Πρόσωπα Παγκοσμιοποίηση με διορθώσεις

«Οι ΗΠΑ μετά την 11η Σεπτεμβρίου; Μη μου ζητάτε να σχολιάσω την πολιτική
τους, δεν την καταλαβαίνω. H τρομοκρατία; Καταπολεμείται με τη δημοκρατία».

Αμάρτυα Σεν. Ένας νομπελίστας οικονομολόγος με απήχηση… ροκ σταρ

Ο Αμάρτυα Σεν έκανε δηλώσεις στο Τορίνο, όπου βρέθηκε τις προάλλες
προσκεκλημένος σ’ ένα συνέδριο για την περιφερειακή ανάπτυξη. Οι Ιταλοί
κατέκλυσαν την αίθουσα του συνεδριακού κέντρου για να τον ακούσουν, με
αποτέλεσμα οι οργανωτές να αναγκαστούν να χρησιμοποιήσουν άλλες δύο διπλανές,
στις οποίες το κοινό είδε τον Σεν και άκουσε την ομιλία του μέσω τηλεοπτικού
κυκλώματος. Σύμφωνα με τη «Λα Στάμπα», η μοναδική φορά που είχε συμβεί κάτι
παρόμοιο ήταν όταν είχε έρθει στην πόλη για μια ομιλία ο Μπόνο των U2.

Ινδός νομπελίστας οικονομολόγος και φιλόσοφος, πρύτανης του Κολεγίου Τρίνιτυ
του Κέμπριτζ και στο παρελθόν καθηγητής του Χάρβαρντ, ο Σεν είναι ενσάρκωση
της παγκοσμιοποίησης. Δίνει διαλέξεις στο Τορίνο, τη Νέα Υόρκη, τη Σαγκάη, το
Νέο Δελχί, επικαλείται με άνεση σανσκριτικά κείμενα, τον Μακιαβέλι ή τον
Έντμουντ Μπερκ. H παγκοσμιοποίηση είναι γι’ αυτόν ό,τι καλύτερο, χρειάζεται
όμως μερικές διορθώσεις. «Σε γενικό πλαίσιο», εξηγεί, «η παγκοσμιοποίηση
πλούτισε πολλές χώρες και άνοιξε για άλλες τη δυνατότητα να πλουτίσουν. Αλλά η
παγκόσμια κοινότητα, περιλαμβανομένων των διεθνών οργανισμών όπως ο Παγκόσμιος
Οργανισμός Εμπορίου, πρέπει να ενεργήσει ούτως ώστε τα πλεονεκτήματα από το
εμπόριο να μοιραστούν πιο δίκαια». Για παράδειγμα, αντί να επιβάλλουν δασμούς,
οι ΗΠΑ – αλλά και η E.E. – θα μπορούσαν να ευνοήσουν τις εισαγωγές από τις
φτωχές χώρες.

«H παγκοσμιοποίηση δεν είναι καινούργιο φαινόμενο» λέει ο νομπελίστας της
Οικονομίας. «Για χιλιάδες χρόνια οι επαφές ανάμεσα σε διάφορες περιοχές του
κόσμου προωθούνταν χάρη στα ταξίδια, τις μεταναστεύσεις, το εμπόριο και έτσι
διαδίδονταν παντού οι γνώσεις και τα πλούτη. H απόρριψή της υπέρ του
απομονωτισμού θα ήταν σοβαρό σφάλμα. Επιφέρει τη δικαιότερη αναδιανομή των
τεράστιων ευκαιριών που προσφέρουν εν δυνάμει η επιστήμη και η οικονομία». H
μάχη πρέπει να δοθεί όχι εναντίον της παγκοσμιοποίησης, αλλά εναντίον της
ανισότητας στην πρόσβαση στην πολιτική, κοινωνική, οικονομική εξουσία· και
υπέρ της κατανομής των ωφελειών όχι μόνο μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών,
αλλά και μεταξύ των πλούσιων και των όλο και περισσότερων φτωχών μέσα στις
πλούσιες χώρες.

Για τον Σεν, η θεωρία του Σάμιουελ Χάντινγκτον περί σύγκρουσης των πολιτισμών
είναι εντελώς αβάσιμη «επειδή το θέμα δεν είναι η σύγκρουση μεταξύ πολιτισμών
με διαφορετικές πολιτιστικές, θρησκευτικές και οικονομικές ρίζες, το θέμα
είναι ότι υπάρχουν συγκρούσεις στο εσωτερικό του ίδιου πολιτισμού: η διαίρεση
είναι εγκάρσια, εσωτερική στο Ισλάμ, τη Δύση, την Άπω Ανατολή». H
πραγματικότητα είναι περίπλοκη και ο πόλεμος, ακόμη και ο πόλεμος κατά της
τρομοκρατίας, δεν μοιάζει αποτελεσματική λύση.