OΔHΓOΣ ΓIA TOYΣ AΓPOTEΣ 2005: H χρονιά των μεγάλων αλλαγών

Το βέβαιο είναι ότι η υιοθέτηση των αλλαγών στον τρόπο επιδότησης που
έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επιφέρει ριζικές αλλαγές και στην
ελληνική γεωργία.

Αναφορικά με τα τρία βασικά ελληνικά προϊόντα, λάδι, βαμβάκι και καπνό, το
μέλλον τους θα κριθεί στα επόμενα Συμβούλια υπουργών Γεωργίας στο Λουξεμβούργο
ή στις Βρυξέλλες. H αποσύνδεση της ενίσχυσης από τον όγκο της παραγωγής
εγκυμονεί κινδύνους που μπορεί να οδηγήσουν σε μείωση της παραγωγής, απώλεια
θέσεων εργασίας και συρρίκνωση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στη χώρα.

Δύο θετικές προοπτικές

Τα σημεία της νέας ΚΑΠ που μπορούν να χαρακτηριστούν ως οι κυριότερες θετικές
εξελίξεις για τη χώρα μας είναι οι εξής:

1. H αύξηση της ποσόστωσης γάλακτος κατά 120.000 τόνους που
σήμερα ανέρχεται σε 700.000 τόνους. H αύξηση της ποσόστωσης αναμένεται να
συμβάλει στην κάλυψη μέρους από το έλλειμμα των 300.000 τόνων που έχει στον
τομέα αυτόν η χώρα μας. Αυτό σημαίνει ότι από τον Ιανουάριο του 2004 θα
αρχίσει η κατανομή των 120.000 αυτών τόνων σε 1.500 νέους κτηνοτρόφους.
Σημαίνει επίσης ότι η ποσότητα αυτή δεν θα εισάγεται πλέον, αλλά θα παράγεται
στην Ελλάδα.

2. H στήριξη των σιτηρών και του ρυζιού. H Ελλάδα έχει ισχυρά
συμφέροντα σε σχέση με τα προϊόντα αυτά. Για παράδειγμα, τα ελληνικά σιτηρά
είναι πολύ καλής ποιότητας και χρησιμοποιούνται από την ιταλική
μακαρονοβιομηχανία. Στο Συμβούλιο υπουργών Γεωργίας του περασμένου Ιουνίου,
οπότε και ψηφίστηκε η αναθεώρηση της ΚΑΠ αποφασίστηκε να μένει ανεπηρέαστη η
ελληνική παραγωγή. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιφορτίστηκε να υποβάλει
προτάσεις στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) για την προστασία της
κοινοτικής παραγωγής ρυζιού από τον αθέμιτο ανταγωνισμό τρίτων χωρών, π.χ. του
Πακιστάν.

ΣΤΟΧΟΣ

Διαμόρφωση κοινής θέσης για τα μεσογειακά προϊόντα

Ο υπουργός Γεωργίας Γιώργος Δρυς προσπαθεί να διαμορφώσει κοινές θέσεις
για τα μεσογειακά προϊόντα, γι’ αυτό και έχει ήδη ολοκληρώσει ένα γύρο επαφών
με τους ομολόγους του στις μεσογειακές χώρες (Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία και
Πορτογαλία).

Όπως λέει ο κ. Δρυς, «ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που έπαιξε ρόλο στην επιτυχή
διαπραγμάτευση της ΚΑΠ κατά το Συμβούλιο υπουργών Γεωργίας του περασμένου
καλοκαιριού ήταν ότι η ελληνική προεδρία δεν άκουγε απλώς τι έλεγαν οι
υπουργοί για να συνθέσει μια κοινή θέση, αλλά πήγαινε κάθε φορά στο Συμβούλιο
με ένα συγκεκριμένο σχέδιο σε ό,τι αφορά την πρόοδο των διαπραγματεύσεων. Γι’
αυτό και από τον Οκτώβριο, οπότε και άνοιξε το θέμα των ΚΟΑ των μεσογειακών
προϊόντων, έχουμε ετοιμάσει σχέδια κανονισμών με τα οποία θα διαπραγματευθούμε
με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στα Συμβούλια Υπουργών, η Ελλάδα δεν συζητεί επί
ενός κειμένου για να αλλάξει μια παράγραφο, να προσθέσει ή να αφαιρέσει μια
λέξη. Πηγαίνει στις διαπραγματεύσεις με έτοιμα κείμενα για όλα τα δικά μας
προϊόντα», λέει χαρακτηριστικά.

«Αγκάθι» η μείωση των ενισχύσεων

H υιοθέτηση των αλλαγών στον τρόπο επιδότησης που έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επιφέρει ριζικές αλλαγές και στην ελληνική γεωργία

Ανεξάρτητα από τις θετικές εξελίξεις για την Ελλάδα, στόχος είναι οι
ενισχύσεις σταδιακά να μειωθούν και τελικά να αποσυνδεθούν από την παραγωγή.
Ειδικότερα για τα μεσογειακά προϊόντα βασική αρχή της μεταρρύθμισης είναι η
μερική αποδέσμευση της κοινοτικής ενίσχυσης από τον όγκο της παραγωγής και η
συνακόλουθη μείωση της ενίσχυσης προς τις μεσαίες και μεγάλες εκμεταλλεύσεις.
H προοπτική αυτή δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα, στην οποία η Ελλάδα θα
πρέπει να προσαρμοστεί. Τα σημεία στα οποία θα πρέπει να δοθεί προσοχή είναι:

1. Σε γενικές γραμμές εξασφαλίζεται ένα σημαντικό μέρος του εισοδήματος
των αγροτών, καθώς θα εξακολουθήσουν να λαμβάνουν το 60% της ενίσχυσης που
έπαιρναν – ανάλογα με τη στρεμματική έκταση της εκμετάλλευσης ή τον όγκο της
παραγωγής τους – κατά την περίοδο αναφοράς (2000-2002). Με τη διαφορά ότι το
ποσό αυτό θα καταβάλλεται στον αγρότη υπό την μορφή της αποσυνδεδεμένης
ενίσχυσης από την παραγωγή (direct payment). Το υπόλοιπο 40% θα χορηγείται με
βάση τόσο την παραγωγή όσο και την εκπλήρωση μιας σειράς αυστηρών ποιοτικών
και περιβαλλοντικών κριτηρίων. Πρόκειται για την αρχή της «πολλαπλής
συμμόρφωσης», που στόχο έχει την προστασία της υπαίθρου από την άκριτη χρήση
λιπασμάτων και την υπερβολική κατανάλωση νερού, αλλά και τη σύνδεση των
παραγωγών με την αγορά.

2. Όσον αφορά τον καπνό, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα, καθώς η
Επιτροπή δεν έχει ξεκαθαρίσει τι θα ισχύσει μετά το 2008, οπότε και το υπάρχον
καθεστώς ενίσχυσης τελειώνει. H πρόταση της Επιτροπής είναι ότι θα συνεχίσουν
να καταβάλλονται στο ακέραιο και για την συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων
καπνοπαραγωγών οι σημερινές ενισχύσεις, αποσυνδεδεμένες όμως από την παραγωγή
του καπνού. Σημειωτέον ότι σήμερα το 70% του εισοδήματος των καπνοπαραγωγών
προέρχεται από κοινοτικές ενισχύσεις.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιώργος Φιντικάκης – ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΥΛΗΣ: Γιάννης Σ. Ευτυχιάδης