Oλυμπιάδα – Πολιτισμός: το παζλ μένει ανοιχτό…

Σ’ ένα χρόνο από σήμερα, χάρη στους Ολυμπιακούς Αγώνες, παράλληλα με τα μεγάλα
έργα και τα αθλητικά γεγονότα θα οργανωθούν ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις,
διεθνούς και εθνικής εμβέλειας. Εύλογο είναι να αναρωτιέται κανείς ποιός θα
είναι ο καλλιτεχνικός χαρακτήρας των εκδηλώσεων που θα πλαισιώσουν την
επιφανέστερη αθλητική διοργάνωση, πώς θα είναι οι τελετές έναρξης και λήξης
που θα συγκεντρώσουν τα βλέμματα όλου του κόσμου. Πόσο μάλλον αφού από την
αρχή της ανάληψης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, η Ελλάδα ποντάρισε στο
πολιτιστικό σκέλος και λανσάρισε έναν καινούργιο Προολυμπιακό θεσμό, την
Πολιτιστική Ολυμπιάδα, τετραετούς διάρκειας.

Ο Μιλτιάδης Γούσκος στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας του 1896 έχασε το χρυσό μετάλλιο για 6 εκατοστά… Εδώ σε φωτογραφία του Άλμπερτ Μάγερ που θα δούμε σε έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη

Ωστόσο, το γενικό πολιτιστικό πρόγραμμα δεν έχει ξεκαθαρίσει. Οι επίσημες
Ολυμπιακές εκδηλώσεις, που γίνονται από την Οργανωτική Επιτροπή Αθήνα 2004 –
έναν οργανωτικό γίγαντα με περισσότερες από 100 Διευθύνσεις – και τη Διεύθυνση
Επικοινωνίας του 2004, σε συνεργασία με τη ΔΟΕ, δεν έχει ανακοινωθεί. Το μόνο
που έχουμε επί του παρόντος είναι σκοτάδι, που διαπερνάται από το φως του
προγράμματος της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, όπως διατυπώθηκε το 1999, και
ορισμένες διαρροές από το Ελληνικό Φεστιβάλ, τον Δήμο Αθηναίων, την Εθνική
Πινακοθήκη, το Μουσείο Μπενάκη, το Εθνικό Θέατρο και το Μέγαρο Μουσικής
Αθηνών.

Με σαφή την έλλειψη επαφής των οργανωτικών φορέων μεταξύ τους και χωρίς
κεντρικό συντονισμό των κεντρικών και παράπλευρων πολιτιστικών εκδηλώσεων,
ώστε το σύνολο να έχει ομοιογένεια και η καθεμία από αυτές να μην τέμνεται με
την άλλη, ή να τέμνεται στο ελάχιστο, η συνολική εικόνα του Ολυμπιακού
πολιτιστικού προγράμματος είναι ένα δύσκολο παζλ, με αμφίβολη την καθαρή,
τελική εικόνα.

Αλλά αν υπάρχει ακόμα ένα αίσθημα ασφάλειας – που σίγουρα υπάρχει – πως το
ελληνικό δαιμόνιο, εν τέλει, θα τα καταφέρει, οι μήνες που ακολουθούν ως τον
Αύγουστο του 2004 μπορεί να λειτουργήσουν θετικά και μαζί με την επίκληση της
καθαρά αρχαιοελληνικής θεότητας, του «Από μηχανής θεού», ενδέχεται να έχουμε
στον πολιτιστικό τομέα των Ολυμπιακών Αγώνων το ελληνικό θαύμα.

Ως προς τον προγραμματισμό της Οργανωτικής Επιτροπής 2004 τρεις ήταν οι
περιορισμοί: Πρώτον, μειώθηκε αισθητά το αρχικό κονδύλι το οποίο αφορά το
πολιτιστικό της πρόγραμμα. Δεύτερον, οι πολιτιστικές εκδηλώσεις περιορίζονται
στο χρονικό διάστημα που θα διεξάγονται οι Αθλητικοί Ολυμπιακοί Αγώνες (13 έως
29 Αυγούστου) και οι Παραολυμπιακοί (17 έως 30 Σεπτεμβρίου). Τρίτον, το
περιεχόμενό τους θα εκπορεύεται είτε από τη φύση των Αγώνων είτε από τους
χώρους. Για παράδειγμα, την περίοδο που θα αφιχθούν οι 199 Ολυμπιακές ομάδες
θα πραγματοποιηθούν 60 τελετές υποδοχής.

