Δρόμοι

Ο Θεός…

… τοποθέτησε όλα τα είδη πάνω στον πλανήτη και σε καθένα απ’ αυτά έβαλε πάνω
του τη σφραγίδα του: «Κατασκευασμένο στον ουρανό». Ή μήπως δεν έγινε ακριβώς
έτσι; Μέχρι πρόσφατα, όσοι αμφισβητούσαν τον δαρβινισμό ήταν σαν να
παραδέχονταν πως ήταν είτε θρησκευόμενοι είτε αφελείς – πολύ πιο αφελείς από
τη μητέρα του παιδιού που ρωτούσε: «Πιστεύεις στην εξέλιξη, μαμά; ». «Φυσικά,
χρυσό μου. Αν χρησιμοποιείς πολύ τον αντίχειρά σου, θα κάνεις παιδιά με
μεγάλους αντίχειρες. Αν τον χρησιμοποιούν και αυτά, τα δικά τους παιδιά θα
έχουν μεγάλους αντίχειρες επίσης».

Τα νερά…

… του δαρβινισμού, όμως, έρχεται να τα ταράξει μια νέα ομάδα επιστημόνων που
πιστεύουν στη θεωρία του «νοήμονα σχεδιαστή». Δεν είναι φανατικοί οπαδοί της
θεϊκής δημιουργίας. Αντίθετα, τους αρέσει να χρησιμοποιούν επιστημονικές
αποδείξεις. Παραδέχονται πως ο κόσμος δεν πλάστηκε μέσα σε έξι ημέρες.
Παραδέχονται επίσης τη δαρβινική θεωρία πως τα είδη προσαρμόζονται στο
περιβάλλον τους. Αυτό που απορρίπτουν είναι η ιδέα πως κάθε μορφή ζωής προήλθε
από κάποιον κοινό πρόγονο που κολυμπούσε μέσα στην αρχέγονη «σούπα». Το
κυριότερο επιχείρημά τους το διατύπωσε ο βιοχημικός Μάικλ Μπέχε. Αν κοιτάξουμε
το κύτταρο, είπε, θα δούμε πως είναι ένας θαυμαστός και ολοκληρωμένος
μικροσκοπικός μηχανισμός. Αν πειράξουμε και το παραμικρό τμήμα του, ο
μηχανισμός θα πάψει να λειτουργεί. Το κύτταρο δεν είναι δυνατόν να υπήρχε σε
προγενέστερη μορφή. Δεν μπορούμε να λέμε πως είναι προϊόν προσαρμογής.
«Κατασκευασμένο στον ουρανό», λοιπόν;

H ιδέα…

… δεν μοιάζει και τόσο μοντέρνα. Όμως, οι οπαδοί του «νοήμονα σχεδιαστή»
εκμεταλλεύονται τα κενά που εξακολουθούν να βασανίζουν την παλαιοντολογία. Γι’
αυτούς, ο αρχαιοπτέρυξ δεν είναι ο εξελικτικός κρίκος ανάμεσα στα ερπετά και
τα πτηνά, αλλά απλώς ένα πουλί που έτυχε να μοιάζει με ερπετό. Στο περιοδικό
«Σπεκτέιτορ», η Μαίρη Γουέικφιλντ δίνει μερικά στοιχεία για την προέλευση
αυτών των επιστημόνων. Χρηματοδοτούνται κυρίως από ευαγγελικές χριστιανικές
οργανώσεις των ΗΠΑ. Και από την οικογένεια Άμανσον της χριστιανικής Δεξιάς,
που φιλοδοξεί να αντικαταστήσει την αμερικανική δημοκρατία με ένα θεοκρατικό
καθεστώς. Οι οπαδοί του «νοήμονα σχεδιαστή» έχουν όμως ένα θεωρητικό πρόβλημα.
Αν δεχόμαστε την έλλειψη επιστημονικών στοιχείων ως απόδειξη της ύπαρξης ενός
δημιουργού, τότε θα πρέπει να δεχόμαστε κάθε επιστημονικό στοιχείο ως απόδειξη
της ανυπαρξίας του.

H διαμάχη…

… θα μπορούσε ίσως να είχε αποφευχθεί, αν ο δαρβινισμός δεν είχε προβληθεί
ως απόδειξη της ανυπαρξίας του Θεού. Χίλια τετρακόσια χρόνια πριν από τον
Δαρβίνο, ο Μέγας Βασίλειος είχε καταφέρει να συμβιβάσει πολύ καλύτερα τον Θεό
με την εξέλιξη: «Γιατί τα νερά γεννούν και πουλιά;», αναρωτιόταν ο Καππαδόκης
γράφοντας για τη Γένεση. «Επειδή υπάρχει, ας πούμε, ένας οικογενειακός δεσμός
ανάμεσα στα πλάσματα που πετούν και τα πλάσματα που κολυμπούν. Έτσι όπως τα
ψάρια σκίζουν τα νερά και πηγαίνουν μπροστά με τα πτερύγιά τους, βλέπουμε και
τα πουλιά να πετούν στον αέρα με τις φτερούγες τους».