Aνακούφιση χωρίς θεραπεία

Φάρμακα με το κουτάλι; Οι εκπομπές καταγγέλουν την τακτική, ξεχνούν όμως τις πάμπολλες παραμέτρους ενός από τα πιο πολλά σύγχρονα προβλήματα

Εκτυφλωτικό και άκρως εκτονωτικό το καταγγελτικό θέαμα αποτελεί ένα από τα
προσφιλέστερα της εγχώριας τηλεόρασης. Πρόκειται για δημοσιογραφική μέθοδο που
αποκαλύπτει στηλιτεύοντας όχι μόνο στρεβλώσεις του συστήματος, αλλά και
πρόσωπα, εκτονώνοντας με τη φαντασμαγορία των αποκαλύψεών τους πραγματικούς
καημούς βασανισμένων πολιτών. Κινείται στο λεπτό και άκρως ευαίσθητο όριο
μεταξύ της ουσιαστικής αποκάλυψης και συγκάλυψης, ακριβώς γιατί ρίχνοντας
άπλετο φως στο σημείο που νοσεί, μένουν στη σκιά οι ουσιαστικές παράμετροι που
διαδραματίζουν και τον σημαντικότερο ρόλο για την οποιαδήποτε θεραπεία.

Τις ημέρες αυτές ήρθε στο φως από μία τέτοιου είδους εκπομπή, αυτή του Κώστα
Χαρδαβέλλα στο Alter, ένα από τα πιο σκληρά προβλήματα του συστήματος υγείας,
ο νοσηρός τομέας της συνταγογραφίας από τους γιατρούς. Αποκαλύφθηκε με την
πανηγυρική τηλεοπτική επισημότητα αυτό που υπήρχε ήδη ως υποψία, αλλά και ως
επιβεβαίωση από κατά καιρούς μεμονωμένες περιπτώσεις, ότι υπάρχει ένα ολόκληρο
δίκτυο προώθησης συγκεκριμένων σκευασμάτων εταιρειών από γιατρούς, οι οποίοι
αμείβονται με χρηματικά ποσά, ταξίδια κ.λπ.

Θέμα που ταλαιπωρεί τους ασφαλισμένους οι οποίοι, μεταξύ των δεκάδων
άλλων προβλημάτων, έχουν να αντιμετωπίσουν και αυτό των ακριβών φαρμακευτικών
σκευασμάτων ή των πολλών και ενδεχομένως άχρηστων για την περίπτωσή τους.
Μαγνητοφωνημένες συνομιλίες μεταξύ γιατρών και εκπροσώπων φαρμακευτικών
εταιρειών που ακούστηκαν στην εκπομπή αποδείκνυαν ένα κύκλωμα μίζας, με
πλοκάμια που απλώνονται επάνω από το ιατρικό επάγγελμα. Ακολούθησαν
αποκαλύψεις για το ίδιο θέμα και από την εκπομπή της Άννας Παναγιωταρέα στον
Alpha.

Μια τεράστια αγορά, ένας από τους ισχυρότερους τομείς του εμπορίου σπαράσσεται
από τα συνήθη φαινόμενα της σκληρής κερδοσκοπίας, που την κάνουν ακόμη πιο
άγρια οι μακάβριες διαστάσεις της. Αφορά την ίδια την ανθρώπινη ζωή και την
αξία της.

H φαντασμαγορία του αποκαλυπτόμενου βούρκου ωστόσο, όπως έχει συμβεί
και παλαιότερα με τις αποκαλύψεις για τα «φακελάκια» μιας κατηγορίας γιατρών
και αργότερα με τα «φρουτάκια» και την τζογαδόρικη κουλτούρα της ελληνικής
περιφέρειας, μοιάζει να είναι αρκετή για να ενεργοποιήσει μηχανισμούς
θεραπείας. Στην πραγματικότητα η καταγγελία από μόνη της έχει εξελιχθεί σε
«θεραπεία», τουλάχιστον του καημού και του συσσωρευμένου θυμού των
ταλαιπωρημένων.

Το ίδιο το πρόβλημα παραμένει ανοικτό και αθεράπευτο. Για παράδειγμα, ο
θόρυβος για την υπερβολική χορήγηση φαρμάκων οδήγησε στην τοποθέτηση ενός
είδους «λογιστών» στις υπηρεσίες που εγκρίνουν τα βιβλιάρια, οι οποίοι απλώς
περιορίζουν με ποσοτικά κριτήρια τα κουτιά των φαρμάκων, όπως όσοι έχουμε
προσωπική πείρα είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε. Το αποτέλεσμα είναι ασθενείς με
χρόνιες παθήσεις, που μπορούσαν να καλύπτουν τις ανάγκες τους για ένα τρίμηνο
με όσα φάρμακα θα χρειάζονταν, τώρα πρέπει να συνωστίζονται στα ιατρεία και
στις ουρές για διαρκείς εγκρίσεις.

Έτυχε να γίνουμε μάρτυρες και σκηνής που αποκαλύπτει πως η ουσία του
προβλήματος, ο σεβασμός στην ανθρώπινη ζωή, παραμένει στη σκιά του πολιτισμού.
Ένας από τους εν λόγω «λογιστές» αρνήθηκε την έγκριση φαρμάκων σε καρκινοπαθή
για τρίμηνη θεραπεία, παρ’ όλο που ήταν φάρμακα αποθεραπείας, τα οποία
έδειχναν ότι είχε ξεπεράσει το πρόβλημα. H δικαιολογία ήταν ότι «στον μήνα
επάνω μπορεί να πεθάνει». H μακάβρια «συναλλαγή» απλώς μετατοπίστηκε και έγινε
πιο σκληρή για εκείνον που έχει το πραγματικό πρόβλημα.

Οι δημοσιογραφικές εκπομπές που αποκαλύπτουν με το σύνηθες τελετουργικό των
εντυπωσιακών καταγγελιών είναι επόμενο να μη δίνουν λύση, δεν είναι αυτός ούτε
ο στόχος ούτε ο θεσμικός ρόλος τους. Ωστόσο η κουλτούρα της καταγγελίας
συντηρεί την αίσθηση αδυναμίας στον ταλαιπωρημένο και οδηγεί σε σπασμωδικές
και πρόχειρες λύσεις που, όπως και το εκτυφλωτικό ρεπορτάζ, δεν βασίζονται
στον πολιτισμό του σεβασμού, αλλά στη «στιγμή», στο «σημείο» που φωτίζει ο
τηλεοπτικός προβολέας.