Έσβησε ο «χάρτης»

Αν το τέλος του «οδικού χάρτη» είναι πράγματι ο «γκρεμός» για τον οποίο
έκανε λόγο ο Κόλιν Πάουελ, τότε Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι βρίσκονται ήδη στο
χείλος του. Ο «επιλεκτικός φόνος» ενός αξιωματούχου της Χαμάς οδήγησε στον
επίσημο τερματισμό της εκεχειρίας και αναίρεσε όσα βήματα ειρήνευσης είχαν
γίνει στη Μέση Ανατολή.

H οργή. Με τα χέρια βουτηγμένα στα αίματα, δεκάδες οπαδοί της Χαμάς ορκίστηκαν εκδίκηση

Ήταν λίγο μετά το μεσημέρι όταν έκανε την εμφάνισή του στον ουρανό της Πόλης
της Γάζας το ισραηλινό μαχητικό ελικόπτερο. Οι πέντε πύραυλοι που έριξε
μετέτρεψαν το φορτηγάκι στο οποίο επέβαινε ο Ισμαήλ Αμπού Σανάμπ, καθώς και
δύο σωματοφύλακές του, σε πύρινη μπάλα. Δεκαπέντε περαστικοί τραυματίστηκαν.
Δεκάδες οπαδοί της Χαμάς βούτηξαν τις γροθιές τους στα αίματα και ορκίστηκαν
εκδίκηση. Ο Αμπού Σανάμπ, ο οποίος εθεωρείτο εκ των μετριοπαθών της Χαμάς, και
είχε λειτουργήσει ως σύνδεσμος με τον Παλαιστίνιο πρωθυπουργό κατά τις
συνομιλίες για την κήρυξη εκεχειρίας, ήταν το τρίτο μέλος της πολιτικής
πτέρυγας της Χαμάς που σκοτώνεται από τους Ισραηλινούς τα τελευταία δύο
χρόνια.

H Χαμάς και η Ισλαμική Τζιχάντ ανακοίνωσαν αμέσως τον τερματισμό της
εκεχειρίας που είχαν κηρύξει στις 29 Ιουνίου. Και ο Παλαιστίνιος πρωθυπουργός,
Μαχμούντ Αμπάς, προειδοποίησε πως η δολοφονία του Σανάμπ, την οποία
χαρακτήρισε «απεχθές έγκλημα», θα δυσχεράνει τις προσπάθειές του να
καταστείλει τη δράση των εξτρεμιστικών οργανώσεων. Λίγες μόλις ώρες πριν από
την ισραηλινή επίθεση, κι έπειτα από μία θυελλώδη συνεδρίαση, ο Αμπάς και ο
Αραφάτ είχαν συμφωνήσει σε ένα κοινό ανακοινωθέν σύμφωνα με το οποίο η
Παλαιστινιακή Αρχή επρόκειτο να επιβάλει τον νόμο και την τάξη στα
παλαιστινιακά εδάφη, να κατάσχει τα παράνομα όπλα και να απαγορεύσει τις
παρελάσεις των μαχητών.

Τα αντίποινα

Όμως, τα ισραηλινά αντίποινα για την παλαιστινιακή επίθεση αυτοκτονίας της
Τρίτης στην Ιερουσαλήμ είχαν ήδη δρομολογηθεί. Στη διάρκεια της νύχτας ο
ισραηλινός στρατός πραγματοποίησε επιδρομές στη Ναμπλούς, στην Τζενίν και στην
Τουλκαρέμ – όπου σκότωσε, ενόσω καταδίωκε δύο μαχητές, έναν 16χρονο άμαχο. Τα
αντίποινα κλιμακώθηκαν με τη δολοφονία του Σανάμπ.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Κόλιν Πάουελ απηύθυνε έκκληση σε Ισραηλινούς
και Παλαιστινίους να δεσμευτούν εκ νέου στον δρόμο της ειρήνης. Ζήτησε τη
βοήθεια του Αραφάτ, του ανθρώπου που Αμερικανοί και Ισραηλινοί έχουν κηρύξει
από καιρό «εχθρό» της ειρήνης, καλώντας τον να διαθέσει στον Αμπάς τις
δυνάμεις ασφαλείας που έχει υπό τον έλεγχό του. Απηύθυνε έκκληση στη διεθνή
κοινότητα να ασκήσει πιέσεις προκειμένου να τερματιστούν οι παλαιστινιακές
επιθέσεις. «Ο παλαιστινιακός και ο ισραηλινός λαός αξίζουν κάτι καλύτερο»,
δήλωσε. «Δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε εκείνους που είναι αποφασισμένοι να
τινάξουν τον “οδικό χάρτη” στον αέρα να επιτύχουν». H κατάσταση, ωστόσο, στη
Μέση Ανατολή μοιάζει να είναι πλέον εκτός ελέγχου.

