«Eπιστρέψαμε στο σημείο μηδέν»

Επισημοποιείται πλέον το αδιέξοδο στις σχέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος
και του Οικουμενικού Πατριαρχείου για το καθεστώς των Νέων Χωρών.

Στα δύο φαίνεται να έχει χωριστεί το περιβάλλον Χριστόδουλου αυτήν τη στιγμή. Ο Αρχιεπίσκοπος θα φέρει το θέμα στη Διακρκή Ιερά Σύνοδο στις αρχές Δεκεμβρίου, και από εκεί και πέρα θα αντιδράσει αναλόγως

H Ιερά Σύνοδος του Θρόνου, συνεδρίασε χθες, απέρριψε τις θέσεις της Ιεραρχίας
της Εκκλησίας της Ελλάδος, ότι δηλαδή το Φανάρι δεν μπορεί να εγκρίνει τον
κατάλογο με τους υποψηφίους για τη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, και ζήτησε πλήρη
και πιστή εφαρμογή της Πράξης του 1928. Παράλληλα, το Πατριαρχείο στην απόφασή
του αφήνει να εννοηθεί ότι σε περίπτωση που η Εκκλησία της Ελλάδος επιχειρήσει
οποιαδήποτε παρέμβαση στις Νέες Χώρες (π.χ. εκλογή Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης
χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Πατριαρχείου) τότε θα επιβάλει κυρώσεις.

Με την απόφασή του αυτή το Πατριαρχείο στην ουσία αγνόησε τις μέχρι τώρα
κινήσεις Χριστόδουλου αλλά και της Ιεραρχίας, εκτιμώντας ότι δεν έχουν
αρμοδιότητα να κρίνουν την Πράξη του 1928 με την οποία εκχωρήθηκαν στην
Εκκλησία της Ελλάδος οι περιοχές που ελευθερώθηκαν μετά το 1912. «Επιστρέψαμε
στο σημείο μηδέν. H απόφαση της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος δεν
προσέφερε τίποτε», υποστήριξαν σχεδόν ομόφωνα τα μέλη της Συνόδου του Θρόνου,
τα οποία μετέφεραν εκ νέου το πρόβλημα στον κ. Χριστόδουλο.

Το Πατριαρχείο στην επτασέλιδη επιστολή προς την Ιεραρχία της Ελλάδος, την
οποία θα επιδώσει στον Αρχιεπίσκοπο ο Μητροπολίτης Τυρολόης Παντελεήμων, για
μια ακόμη φορά ξεκαθαρίζει ότι:

– Ο κατάλογος με τους υποψηφίους για τη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης θα πρέπει να
σταλεί στο Φανάρι «προς άσκηση του δικαιώματος εγγραφής και διαγραφής
υποψηφίων».

– H Ιεραρχία και ο Αρχιεπίσκοπος είναι αναρμόδιοι να επιληφθούν της Πράξης του
1928.

– H Πράξη του 1928 δεν είναι αντικείμενο πλειοψηφιών.

– Οι Ιεροί κανόνες είναι πάνω από τους νόμους του κράτους.

Στην επιστολή του Πατριαρχείου αφήνονται αιχμές ακόμη και για επιβολή κυρώσεων
σε περίπτωση που η Εκκλησία της Ελλάδος επιχειρήσει να παρέμβει με οποιδήποτε
τρόπο στις Νέες Χώρες (εκλογή Μητροπολιτών χωρίς την έγκριση του Πατριάρχη) ή
οποιαδήποτε άλλη παρέκκλιση από την Πράξη του 1928. Μία τέτοια ενέργεια θα
χαρακτηριστεί «εισπήδηση» και αντικανονική ενέργεια με ό,τι ποινές μπορεί να
επισύρει κάτι τέτοιο. Σημειώνεται ότι σε όποιον επεμβαίνει σε «ξένο έδαφος»
(τα όρια των Μητροπόλεων είναι απαραβίαστα, ακόμη και ο κ. Χριστόδουλος δεν
μπορεί να πραγματοποιήσει έστω μια τυπική επίσκεψη εκτός Αθηνών χωρίς την
άδεια του τοπικού Μητροπολίτη) οι κανόνες της Εκκλησίας προβλέπουν ακόμη και
την ποινή της καθαίρεσης, χωρίς βεβαίως κάτι τέτοιο να είναι εφικτό στη
συγκεκριμένη περίπτωση, αφού πρόκειται για προκαθήμενο Εκκλησίας.

«Ξάφνιασμα»

H απόφαση αυτή του Πατριαρχείου ξάφνιασε την πλευρά Χριστοδούλου, ενώ
προβλημάτισε και την πολιτική ηγεσία των υπουργείων Εξωτερικών και Παιδείας. Ο
Αρχιεπίσκοπος, ο οποίος σήμερα επισκέπτεται τη Συρία, αν και επίσημα περιμένει
την επιστολή, χθες είχε τις πρώτες επαφές με συνεργάτες του για την «επόμενη
μέρα». Το σίγουρο είναι ότι θα φέρει το θέμα προς συζήτηση στη Διακρή Ιερά
Σύνοδο, η οποία θα συνεδριάσει στις αρχές Δεκεμβρίου, και από εκεί και πέρα θα
αντιδράσει ανάλογα. Αυτήν τη στιγμή το περιβάλλον του φαίνεται να έχει
χωριστεί στα δύο. Σε αυτούς που εισηγούνται την εκλογή Μητροπολίτη
Θεσσαλονίκης χωρίς την έγκριση του Φαναρίου ώστε να αναγκαστεί ο Βαρθολομαίος
να αντιδράσει δυναμικά και να χρεωθεί το αδιέξοδο ή και ένα πιθανό σχίσμα. Και
σε αυτούς που συνιστούν ψυχραιμία και προτείνουν αναβολή της εκλογής στη
Θεσσαλονίκη ώστε να κερδηθεί χρόνος.

Στο θέμα της κρίσης των δύο Εκκλησιών αναφέρθηκε χθες και ο κυβερνητικός
εκπρόσωπος. Ο κ. Χρ. Πρωτόπαπας, απαντώντας σε σχετική ερώτηση τόνισε πως η
«καλύτερη τακτική που μπορούσαμε να ακολουθήσουμε, είναι αυτή που έχουμε
ακολουθήσει. H κυβέρνηση πράττει ό,τι πρέπει σε κάθε περίπτωση. Για να
υπάρξουν νομοθετικές αλλαγές θα πρέπει να προταθούν αυτές με κοινή στάση και
των δύο πλευρών».