Διαστάσεις Ένα σχέδιο λογικό, δηλαδή επαναστατικό

Ο Αριέλ Σαρόν μίλησε για «το μεγαλύτερο ιστορικό σφάλμα μετά το Όσλο». Δύο
είναι τα πρώτα συμπεράσματα. Πρώτον, η «συμφωνία της Γενεύης» συζητείται· άρα
είναι σημαντική. Δεύτερον, ενοχλεί τα γεράκια· άρα είναι έντιμη.

Στη Γάζα. Δύο Παλαιστινιόπουλα κάθονται σε ό,τι τους απέμεινε μετά την κατεδάφιση των σπιτιών τους από τον ισραηλινό στρατό

Επιτέλους, μέσα από τις κατεδαφίσεις σπιτιών, τις απελάσεις και τις επιθέσεις
αυτοκτονίας, μέσα από ένα περιβάλλον βίας, αδιαλλαξίας και φανατισμού,
ακούγεται και μια καλή είδηση. Οι «πεφωτισμένοι» του Ισραήλ και της
Παλαιστίνης παραμέρισαν μίση και προκαταλήψεις, κάθησαν σε ένα τραπέζι – ή
μάλλον σε πολλά τραπέζια – και προσπάθησαν να βρουν αυτά που τους ενώνουν.
Ύστερα από συζητήσεις που κράτησαν κοντά δυόμισι χρόνια, συνέταξαν ένα
ειρηνευτικό σχέδιο που σκοπεύουν να υπογράψουν στις 4 Νοεμβρίου, όγδοη επέτειο
από τη δολοφονία του Γιτζάκ Ράμπιν. Ένα σχέδιο επαναστατικό, με την έννοια ότι
διέπεται από την κοινή λογική. Προβλέπει δηλαδή τα προφανή. Την αποχώρηση του
Ισραήλ από το σύνολο των κατεχομένων εδαφών (με εξαίρεση το 2% της Δυτικής
Όχθης, που θα ανταλλαγεί με ανάλογο ποσοστό ισραηλινού εδάφους). Την
εγκατάλειψη του περίφημου «δικαιώματος της επιστροφής» των Παλαιστινίων. Τη
διάλυση των περισσοτέρων εβραϊκών οικισμών. Την αναγνώριση του Ισραήλ από τους
Παλαιστινίους. Την αποστρατιωτικοποίηση του παλαιστινιακού κράτους. Και το
μοίρασμα της Ιερουσαλήμ.

Το ότι το σχέδιο αυτό προβλέπει τα προφανή δεν σημαίνει βέβαια ότι θα
εφαρμοστεί. Πρώτον, διότι οι ηγέτες των δύο στρατοπέδων, τυφλωμένοι καθώς
είναι από τα πάθη, δεν βλέπουν αυτά που βλέπει ο υπόλοιπος κόσμος. Ο Σαρόν
έσπευσε να καταδικάσει το σχέδιο, καταφέρνοντας έτσι να το αναβαθμίσει στα
μάτια των Παλαιστινίων. Ο Αραφάτ τη μια το εγκρίνει, την άλλη το απορρίπτει,
φοβούμενος ότι η προώθησή του θα οδηγήσει στην οριστική περιθωριοποίησή του.
Το περιεχόμενο του σχεδίου είναι ακόμη ανεπίσημο και θολό, μπορεί να υπάρξουν
υπαναχωρήσεις που θα τινάξουν στον αέρα ολόκληρη την πρωτοβουλία. Αποφασιστική
σημασία θα έχει η στάση που θα κρατήσουν οι «μεγάλοι». Στη Γενεύη έχουν ήδη
ανακοινώσει ότι θα παραστούν η Ιορδανία, η Αίγυπτος, η Νορβηγία, το Βέλγιο, η
Ιαπωνία και ο Καναδάς. Τι θα κάνει το Κουαρτέτο; Θα τολμήσει να αγκαλιάσει μια
πρωτοβουλία την οποία έχει καταδικάσει ο Σαρόν; Τι θα κάνει η αμερικανική
κυβέρνηση; Θα αρκεστεί να «εκπροσωπηθεί» από τον Τζίμυ Κάρτερ και τους
απεσταλμένους του Μπιλ Κλίντον;

Ανεξαρτήτως όμως της τύχης που θα έχει αυτό το σχέδιο, η ύπαρξή του και μόνο
δείχνει ότι υπάρχουν Παλαιστίνιοι και Ισραηλινοί που μπορούν να συζητήσουν και
να συμφωνήσουν σε μια λύση. Αυτή η προοπτική, πάνω απ’ όλα, ανησυχεί τα
«γεράκια», τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Οι
Ισραηλινοί δεν πρέπει να κάνουν καμιά παραχώρηση στους Παλαιστινίους, η ειρήνη
θα χρειαστεί ακόμη αρκετές δεκαετίες», τόνισε ο Ντάνιελ Πάιπς, ένας από τους
συμβούλους του προέδρου Μπους, σε ένα συνέδριο που ολοκληρώθηκε χθες στην
Ιερουσαλήμ. Δεκαετίες αίματος – αυτές προσπαθούν να αποτρέψουν οι
«πεφωτισμένοι».