Δρόμοι

Στην αρχή…

… όλοι οι άνθρωποι ζούσαν ολόγυρα από ένα μεγάλο δέντρο στη ζούγκλα και
μιλούσαν την ίδια γλώσσα. Ένας άνδρας που οι όρχεις του είχαν πρηστεί και
είχαν γίνει τεράστιοι όταν μολύνθηκαν από ένα σκουλήκι περνούσε τον καιρό του
καθισμένος σε ένα κλαδί, έτσι που να τους ξεκουράζει πάνω στο χώμα. Από
περιέργεια, τα ζώα της ζούγκλας πλησίαζαν και τους μύριζαν. Οι κυνηγοί
διαπίστωσαν πως έτσι μπορούσαν να τα σκοτώνουν ευκολότερα και όλοι είχαν
μπόλικο φαΐ και ήταν ευτυχισμένοι. Ώσπου μια μέρα, ένας κακός άνθρωπος σκότωσε
τον άνδρα μιας όμορφης γυναίκας για να την πάρει δικιά του. Οι συγγενείς του
νεκρού συζύγου επιτέθηκαν στον φονιά. Αυτός και οι δικοί του συγγενείς
σκαρφάλωσαν πάνω στο δέντρο για να σωθούν. Εκείνοι που τους κυνηγούσαν άρπαξαν
χορτόσχοινα που κρέμονταν από το δέντρο και τράβηξαν κάτω τις φυλλωσιές για να
πιάσουν τους εχθρούς τους. Μα τα χορτόσχοινα έσπασαν και το δέντρο τινάχτηκε
με τρομερή δύναμη. Ο φονιάς και οι συγγενείς του σκορπίστηκαν σε κάθε γωνιά
της γης, τόσο μακριά, που δεν ξανάσμιξαν ποτέ. Με τον καιρό, οι γλώσσες τους
άλλαξαν. Γι’ αυτό οι άνθρωποι σήμερα μιλούν τόσες διαφορετικές γλώσσες που δεν
καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλο και οι κυνηγοί δυσκολεύονται τόσο πολύ να
πιάσουν ζώα.

Τα μέλη…

… της φυλής Σικάρι, στη Νέα Γουινέα, με αυτή την απλή ιστορία που την
αναφέρει στον «Καθεδρικό του Δαρβίνου» ο Ντέιβιντ Σλόαν Ουίλσον, εξηγούν τον
κόσμο. Στους Σικάρι, καθένας κυνηγάει για τον εαυτό του. Δεν έχουν να θρέψουν
«πλήρους απασχόλησης» αρχηγούς, ιερείς, φοροεισπράκτορες. Γιατί οι πρωτόγονες
κοινωνίες είναι πολύ μικρές για να παράγουν τα πλεονάσματα που χρειάζονται γι’
αυτό. Οι αρχηγοί και οι αρχιερείς και οι γραφειοκράτες έρχονται όταν πια η
κοινωνία έχει μεγαλώσει. Όμως, πώς όλοι αυτοί πείθουν τους ανθρώπους να
ανεχτούν κάτι που ουσιαστικά είναι κλοπή της τροφής τους; Το πρόβλημα είναι
γνωστό και στους πολίτες της σύγχρονης δημοκρατίας, που αναρωτιούνται κάθε
τόσο πάντα το ίδιο πράγμα: Τι έκαναν οι απερχόμενοι κυβερνώντες που να
δικαιολογεί τους παχυλούς μισθούς που απομυζούν από το δημόσιο ταμείο;

H λύση…

… που έδωσαν οι αρχαίες κοινωνίες ήταν να οργανώσουν μια θρησκεία με το εξής
δόγμα: ο βασιλιάς-ιερέας είναι αντιπρόσωπος του Θεού και μόνο αυτός μπορεί να
μεσολαβεί ανάμεσα σε Εκείνον και τους ανθρώπους (για να στέλνει βροχή ή να
φέρνει καλή σοδειά). Σε αντάλλαγμα γι’ αυτές τις υπηρεσίες, οι άνθρωποι τάιζαν
τον βασιλιά-παπά και τον είχαν κορώνα στο κεφάλι τους.

Και βροχές…

… έχουμε και σοδειές έχουμε και επιστήμη έχουμε, που ωστόσο από τα παλιά
χρόνια ένα ερώτημα αφήνει αναπάντητο: Γιατί υπάρχει «κάτι», εκεί που θα
μπορούσε να μην υπάρχει τίποτα; Είναι το ερώτημα που μας βασανίζει αιώνια, ο
«κάλος» που πάνω του πατάνε και ανεβαίνουν οι καισαροπαπάδες στις Παλιές Χώρες
και στις Νέες Χώρες, αδιάφορο πόσο πονάμε.