«Άστραψε» η ιστορία της Σύρου

H τοιχογραφία με τη μορφή του Ρήγα Φεραίου πριν (πάνω) και μετά (κάτω) την αισθητική αποκατάσταση και τη συμπλήρωσή της

Ένα αληθινό στολίδι της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής της Ερμούπολης στη Σύρο, το
τριώροφο ολομάρμαρο Μέγαρο Βελισσαρόπουλου, αποκαταστάθηκε και εκσυγχρονίσθηκε
από τον Οργανισμό Εργατικής Εστίας για να προσφέρει μια στέγη αντάξια της
ιστορίας του στο Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Κυκλάδων.

Το Μέγαρο Βελισσαρόπουλου ξεχωρίζει στην καρδιά της Ερμούπολης. Χτισμένο το
1870-73 από τον αρχιτέκτονα Ιωάννη Βλυσίδη, κοντά στο θέατρο και την εκκλησία
του Αγίου Νικολάου, είναι ένας καθρέφτης της πολυτάραχης ιστορίας του νησιού.
Κτίσθηκε την εποχή της εμπορικής ακμής της Σύρου για την οικογένεια του
τοκιστή Αναργύρου. Το 1914 αγοράσθηκε από την οικογένεια του Γ.Δ.
Βελισσαρόπουλου, που είχε έρθει από τη Σπάρτη και διέπρεψε στην Ερμούπολη
ανοίγοντας ένα εργοστάσιο υφαντουργίας και τυποβαφείο (βαφείο υφασμάτων). Την
ίδια περίπου εποχή που το 1918 αρτεργάτες, καπνεργάτες, βυρσοδέψες, βαφείς,
μηχανικοί, ναυπηγοεργάτες κ.ά. ίδρυαν το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Κυκλάδων.

Το 2000 με πρωτοβουλία του υφυπουργού Εργασίας Λευτέρη Τζιόλα, ξεκίνησαν
επιτέλους τα έργα, προϋπολογισμού 800 εκατομμυρίων δραχμών. Και σε ένα μήνα το
Μέγαρο των εργατών θα ανοίξει επισήμως τις πόρτες του για να φιλοξενεί
διάφορες εκδηλώσεις.

Αντί για πέτρα, το Μέγαρο Βελισσαρόπουλου στην αρχόντισσα Σύρο είναι χτισμένο με λευκό μάρμαρο, σαν αρχαίος ναός

Ο αρχιτέκτων Ιωάννης Βλυσίδης (1843-1912) ήταν Συριανός. Είχε σπουδάσει
στο Πολυτεχνείο με υποτροφία του Δήμου Σύρου, έχτισε πολλά από τα σπίτια της
Ερμούπολης και υπηρέτησε σε πολλά τεχνικά έργα. Ήταν από τους κύριους
εκπροσώπους του νεοκλασικισμού, αγαπούσε τη χρήση μασίφ μαρμάρων στις
προσόψεις των κτιρίων, τηρούσε με αυστηρότητα την κλασική τυπολογία και τη
συμμετρία ως προς τους άξονες των κτιρίων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση σχεδίασε
ένα κτίριο με καταστήματα στο ισόγειο, εξώστη, τοξοστοιχία και στέψη με
αέτωμα, ανάγλυφα, διακοσμητικά στοιχεία και εσωτερικά κατάκοσμο από
τοιχογραφίες.

Αρχαίοι ναοί, αναγεννησιακές επαύλεις, εξωτικοί κήποι, πλούσιος φυτικός και
αρχιτεκτονικός διάκοσμος, μορφές της αρχαιότητας, ήρωες του ’21, ερωτιδείς
έχουν συγκεντρωθεί κάτω από τη στέγη του Μεγάρου, σε κάθε γωνιά, ώστε το
σύνολο να εκφράζει δύναμη αλλά και καλλιέργεια.

Με τον καιρό τα μάρμαρα επιζωγραφίστηκαν, τα ρελιέφ και οι σοβάδες
σκέπασαν τις τοιχογραφίες, οι εγκαταστάσεις καλωδίων τις τραυμάτισαν βάναυσα
και ξεκόλλησαν από την υγρασία. Τα ξύλινα στοιχεία πάλιωσαν, ο κήπος ερήμωσε.
Όλα αυτά αποκαταστάθηκαν τόσο από στατικής όσο και από αισθητικής πλευράς.
Έτσι που τώρα το Μέγαρο Βελισσαρόπουλου να εκπροσωπεί επάξια την ιστορία του
και να καθρεφτίζει την αρχοντιά της Ερμούπολης.