Ένα θεμέλιο για την ειρήνη

Ελπίδες μάλλον παρά προσδοκίες δημιουργεί η ανεπίσημη Συμφωνία της Γενεύης
για την ειρήνευση της Μέσης Ανατολής, η οποία παρουσιάσθηκε χθες στη διάρκεια
τελετής που πραγματοποιήθηκε σε γιορταστική ατμόσφαιρα στην ελβετική πόλη από
την οποία πήρε το όνομά της.

Ενωμένοι. Ο Γιόσι Μπεϊλίν με τον Γιάσερ Άμπεντ Ράμπο στη Γενεύη

«Είναι απίθανο να δούμε ποτέ καλύτερο θεμέλιο για την ειρήνη», τόνισε
χαιρετίζοντας την πρωτοβουλία ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ και νομπελίστας της
Ειρήνης Τζίμυ Κάρτερ. «Ο κόσμος την υποστηρίζει. Οι πολιτικοί ηγέτες είναι το
εμπόδιο για την ειρήνη», πρόσθεσε. Επικεφαλής της τελετής ήταν ο
χολιγουντιανός ηθοποιός Ρίτσαρντ Ντρέιφους, ο οποίος υπογράμμισε ότι «η ειρήνη
είναι πολύ σοβαρό θέμα για να το αφήνουμε αποκλειστικά στις κυβερνήσεις». Στην
αίθουσα της τελετής δέσποζε η επιγραφή «Υπάρχει ένα σχέδιο» και στη σκηνή είχε
τοποθετηθεί ένα ελαιόδεντρο. Παρόντες ήταν 200 Ισραηλινοί και ίσος αριθμός
Παλαιστινίων που έφτασαν στη Γενεύη από το Τελ Αβίβ και το Αμμάν αντιστοίχως
ειδικά για την περίσταση. Ομιλίες εκφώνησαν οι νομπελίστες της Ειρήνης Λεχ
Βαλέσα (Πολωνία) και Τζον Χιουμ (Βόρεια Ιρλανδία), ενώ αναγνώστηκαν επιστολές
υποστήριξης του Βρετανού πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ, του Γάλλου προέδρου Ζακ
Σιράκ και του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον. Προβλήθηκε επίσης
βιντεοσκοπημένο μήνυμα του πρώην προέδρου της Νότιας Αφρικής, Νέλσον Μαντέλα.
Στο τέλος της τελετής δεν υπήρξε επίσημη υπογραφή της συμφωνίας, αλλά μετά τις
ομιλίες τους οι δύο αρχιτέκτονές της, ο Ισραηλινός πρώην υπουργός Γιόσι
Μπεϊλίν και ο Παλαιστίνιος πρώην υπουργός Άμπεντ Ράμπο, έσφιξαν θερμά τα χέρια
τους κάνοντας τον κόσμο στην κατάμεστη αίθουσα να σηκωθεί όρθιος και να
ξεσπάσει σε θυελλώδη χειροκροτήματα.

O Πάουελ και ο Ανάν

Ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής, Γιάσερ Αραφάτ έχει υποστηρίξει μάλλον
χλιαρά και αόριστα τη Συμφωνία της Γενεύης, ενώ ο Αριέλ Σαρόν την έχει
καταδικάσει απερίφραστα. Ωστόσο την έχουν καλωσορίσει ο Αμερικανός υπουργός
Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν και Ευρωπαίοι
ηγέτες. Επίσης την υποστήριξή τους εξέφρασαν χθες με δήλωσή τους 58 πρώην
πρόεδροι, πρωθυπουργοί, υπουργοί Εξωτερικών και άλλοι παγκόσμιοι ηγέτες
(ανάμεσά τους οι Μιχαήλ Γκορμπατσώφ, Βίλι ντε Κλερκ, Ερνέστο Ζεντίγιο,
Χανς-Ντίτριχ Γκένσερ). Σε κάθε περίπτωση εκτιμάται ότι η πρωτοβουλία της
Γενεύης έδωσε νέα ζωή στο ετοιμοθάνατο ισραηλινό ειρηνιστικό κίνημα, καθώς
δημοσκόπηση έδειξε χθες ότι την υποστηρίζει το 31,2% των Ισραηλινών (έναντι
37,7% που αντιτίθενται σ’ αυτήν και 20% που είναι αναποφάσιστοι). Αλλά και οι
σκληροπυρηνικοί αντίπαλοι της συμφωνίας έκαναν αισθητή την παρουσία τους.

Στην παλαιστινιακή πλευρά, οι Ταξιαρχίες των Μαρτύρων του αλ-Άκσα χαρακτήρισαν
τους Παλαιστίνιους που πήραν μέρος στην πρωτοβουλία «συνεργάτες» του Ισραήλ –
ένας όρος που συχνά ισοδυναμεί με προγραφή – ενώ μασκοφόροι άνοιξαν πυρ
εναντίον του σπιτιού του Άμπεντ Ράμπο, ο οποίος ήταν ήδη στη Γενεύη. Στο
Ισραήλ, 250 δεξιοί ραβίνοι εξέδωσαν θρησκευτική απόφαση στην οποία
χαρακτηρίζουν προδότες τους Ισραηλινούς που συμμετείχαν στη συμβολική αυτή
πρωτοβουλία. Παράλληλα άρχισε η οικοδόμηση ενός νέου οικισμού εποίκων στην
αραβική ανατολική Ιερουσαλήμ και ο ισραηλινός στρατός σκότωσε στη Ραμάλα
τέσσερις Παλαιστίνιους, ανάμεσά τους ένα εξάχρονο αγόρι.

ΓΙΩΡΓΟΣ A. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

«Ένα μήνυμα που μας αφορά όλους»

Ο υπουργός Εξωτερικών κ. Γιώργος A. Παπανδρέου χαιρέτισε εκ μέρους της
ελληνικής κυβέρνησης την ειρηνευτική πρωτοβουλία, τονίζοντας πως «Ισραηλινοί
και Παλαιστίνιοι απέδειξαν με το κείμενο της Γενεύης ότι υπάρχει λύση, ότι
υπάρχει μέλλον, ότι τίποτα δεν έχει χαθεί όταν οι λαοί κινητοποιούνται ενάντια
σε παγιωμένες αντιλήψεις και συμφέροντα με σεβασμό στη διαδικασία του
διαλόγου, με γενναίες κινήσεις αμοιβαίων συμβιβασμών».

Τα προηγούμενα σχέδια και οι πρόσφυγες

* Βάσει των συμφωνιών του Όσλο (1993), πρώτο σχέδιο για τη διευθέτηση
της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης, το Ισραήλ και η ΟΑΠ αναγνωρίζονται
αμοιβαία και υπογράφουν διακήρυξη αρχών για πενταετή, μεταβατική παλαιστινιακή
αυτονομία.

* Το σχέδιο Κλίντον (2000) προβλέπει ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος,
αλλά οι πρόσφυγες δεν έχουν δικαίωμα επιστροφής.

* Ο οδικός χάρτης (2003) προβλέπει τον τερματισμό της ιντιφάντα, το
πάγωμα των εβραϊκών οικισμών στα παλαιστινιακά εδάφη, για να καταλήξει στη
δημιουργία παλαιστινιακού κράτους το 2005.

* 3,7 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στον κόσμο: 1,4 εκατομμύριο
στην Ιορδανία, 800.000 στη Λωρίδα της Γάζας, 570.000 στη Δυτική Όχθη, περίπου
370.000 στη Συρία και άλλοι τόσοι στο Λίβανο.