοιχτά που τροφοδοτούν τον κόσμο. Πριν ήταν πολύ
λίγα. Βελτιώθηκε το θέμα της διατροφής, χωρίς να είναι στα επιθυμητά επίπεδα.
Πριν υπήρχαν μαγαζιά που έδιναν τα τρόφιμα με το δελτίο… Τώρα ο κόσμος
αγοράζει κανονικά. Υπάρχει και το δελτίο για ορισμένα είδη.

Έπειτα, είναι η κίνηση των αυτοκινήτων. Δεν έχει λυθεί το πρόβλημα του
πετρελαίου, αλλά μπήκε σε μία σειρά».

Είδατε περισσότερα αυτοκίνητα;

«Πολύ περισσότερα. Λειτουργούν και οι βιομηχανίες. Τα προηγούμενα χρόνια
υπήρχε περισσότερη χειρωνακτική δουλειά. H οικονομία έχει μπει σε κίνηση. Παρά
το ότι ο αποκλεισμός της Κούβας έχει σφίξει από την 11η Σεπτεμβρίου και μετά».

Οι ουρές του κόσμου; Τα ποδήλατα που αντικατέστησαν τα αυτοκίνητα;

«Υπάρχει πρόβλημα στις συγκοινωνίες. Δεν είναι πυκνές και σύγχρονες. Τα
αυτοκίνητα δεν είναι σε καλή κατάσταση. Έχουν ακόμα τα παλιά».

Υπάρχει όμως πρόβλημα στέγης…

«Δεν υπάρχει ξεσπιτωμένος κόσμος, αλλά υπάρχουν παλιά σπίτια, το κλίμα είναι
υγρό και τα χαλάει. Χρειάζονται συνεχείς επισκευές. Οι ανακατασκευές γίνονται
από το κράτος. Δεν υπάρχει ατομική ιδιοκτησία στη γη. Τα σπίτια ανήκουν στους
ιδιοκτήτες. Υπάρχει συλλογική αντιμετώπιση. Το θέμα είναι ότι δεν μπορεί να
γίνεται μαζική παραγωγή οικοδομικών υλικών».

H όλη απομόνωση δεν επέδρασε στην παιδεία;

«Αντιθέτως, έκαναν και θετική επανεξέταση του εκπαιδευτικού συστήματος.
Αποφάσισαν να προωθήσουν μέτρα βελτίωσης στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο (3
τάξεις). Ένας δάσκαλος αναλογεί σε 20 παιδιά και ένας καθηγητής σε 15. Υπάρχει
ένας νέος θεσμός, ο “ολοκληρωμένος” δάσκαλος και καθηγητής. Στα Γυμνάσια ο
“ολοκληρωμένος” καθηγητής διδάσκει όλα τα μαθήματα σε 15 παιδιά, πλην της
φυσικής αγωγής και των ξένων γλωσσών».

Μα, μπορεί ένας φιλόλογος να διδάσκει και μαθηματικά;

H γενική γραμματέας του KKE απευθύνει χαιρετισμό στο πλήθος των Κουβανών που συγκεντρώθηκαν στην παραλιακή λεωφόρο της πόλης για να την ακούσουν

«Σκέφθηκαν ότι αυτό γίνεται στο Δημοτικό. Και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι
μπορεί να μετράει η μετάδοση των γνώσεων, αλλά και η διασύνδεση των γνώσεων με
τις διάφορες επιστήμες καθώς και η συνολική εικόνα του καθηγητή με τους 15
μαθητές του.

Φυσικά έγινε επανεκπαίδευση των καθηγητών. Το έκαναν και έφτιαξαν πρότυπες
βιντεοκασέτες που προβάλλουν και στο πιο απομακρυσμένο σχολείο. Έτσι,
κοινοποιείται η διδασκαλία των πιο καλών καθηγητών και ταυτόχρονα
εκπαιδεύονται και οι καθηγητές.

Θέλουν το παιδί στα 9 πρώτα χρόνια να έχει απέναντί του ένα πρόσωπο, όσον
αφορά τον καθηγητή, με ενιαίες γνώσεις και το ίδιο πρόσωπο να δίνει τις
γνώσεις».

Ο αποκλεισμός και το εμπάργκο δεν επηρέασαν την υγεία; Π.χ. πώς δουλεύουν
τα νοσοκομεία;

«Όχι μόνον το όλο σύστημα είναι αποδοτικό και δωρεάν, αλλά υπάρχουν και τα
εξειδικευμένα νοσοκομεία. Πήγα σ’ ένα δερματικών παθήσεων. Οι Κουβανοί είναι
άριστοι στην αντιμετώπιση της λεύκης και άλλων δερματικών παθήσεων, με
διάρκεια θεραπείας από 6 μήνες έως 3 χρόνια. Βρήκαν φάρμακα που δεν έχουν σε
άλλες χώρες. Εκεί κάθε ασθενής έχει ειδική θεραπευτική αγωγή».

Μα, όλα καλύτερα τα βρίσκετε;

«Όχι, κρίνουμε τα πράγματα στις απόλυτες συνθήκες του εμπάργκο και του
αποκλεισμού που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ. Έως το 1989 η Κούβα είχε οικονομικές
σχέσεις κατά 87% με την ΕΣΣΔ. Αυτό εξέλιπε. Είναι και το εμπάργκο…

Πιο είναι το θετικό; H σχετική διάλυση που υπήρχε μετά το 1989 ξεπεράστηκε. H
οικονομία παράγει. Δημιουργούνται επιχειρήσεις σε νέους τομείς. Θέλουν να
είναι αυτάρκεις στις σημερινές συνθήκες. Δουλειά, παιδεία και υγεία υπάρχουν
για όλους.

