Mε αφορμή τον Nίκο Kοεμτζή

Αύγουστος, Κυριακή πρωί, άδεια η Αθήνα. Στη διασταύρωση της Λεωφόρου
Αλεξάνδρας με τη Χαριλάου Τρικούπη, ένας κύριος κάνει νεύμα να σταματήσει το
ταξί, που, με μοναδικό του επιβάτη τον υποφαινόμενο, κατευθύνεται προς τη
Μεσογείων. Ο οδηγός του ταξί φρενάρει, ρωτά, ο υποψήφιος πελάτης απαντά:
«Μοναστηράκι». Με δύσκολα συγκρατημένη αγανάκτηση, γιατί η κατεύθυνση που έχω
ήδη δώσει είναι διαφορετική, ο οδηγός σχεδόν κραυγάζει με θαυμασμό: «Ξέρετε
ποιος είναι ο κύριος που μας σταμάτησε; Ο Νίκος Κοεμτζής!».

Υποδύομαι πως έλειπα για δεκαετίες στην Αμερική και δεν γνωρίζω τίποτε. Ο
οδηγός πιάνει να μου εξιστορεί με το «νι» και με το «σίγμα» τη ζωή του Νίκου
Κοεμτζή. Τις συνθήκες που έγινε το φονικό, την ταινία του Παύλου Τάσιου, το
τραγούδι του Διονύση Σαββόπουλου, έρωτες, γάμους, το βιβλίο που έχει εκδώσει ο
Νίκος Κοεμτζής και πουλά ο ίδιος στο Μοναστηράκι ή στον Άρειο Πάγο μπροστά,
δεν το θυμάμαι τώρα καλά. Ένας οδηγός, σημειωτέον, που χρειάστηκε να επαναλάβω
τρεις φορές με απόλυτη ακρίβεια πού πηγαίνω, για να με πάει στο «περίπου».

Κατάλαβα πως δεν είχε καμιάν απολύτως σημασία να του αντιτείνω οτιδήποτε ή να
μελαγχολήσω για την ύπαρξη μιας «θρυαλλίδας» που πάνω της αναπαύεται μακάρια η
ελληνική κοινωνία. Όπως καταλαβαίνει κανείς, το πρόβλημά μας δεν είναι ο Νίκος
Κοεμτζής. Άλλωστε, τα πιο ευρέως γνωστά γεγονότα, όταν περάσουν τα χρόνια, δεν
είναι παρά στοιχεία απολογισμού ενός και μοναδικού προσώπου που ενεπλάκη
πρωταγωνιστικά στα γεγονότα αυτά και ο απολογισμός αυτός αφορά αποκλειστικά
τον Νίκο Κοεμτζή, τις σχέσεις του, ιδιαίτερα, με τον χρόνο και τον Θεό.

Το πρόβλημά μας είναι ο οδηγός του ταξί. Ένας δύσκολα κρυπτόμενος θαυμασμός
για έναν άνθρωπο που εγκλημάτησε (ακόμη και για τους πιο «νόμιμους» λόγους)
πολύ δύσκολα «καταπίνεται». Πολύ φοβάμαι πως αν τη θέση του γνωστού ως
δολοφόνου Νίκου Κοεμτζή έπαιρνε ένας εντελώς άγνωστος εγκληματίας και γινόταν
να του τον δαχτυλοδείξουν, ο οδηγός του ταξί θα εξέφραζε αποστροφή, ή, έστω,
τρόμο. Δεν θέλω να πω ότι κυκλοφορούμε ανάμεσα σε ανθρώπους που είναι έτοιμοι,
υπό προϋποθέσεις, να χειροκροτήσουν το έγκλημα.

Ισχυρίζομαι, όμως, ότι η δημοσιότητα, που περιέβαλε από την πρώτη στιγμή τον
Νίκο Κοεμτζή, άμβλυνε, για να μην πει κανείς ότι εξουδετέρωσε, το ηθικό και
αδιαπραγμάτευτο από πλευράς νομικών τύπων βάρος της πράξης του για την όποια,
λίγη ή πολύ, συνείδηση του οδηγού ταξί. Με λίγα λόγια, αν τον τελευταίο τον
απατούσε η γυναίκα του, αλλά η απάτη δημοσιοποιόταν, το μέγεθος της προδοσίας
θα ελαχιστοποιείτο, ενώ αντίθετα θα παρέμενε λόγος ακόμη και δολοφονίας αν η
γνώση της περιοριζόταν ανάμεσα στον οδηγό του ταξί, τη γυναίκα του και τον
εραστή της.

Όταν η δημοσιότητα αυτή καθεαυτήν μεταβάλλεται σε επιχείρημα αξίας, δεν είναι
πια το «γκρέμισμα των αξιών» που τρομάζει, αλλά η εκτόνωση των πιο σκοτεινών
ενστίκτων σε μια χαρμόσυνη ελαφρότητα. Όταν η δημοσιότητα, οτιδήποτε κι αν
περιβάλλει, κρίνεται ως ενέργεια θετική, για τη συνείδηση του θεατή τα
αιτήματα των προπηλακιζόμενων συνταξιούχων μετράνε όσο κα τα σκάνδαλα
κρεβατοκάμαρας.

Κουβέντα να γίνεται, δηλαδή.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Λέξη».