Δρόμοι

Οι βιβλιοθηκάριοι…

… είναι άραγε η μεγαλύτερη απειλή που αντιμετωπίζει σήμερα η Αμερική; H
ανάγνωση μερικών βιβλίων – όλων, θα πουν μερικοί – είναι σίγουρα ανατρεπτική.
Είναι όμως άραγε ανατρεπτικό στοιχείο και ο βιβλιοθηκάριος που αρνείται να
παραδώσει στο FBI στοιχεία για τους αναγνώστες που συχνάζουν στη βιβλιοθήκη
του και για τα βιβλία που διαβάζουν; Οι προσταγές του Πατριωτικού Νόμου κάνουν
ξαφνικά το διάβασμα μια επικίνδυνη δραστηριότητα, όπως ήταν κάποτε και όπως
εξακολουθεί να είναι σε μερικούς τόπους του κόσμου. Αυτός ο ήσυχος χώρος με τα
ράφια και τα σωριασμένα βιβλία, που ανάμεσά τους ψιθυρίζουν επιμελείς φοιτητές
και ξεροβήχουν ασπρομάλληδες βιβλιοφάγοι, βυθίζεται ξαφνικά μέσα σε ένα
μισοσκόταδο υποψίας.

Οι βιβλιοθήκες…

… γίνονται το σκηνικό όπου παίζεται ένα πολιτικό δράμα. Οι βιβλιοθηκάριοι
αρνούνται να εφαρμόσουν τον νόμο που ψηφίστηκε στο πλαίσιο του
αντιτρομοκρατικού πολέμου. Και ο υπουργός Δικαιοσύνης χαρακτηρίζει υστερική
την αντίδρασή τους. Πολλοί βιβλιοθηκάριοι απολαμβάνουν τον νέο ρόλο τους,
καθώς βγαίνουν από την αφάνεια ως μέλη μιας «νέας αντίστασης». Κάποιοι σκίζουν
τα αρχεία τους για να μην τα παραδώσουν στον «εχθρό». Και κάποιοι άλλοι
ενημερώνουν τους αναγνώστες πως αν επιστρέφουν έγκαιρα τα βιβλία που
δανείζονται, τα προσωπικά δεδομένα τους θα σβήνονται αυτόματα από τα
κομπιούτερ της βιβλιοθήκης. Όλοι μαζί αναζητούν τρόπους για να αντιμετωπίσουν
τους πράκτορες του FBI όταν θα τους χτυπήσουν την πόρτα και γράφουν στο
περιοδικό του σωματείου τους: «Το παλιό στερεότυπο, που ήθελε τους
βιβλιοθηκάριους γεροντοκόρες με μοναδικό τους πάθος τα συστήματα ταξινόμησης,
τώρα συντρίβεται για τα καλά και τη θέση του παίρνει μια νέα εικόνα του
βιβλιοθηκάριου, που τον θέλει δυναμικό αγωνιστή της ελευθερίας».

Δεν ξέρω…

… αν η σχέση του αναγνώστη με τον βιβλιοθηκάριό του μοιάζει με τη σχέση του
ασθενούς με τον γιατρό του, λέει η Μάργκαρετ Τάλμποτ στους «Τάιμς της Νέας
Υόρκης». H συγγραφέας θυμάται, όταν ήταν δεκατριών ετών, που είχε ζητήσει το
τολμηρό ημερολόγιο της Αναΐς Νιν από τη βιβλιοθήκη της γειτονιάς της. H
βιβλιοθηκάριος την είχε ρωτήσει αν το γνώριζαν οι γονείς της. Μα ύστερα, σαν
να το ξανασκέφτηκε, της χαμογέλασε με κάποια δόση συνενοχής και της έδωσε το
βιβλίο, αφού πρώτα φρόντισε να το κρύψει μέσα σε ένα αντίτυπο από τις «Μικρές
κυρίες». Γιατρός ξεγιατρός, η βιβλιοθηκάριος είχε σώσει από την αμηχανία την
ανήσυχη μικρή αναγνώστρια.

H διαμαρτυρία…

… των βιβλιοθηκάριων της Αμερικής μπορεί να φαίνεται ασήμαντη. Οι
περισσότεροι αναγνώστες, όχι μόνο στην Αμερική αλλά και αλλού, δεν δίνουν
δεκάρα για το πού θα καταλήξουν τα προσωπικά δεδομένα τους – έτσι κι αλλιώς,
τα βιβλία που διαβάζουν συνήθως είναι του είδους «Φτιάξ’ το μόνος σου» ή «Δέκα
απλά μαθήματα ευτυχίας». Αν κάτι προστατεύουν οι βιβλιοθηκάριοι, δεν είναι
ούτε τα προσωπικά δεδομένα ούτε τα βιβλία, αλλά την ανάγκη που μας σπρώχνει να
διαβάζουμε ελεύθερα ό,τι θέλουμε.