ΕΙΠΑΝ:

‘ Ali Al-Jirbawi, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Μπιρ-Ζεϊτ της
Δυτικής Όχθης:

H εκεχειρία αποτελεί παρελθόν. Επιστρέψαμε στον φαύλο κύκλο της βίας. Ο
«οδικός χάρτης», ο οποίος δεν άρχισε ποτέ να εφαρμόζεται, θα τοποθετηθεί στο
ράφι, όπως και όλα τα προηγούμενα ειρηνευτικά σχέδια. Ο Αμπάς βρίσκεται πλέον
σε πολύ δύσκολη κατάσταση. H κυβέρνησή του απέτυχε. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως
θα πέσει. Μπορεί να επιβιώσει για πολύ καιρό, αλλά θα είναι αναποτελεσματική.

Neil Partrick, αναλυτής σε θέματα Μέσης Ανατολής της υπηρεσίας αναλύσεων
του περιοδικού «Economist»:

Ο Παλαιστίνιος πρωθυπουργός ήταν εξαρχής καταδικασμένος, καθώς στερούνταν
ουσιαστικής πολιτικής εξουσίας. Θα είναι δύσκολο να βρεθεί άλλος Παλαιστίνιος
συνομιλητής. Ποιος θα ήθελε να καθήσει σε μια τόσο «καυτή» καρέκλα; Αμφίβολο
είναι και το μέλλον του «οδικού χάρτη». Αν και η γλώσσα του μπορεί να
αποδειχθεί επαρκώς ευρεία και τα χρονοδιαγράμματά του επαρκώς μεγάλα ώστε να
επιβιώσει.

Marc Heller, ερευνητής στο ισραηλινό Κέντρο Στρατηγικών Σπουδών Jaffee:

Θεωρώ πως η εκεχειρία βρισκόταν από την αρχή στην εντατική μονάδα. Όλα
δείχνουν τώρα πως η βία θα κλιμακωθεί. Ο «οδικός χάρτης» θα μείνει στο
περιθώριο για κάποιο διάστημα. Κατά έναν παράδοξο τρόπο, όλα αυτά εξυπηρετούν
τον Αμπάς. Δεχόταν τεράστιες πιέσεις να κάνει βήματα που αδυνατούσε να κάνει.
Τώρα έχει ένα πολιτικά καλό άλλοθι να μη λάβει μέτρα καταστολής εναντίον των
μαχητών. Αποδεικνύεται, ωστόσο, και πόσο αδύναμος υπήρξε εξαρχής.

Gerald Steinberg, επικεφαλής του προγράμματος διαχείρισης κρίσεων στο
ισραηλινό Πανεπιστήμιο Μπαρ-Ιλάν:

Ούτε η εκεχειρία ούτε ο «οδικός χάρτης» απέκτησαν ποτέ ζωή. H εκεχειρία είναι
μία «χούντνα» (κατάπαυση του πυρός) – ουδέποτε συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο
πλευρών. Οι όροι τέθηκαν από τους Παλαιστινίους. H διαμάχη είναι υπερβολικά
βαθιά εδραιωμένη ώστε να μπορεί κανείς να μιλάει για ειρήνη. Έως ότου
επιστρέψει στη διπλωματία ο ρεαλισμός, μπορούμε μόνο να μιλάμε για ανάσχεση
της διαμάχης.

Ram Aviram, πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα:

Τις τελευταίες ημέρες ζήσαμε μια νέα έκρηξη βίας εναντίον του Ισραήλ –
συνέπεια της αποτυχίας της παλαιστινιακής πλευράς να καταστείλει τη δράση των
εξτρεμιστικών οργανώσεων. Το Ισραήλ έχει δικαίωμα να προστατεύσει τους πολίτες
του. H διεθνής κοινότητα πρέπει να ορθώσει τη φωνή της εναντίον του Αραφάτ και
να λάβει άμεσα όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να βοηθήσει τον Αμπού Μάζεν
να εφαρμόσει την πολιτική στην οποία πιστεύει ‘.