Πρόσωπα Ο νομπελίστας και οι συνεντεύξεις

«Αντιπαθώ την παραβίαση της ευπρέπειας… »

Μολονότι δεν εμφανίστηκε για να παραλάβει τα Βραβεία Μπούκερ το 1983 και το
1999, ο Τζ. M. (Τζων Μάξγουελ) Κούτσι ανακοίνωσε πως θα δώσει αύριο τη Διάλεξη
του Νόμπελ και θα παραλάβει το βραβείο τρεις ημέρες μετά. Δεν πρόκειται όμως
να δώσει συνεντεύξεις. Ανήκει σε αυτή τη μικρή ομάδα των συγγραφέων που, χωρίς
να είναι τόσο απομονωμένοι όσο ο Πύντσον ή ο Σάλιντζερ, αρνούνται να εκτεθούν
στους προβολείς της δημοσιότητας για να διαφημιστούν.

Σε μια συλλογή δοκιμίων του Κούτσι («Doubling the Point») περιλαμβάνονται
εννέα «συνεντεύξεις» που έκανε δι’ αλληλογραφίας με έναν ακαδημαϊκό συνεργάτη
του. Σε μια από αυτές, ο νομπελίστας Νοτιοαφρικανός συγγραφέας εξηγεί ακριβώς
την άρνησή του να δίνει συνεντεύξεις. «Μια συνέντευξη δεν είναι απλώς, όπως
εσείς λέτε, “ανταλλαγή”: εννέα φορές στις δέκα (αυτή είναι η δέκατη περίπτωση,
δόξα τω Θεώ!), είναι μια ανταλλαγή με έναν εντελώς άγνωστο, στον οποίο
εντούτοις οι συμβάσεις τού είδους επιτρέπουν να ξεπερνά τα όρια αυτού που
θεωρείται ευπρεπές σε μια συζήτηση μεταξύ αγνώστων. Δεν θεωρώ τον εαυτό μου
δημόσια προσωπικότητα. Αντιπαθώ την παραβίαση της ευπρέπειας, για να μη μιλήσω
για την παραβίαση του ιδιωτικού χώρου, η οποία συμβαίνει σε κάθε τυπική
συνέντευξη».

Επίσης, δεν του αρέσει να παραδίδει τον έλεγχο: «Οι συγγραφείς είναι μαθημένοι
να έχουν τον έλεγχο του κειμένου και δεν τον παραχωρούν εύκολα». Και περιγελά
την άποψη ότι σε μια συνέντευξη ένας συγγραφέας μπορεί ξαφνικά να αποκαλύψει
τα βαθύτερα μυστικά του. «Στον πρόχειρο λόγο, το υποκείμενο ξεστομίζει
“αλήθειες” άγνωστες στον ίδιο του τον εαυτό… Για μένα, η αλήθεια έχει σχέση
με τη σιωπή, τον στοχασμό, την πράξη της γραφής. Ο λόγος δεν είναι πηγή
αλήθειας, αλλά μια χλωμή και προσωρινή εκδοχή της γραφής».

Βέβαια, οι δημοσιογράφοι πήραν την εκδίκησή τους. Αφού κέρδισε το Νόμπελ, ένα
δηλητηριώδες άρθρο δημοσιεύτηκε στους νοτιοαφρικανικούς «Σάντεϋ Τάιμς», ο
συντάκτης του οποίου ισχυριζόταν ότι αποκάλυπτε τη «μυστική ζωή του Τζ. M.
Κούτσι» (το διαζύγιό του, τον θάνατο του γιου του, έναν καβγά στο Πανεπιστήμιο
του Κεηπτάουν, την αγάπη του για τους αγώνες ποδηλασίας μεγάλων αποστάσεων).
Ένα άλλο άρθρο στην ίδια εφημερίδα τον αποκαλούσε «τσαρλατάνο»,
χαρακτηρίζοντας τη γραφή του «άψυχη» και το όραμά του «απωθητικό». Και η
απόφαση του Κούτσι να εκφράζεται μόνο σε γραπτά κείμενα, τα οποία μπορεί να
ελέγξει, απλώς επιβεβαιώθηκε.

Όπως επισημαίνει ο Ντέηβιντ Σέξτον, ο διευθυντής του λογοτεχνικού ενθέτου της
«Ήβνινγκ Στάνταρ», στα αυτοβιογραφικά έργα του Boyhood και Youth ο Κούτσι έχει
σκιαγραφήσει μια τόσο διεισδυτική, σκληρή εικόνα για τον εαυτό του ώστε το να
φαντάζεται κανείς πως ένας δημοσιογράφος μπορεί να αποκαλύψει περισσότερα για
τη «μυστική ζωή» του είναι γκροτέσκο.