Υπάρχουν προβλήματα με την ποιότητα ζωής και την ανανέωση της υλικοτεχνικής
βάσης. Για να γίνει αυτό χρειάζεται συσσώρευση κεφαλαίου. Αλλά μία οικονομία
που δεν στηρίζεται στο κέρδος δεν μπορεί να το κάνει σε συνθήκες αποκλεισμού
και περικύκλωσης.

Υπάρχει όμως συσσώρευση στο κέρδος του ανθρώπινου παράγοντα, που θα δώσει
ώθηση».

Εκεί, στους δρόμους της Αβάνας ή του Βαραδέρο που περπατήσατε…

«Ο κόσμος χαμογελάει. Είναι ήρεμος. Δεν υπάρχει η φρενίτιδα της Αθήνας. Δεν
είναι παθητικός. Πήγα σε μία γειτονιά. Είδα τις επιτροπές περιφρούρησης της
επανάστασης. Σήμερα έχουν διευρυμένες αρμοδιότητες, π.χ. συγκεντρώνουν τα
προβλήματα τοπικής σημασίας. Στην Κούβα υπάρχει ζωή στη γειτονιά, που δεν
βρίσκεις στην Ευρώπη.

Έπειτα πρέπει να συγκρίνει κανείς την Κούβα με τις άλλες χώρες της Λατινικής
Αμερικής. Δεν θα δεις κόσμο να πεινάει. Δεν θα δεις διαφορές, δεν θα δεις
πλουτοκρατία, μεσαίους και φτωχούς. Υπάρχουν οι φυσιολογικές διαφορές που
προβλέπονται και στον σοσιαλισμό, που οφείλονται στα διαφορετικά επαγγέλματα.
Γίνεται συνεχής μελέτη να υπάρχει δικαιοσύνη και στους μισθούς».

«Ο λαός δίνει μία περήφανη απάντηση στον ιμπεριαλισμό»

Πριν από λίγους μήνες παίχτηκαν πολλά ρεπορτάζ σε εφημερίδες και
κανάλια σε όλο τον κόσμο για την εκτέλεση «Κουβανών αντικαθεστωτικών».

Γιατί έγιναν οι εκτελέσεις στην Κούβα;

«H Ουάσιγκτον κατηγόρησε την Αβάνα για πλήρη έλλειψη δημοκρατίας. Και η Αβάνα
κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι έστειλε πράκτορες στο νησί να ανατρέψουν τον Φιντέλ.

Αποδείχθηκε ότι σε λίγες ημέρες έγιναν αεροπειρατείες και πλοιοπειρατείες. Δεν
ήταν Κουβανοί αντιρρησίες, αλλά πράκτορες των ΗΠΑ που κατέλαβαν αεροπλάνα και
πλοία, έβαλαν το πιστόλι στον κρόταφο σε τουρίστες και επεδίωκαν να πάνε στις
ΗΠΑ.

Ήθελαν να προκαλέσουν ένα μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα προς τις ΗΠΑ. Και να
δώσουν το επιχείρημα για να γίνει αμερικανική ένοπλη επέμβαση. Βεβαίως
διείσδυσαν Κουβανοί κομμουνιστές που αποκάλυψαν στο δικαστήριο την αλήθεια. Οι
ΗΠΑ λοιπόν που είναι κατά της τρομοκρατίας και κατά της ομηρείας – έτσι λένε –
τους δέχθηκαν πίσω με τιμές!».

Δεν μπορούσαν οι Κουβανοί να μην κάνουν τις εκτελέσεις;

«Δεν κάνουν εκτελέσεις. Δικάζουν και επιβάλλουν ποινές. Στην περίπτωση αυτή
έκαναν την επιλογή των εκτελέσεων, γιατί ήταν μέρος αμερικανικού σχεδίου και
έπρεπε να τιμωρηθούν παραδειγματικά οι πράκτορες των ΗΠΑ».

Ο Κάστρο δεν έμεινε πολλά χρόνια στην εξουσία; Τι λέει ο κόσμος;

«Είναι ένα ηγέτης με πραγματική λαϊκή βάση και πραγματική επικοινωνία με τον
λαό. Το θεωρώ λογικό να προσωποποιείται η λατρεία στον Φιντέλ. Τόσα ψέματα που
έχουν ειπωθεί σε βάρος του, είναι βάση για να υπάρχει αυτή η συμπάθεια του
κόσμου. Βεβαίως, συνολικά το K.K. Κούβας έχει γερούς δεσμούς με τον λαό.

Είδα μία Σχολή Ιατρικής με 7.000 πάμφτωχους φοιτητές χωρών της Λατινικής
Αμερικής. H Κούβα και τους δεσμεύει να επιστρέψουν και να εργασθούν στις χώρες
τους. Δεν είναι μικρό πράγμα».

Όταν αφήσατε πίσω σας το αεροδρόμιο Χοσέ Μαρτί, τι συναισθήματα είχατε;

«Ότι ένας λαός μόνος του μπορεί, ακόμα κι αν ζει σε συνθήκες περικύκλωσης, να
καταφέρει πολλά. Δεν μπορεί να φτάσει στο ιδανικό. Μπορεί όμως να γίνει φάρος
για άλλους λαούς. Δίνει μία περήφανη απάντηση στον ιμπεριαλισμό. Λέει στον
κόσμο ότι μπορεί να διαχειρισθεί την τύχη του».