640.000 εργαζόμενοι εκτεθειμένοι σε τοξικές ουσίες

Περισσότεροι από 640.000 εργαζόμενοι (ποσοστό 16% του εργατικού δυναμικού
της χώρας) χρησιμοποιούν καθημερινά επικίνδυνες χημικές ουσίες χωρίς να
λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας ενώ οι 480.000 από αυτούς εισπνέουν
αναθυμιάσεις από επικίνδυνες καρκινογόνες τοξικές ουσίες τουλάχιστον τις 2 από
τις 8 ώρες που εργάζονται.

H προφύλαξη. Ο εργάτης δεν έχει πάρει κανένα μέτρο προφύλαξης κατά την άσκηση των καθηκόντων του. Δεν φοράει προστατευτική μάσκα για τα μάτια του, το στόμα ή τη μύτη του. Δεν φοράει γάντια, ούτε ειδική φόρμα εργασίας. Εκτίθεται στη χημική ένωση κολοφώνιο, η οποία μπορεί να προσβάλει το αναπνευστικό του σύστημα και να του προκαλέσει ερεθισμό στα μάτια

Τα ανησυχητικά αυτά στοιχεία προκύπτουν από την πρώτη επίσημη καταγραφή – από
τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία – των
τοξικών κινδύνων που απειλούν καθημερινά τον Έλληνα εργαζόμενο. Το ζήτημα
αποκτά μεγαλύτερες διαστάσεις, αφού η εισπνοή, κατάποση ή απορρόφηση τοξικών
ουσιών αποτελεί, από πέρσι, την 8η αιτία θανάτου στα εργατικά ατυχήματα.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας τέσσερα άτομα
έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας αυτού του λόγου, μέσα στο 2002.

Τα στοιχεία του ευρωπαϊκού οργανισμού είναι ενδεικτικά του προβλήματος: 30.000
διαφορετικές χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται ευρέως στους ελληνικούς χώρους
εργασίας – από τα κομμωτήρια και τα γραφεία ως τις βιομηχανίες. Από αυτές, οι
20.000 δεν έχουν υποβληθεί σε πλήρεις και συστηματικές τοξικολογικές δοκιμές
από την ελληνική πολιτεία. Άρα η επικινδυνότητά τους μπορεί να είναι πολύ
μεγαλύτερη από αυτήν που εικάζουν οι επιστήμονες. Από τις χημικές ουσίες με
γνωστές τοξικολογικές επιπτώσεις, οι 350 είναι καρκινογόνες και 3.000
προκαλούν διαφόρων ειδών αλλεργίες.

Οι επιπτώσεις. Άλλες ουσίες επηρεάζουν την ικανότητα αναπαραγωγής,
προκαλούν εγκεφαλικές βλάβες, άσθμα, δερματολογικά προβλήματα ή κλονίζουν το
νευρικό σύστημα. Το μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν, στην Ελλάδα, όσοι
απασχολούνται σε χημικά εργαστήρια, σε μονάδες επεξεργασίας τροφίμων, στην
κομμωτική, σε τομείς της υγείας, στην υφαντουργία, στα βυρσοδεψεία, στη
γεωργία και στη συλλογή και επεξεργασία αποβλήτων.

H βλάβη μπορεί να προκύψει στον εργαζόμενο ή από μικρής διάρκειας έκθεση ή από
μακροχρόνια συσσώρευση ουσιών στο σώμα. H μόνη άμυνα, λένε οι γιατροί, είναι η
σωστή τήρηση των μέτρων ασφαλείας. Άμυνα που δυστυχώς οι Έλληνες εργαζόμενοι
και εργοδότες δεν παίρνουν στα σοβαρά.

Εξάλλου, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, το 40% των χημικών προϊόντων με γνωστές
τοξικές ουσίες που κυκλοφορούν στην Ελλάδα φέρουν εσφαλμένη επισήμανση από
τους κατασκευαστές, παρά το γεγονός ότι το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και
Ασφάλειας της Εργασίας διοργανώνει συνεχώς ημερίδες και εκστρατείες ενημέρωσης
για το θέμα αυτό.

Δεν εφαρμόζεται. H ευρωπαϊκή νομοθεσία καθορίζει πάντως τις υποχρεώσεις
των εργοδοτών για την πρόληψη της έκθεσης των εργαζομένων σε επικίνδυνες
χημικές ουσίες.

Σε αυτές περιλαμβάνονται, εκτός από την τήρηση των κανόνων ασφαλείας,
ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση ατυχημάτων και επειγόντων περιστατικών καθώς
και η ενημέρωση των εργαζομένων. Αυτές οι υποχρεώσεις δεν τηρούνται επαρκώς
στην Ελλάδα, υποστηρίζει ο ευρωπαϊκός οργανισμός.

Επισημαίνεται μάλιστα ότι στη χώρα μας υπάρχει εκτεταμένο – σε σχέση με άλλες
χώρες – νομοθετικό πλαίσιο για τα ζητήματα αυτά που ωστόσο δεν εφαρμόζεται.

ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

7 εκατ. άνθρωποι θύματα επαγγελματικών ασθενειών

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό. Σύμφωνα με την ίδια μελέτη του Ευρωπαϊκού
Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, που θα δημοσιοποιηθεί
στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας για την Ασφάλεια και την Υγεία στην
Εργασία την ερχόμενη εβδομάδα, οι επικίνδυνες χημικές ουσίες οδηγούν στην
απώλεια περίπου 350 εκατομμυρίων ημερών εργασίας τον χρόνο στην Ευρωπαϊκή
Ένωση. Επίσης περισσότερο από 7 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη είναι θύματα
επαγγελματικών ασθενειών που σχετίζονται έμμεσα ή άμεσα με την έκθεση των
εργαζομένων σε επικίνδυνους χημικούς παράγοντες. Υπολογίζεται μάλιστα ότι
περίπου 4% όλων των καρκινωμάτων και έως 10% του συνόλου των περιπτώσεων
άσθματος στην Ευρώπη οφείλονται στην επαφή με χημικές ουσίες κατά την εργασία.