Διαστάσεις «Σύνδρομο λατρείας διασημοτήτων»

Ένας νέος όρος που μας έχει επιβάλει η πραγματικότητα είναι το «σύνδρομο
λατρείας διασημοτήτων». Ακούγεται νοσηρό, ένδειξη πνευματικής παρακμής·
εντούτοις, κάποιοι επιστήμονες θεωρούν πως μπορεί να μας βοηθήσει να έχουμε
στη ζωή μας περισσότερες επιτυχίες.

Τζένιφερ Λόπεζ. Πιο γνωστή στους απανταχού θαυμαστές της ως «Τζέι Λο»

Δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι που περνούν ώρες ολόκληρες διαβάζοντας περιοδικά
«λάιφσταϊλ», παρακολουθώντας από όσο πιο κοντά γίνεται τα «ανδραγαθήματα» της
Τζένιφερ Λόπεζ, του Ντέιβιντ Μπέκαμ ή (για να μην ξεχνάμε τα του οίκου μας)
της Δέσποινας Βανδή. Οι ώρες αυτές μοιάζουν χαμένες. Εντούτοις, οι εξελικτικοί
βιολόγοι πιστεύουν πως η «λατρεία των διασημοτήτων» βοηθά τον άνθρωπο να
πετύχει στη ζωή του περισσότερα πράγματα.

Είναι φυσικό, λένε, να θαυμάζουμε όσους συγκεντρώνουν τα φώτα της
διασημότητας. Στην προϊστορική εποχή, θα θαυμάζαμε τους καλούς κυνηγούς και
τους ηλικιωμένους. Σήμερα, όμως, το κυνήγι δεν θεωρείται πλέον κάτι
αξιοθαύμαστο και η μακροβιότητα είναι κάτι που επιτυγχάνουν πολλοί
περισσότεροι. Επικεντρωνόμαστε λοιπόν στις διασημότητες, τον οποίων τη δόξα
και τα πλούτη θα θέλαμε και εμείς.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά στο περιοδικό «New Scientist» ο εξελικτικός
ανθρωπολόγος Φραντσέσκο Τζιλ – Γουάιτ από το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνιας στη
Φιλαδέλφεια, «είναι λογικό να βαθμολογούμε τους ανθρώπους ανάλογα με το πόσο
επιτυχημένοι είναι, διότι όποιος κατακτά περισσότερα χρησιμοποιεί πιθανότατα
μεθόδους υψηλότερες του μέσου όρου». Ο δρ. Ντόμπιν Ντάνμπαρ, εξάλλου,
εξελικτικός βιολόγος από το Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ, θεωρεί πως το να
παρακολουθεί κάποιος τη ζωή μιας διασημότητας δεν σημαίνει απαραίτητα πως την
έχει ως πρότυπο. Οι διάσημοι, λέει, έχουν λάβει πολλά πλούτη από την κοινωνία
και θέλουμε να βεβαιωθούμε πως τα πλούτη αυτά επενδύονται ορθά. Μέχρι εδώ
καλά. Κάποιοι ψυχολόγοι, ωστόσο, αμφιβάλλουν για το κατά πόσον αυτό το
«σύνδρομο» είναι κάτι θετικό.

Μπορεί, εξηγούν, να είναι μια ένδειξη ότι θεωρούμε πιο εύκολο να δημιουργούμε
φανταστικές σχέσεις με τους διάσημους παρά πραγματικές σχέσεις με «απλούς»
ανθρώπους. «Το να λατρεύεις απλώς μια διασημότητα δεν σε κάνει
δυσλειτουργικό», διευκρινίζει ο Τζέιμς Χούραν, ψυχολόγος από την Ιατρική Σχολή
του Νότιου Ιλινόι. «Σε θέτει, ωστόσο, σε κίνδυνο να γίνεις. Αν ξεκινήσεις, δεν
μπορεί να γνωρίζει κανείς τι θα σε σταματήσει».

Σύμφωνα, πάντως, με μια έρευνα που πραγματοποίησε ο δρ. Τζέιμς Μάλτμπυ,
λέκτορας Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ, μόνο το 1% των ανθρώπων
παρουσιάζουν τάσεις εμμονής – πιστεύουν δηλαδή ότι πρέπει να βρεθούν κοντά στα
είδωλά τους και κάποιες φορές αρχίζουν να τα παρακολουθούν με δυνητικά
επικίνδυνες συνέπειες. Από την άλλη πλευρά, το 75% των ανθρώπων δεν δείχνει
κανένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη ζωή των διασήμων. «Όπως συμβαίνει και με τα
περισσότερα πράγματα», καταλήγει ο Μάλτμπυ, «έτσι και το ενδιαφέρον για τις
διασημότητες δεν είναι αρνητικό όσο δεν κυριεύει τη ζωή σου».