Πολιτισμός σε υγρό «τάφο»

Σε υγρούς τάφους για τα θύματα των τελετουργικών θυσιών των Μάγια μετατράπηκαν οι υπόγειες λίμνες του Μεξικού

H πτώση ενός μετεωρίτη σε μέγεθος… μεγάλης πόλης πριν από 65 εκατομμύρια
χρόνια, στη χερσόνησο Γιουκατάν του Μεξικού, «έσκαψε» υπόγειες λίμνες και
ποτάμια, που κράτησαν στα βάθη τους όχι μόνο απολιθώματα ζώων που
εξαφανίστηκαν, αλλά και υγρούς τάφους του πολιτισμού των Μάγια, σύμφωνα με
άρθρο που δημοσιεύεται στην ελληνική έκδοση του περιοδικού «National
Geographic», που υπογράφει ο Πριτ Βεσιλίντ.

Απολιθώματα ενός είδους αλόγου που έχει εξαφανιστεί, ενός συγγενούς της
καμήλας και ενός τεράστιου αμραδίλλου, ηλικίας 10.000 έως 20.000 ετών, είναι
μερικά μόνο από τα ευρήματα που ήρθαν στο φως κατά τη διάρκεια των ερευνών των
σενότε, όπως ονομάζονται οι λίμνες του γλυκού νερού, που μοιάζουν να
λειτουργούν ως μηχανές του χρόνου, καθώς εκτός από τα απολιθωμένα οστά
προϊστορικών ζώων στα τοιχώματά τους έχουν αποτυπωθεί οι εναλλαγές της στάθμης
του νερού που σημειώθηκαν κατά τις παγετώδεις περιόδους, τότε δηλαδή ακόμα που
η χερσόνησος του Γιουκατάν ήταν ακόμη καλυμμένη με βοσκοτόπια. Μία πυρά δε
ηλικίας 10.200 ετών αποτελεί την αρχαιότερη ένδειξη κατοίκησής της.

«Νομίζω πως έχουμε ερευνήσει μόνο το άνω μέρος του συστήματος», υποστηρίζει ο
Τομ Ιλάιφ, βιολόγος που μελετά τα υδρόβια ζώα των σπηλαίων. «Το μεγαλύτερο
τμήμα του δικτύου των σενότε βρίσκεται σε σημείο χαμηλότερο των 60 μ. ­το
κατώτατο όριο που μπορεί να φθάσει κάποιος σε κατάδυση με μπουκάλες. Είναι σαν
τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης. Κανείς δεν ξέρει τι υπάρχει εκεί».

Το πιο εντυπωσιακό όμως από τα ευρήματα της συγκεκριμένης σενότε είναι η
αποκάλυψη 15 σκελετών, ορισμένοι από τους οποίους έφεραν ενδείξεις βίαιου
θανάτου, γεγονός που κάνει τους επιστήμονες να εικάζουν πως πρόκειται για
θύματα τελετουργικών ανθρωποθυσιών των Μάγια, δεδομένου ότι θεωρούσαν τις
σενότε ιερές πύλες προς τον Κάτω Κόσμο.

Κρανία με σαγόνια ανοικτά σ’ έναν μορφασμό πόνου, σημάδια από μαχαίρια που
υποδηλώνουν τον ακρωτηριασμό των θυμάτων, αλλά και ο σημαντικός αριθμός των
σκελετών οδηγούν στο συμπέρασμα πως δεν πρόκειται για ατύχημα. Δεν λείπουν
όμως και οι περιπτώσεις που δεν ήταν θύματα θυσίας, όπως οι σκελετοί ενηλίκων
γυναικών (και όχι παρθένων, που συνήθως θυσιάζονταν), όπως και ένας άθικτος
σκελετός, που είχε ταφεί με προσοχή, πιθανόν όταν η στάθμη του νερού ήταν
χαμηλή.

«Δεν πίστευα ότι θα βρίσκαμε ενδείξεις για τέτοιες θυσίες, αλλά διαψεύσθηκα.
Χαίρομαι που δεν βγήκα αληθινός», λέει ο ανθρωπολόγος Αλεχάντρο Τεράσας, μέλος
του τμήματος υποβρύχιας αρχαιολογίας του Εθνικού Ινστιτούτου Ανθρωπολογίας και
Ιστορίας του Μεξικού που διεξάγει τις έρευνες.

Υδάτινα μάτια

Εκατομμύρια χρόνια μετά την πτώση του μετεωρίτη εμφανίστηκαν ρωγμές στο
ασβεστολιθικό στρώμα, στην περιφέρεια του τεράστιου κρατήρα, διαμέτρου 180
χλμ., δημιουργώντας έναν κυκλικό σχηματισμό υπόγειων σπηλαίων που γέμισαν με
βρόχινο νερό. Με την πάροδο του χρόνου, η ασβεστολιθική οροφή των σπηλαίων
διαβρώθηκε και κατέρρευσε, μετατρέποντάς τα στο σύμπλεγμα λιμνών που
ονομάστηκαν σενότε. Το εκπληκτικό είναι πως ο κυκλικός σχηματισμός των σενότε
εκτείνεται και μέσα στη θάλασσα, που οι ντόπιοι αποκαλούν «υδάτινα μάτια». Ο
αριθμός των σενότε αγγίζει τις 100.

INFO

H ελληνική έκδοση του «National Geographic» κυκλοφορεί σήμερα. Τιμή: 5,90 ευρώ.