Τρεις «πλατείες» για την Τέχνη

Στις υποχρεώσεις του 2004 είναι η οργάνωση του μεγάλου συνεδρίου της ΔΟΕ καθώς
και οι τελετές έναρξης και λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων. Οι υπόλοιπές
εκδηλώσεις θα ανακοινωθούν όταν θα είναι έτοιμα προς υπογραφή τα συμβόλαια με
τα γκρουπ και τους καλλιτέχνες που θα συμμετάσχουν σ’ αυτές. Οι περισσότερες
πάντως θα πραγματοποιηθούν στις λεγόμενες Ολυμπιακές Πλατείες – υπαίθριοι
χώροι ειδικά διαμορφωμένοι για μεγάλα πολιτιστικά γεγονότα και συγκεντρώσεις.
Αυτές είναι το Γουδί – Πάρκο Στρατού, ανοιχτό από το πρωί έως το βράδυ, που θα
φιλοξενήσει εκθέσεις και συναυλίες, το Ζάππειο, ανοιχτό από τις 7.00 το βράδυ
ώς τη 1.00 το πρωί, με συνέδρια και ειδικές εκδηλώσεις επίσημου χαρακτήρα, και
το Φάληρο όπου θα δημιουργηθεί περιπατητικός χώρος, που θα αρχίζει από τον
παλιό ιππόδρομο, θα καταλήγει σε μεγάλη πλατεία, τη λεγόμενη Εσπλανάδα, στην
παραλία, και θα είναι ανοιχτός όλο το εικοσιτετράωρο.

Φιλαρμονική του Βερολίνου και «Πίκολο Τεάτρο»

Κι ενώ το 2004 διαμορφώνει τις μεγάλες Ολυμπιακές Πλατείες και αξιοποιεί με
επιμέρους εκδηλώσεις τις άλλες κεντρικές, αλλά μικρότερες, ο Δήμος Αθηναίων θα
αναδείξει τις κεντρικές αρτηρίες και τους μεγάλους αθηναϊκούς δρόμους που
καταλήγουν σε αρχαιολογικούς χώρους. Οι ψίθυροι περί γκραντιόζας συναυλίας του
Βαγγέλη Παπαθανασίου βρίσκουν αντίκρυσμα στις συνεννοήσεις που γίνονται με τον
Δήμο Αθηναίων, ενώ η φήμη περί συμμετοχής των Ρόλινγκ Στόουνς στο Ολυμπιακό
πρόγραμμα δεν επιβεβαιώνεται ως ασφαλής.

Το Ελληνικό Φεστιβάλ πάντως έχει ήδη συμφωνήσει για το Ηρώδειο την περίφημη
Φιλαρμονική του Βερολίνου, με σολίστ τον πιανίστα και μαέστρο Ντάνιελ
Μπάρενμποϊμ, το Μπαλέτο του Σαν Φρανσίσκο, την Ορχήστρα της Ραδιοφωνίας της
Πράγας, και σε συμπαραγωγή με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών την «Ιωάννα επί της
πυράς» του Αρτίρ Ονεγκέρ, με αφηγήτρια τη Νόνικα Γαληνέα.

Για την Επίδαυρο έχει εξασφαλίσει τη συμμετοχή του «Πίκολο Τεάτρο» του Μιλάνου
με τις «Βάκχες» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Λούκα Ρονκόνι.

Στην Επίδαυρο εξάλλου θα παρουσιάσει το Εθνικό Θέατρο τη μεγάλη παραγωγή του
με το ανέβασμα της «Λυσιστράτης» του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου,
με πρωταγωνίστρια τη Λυδία Κονιόρδου.

Στη διαδρομή των αιώνων το αγωνιστικό πνεύμα του Έλληνα, που συνιστά και το
ιδιαίτερο ιστορικό γνώρισμα της φυλής, μας έχει δείξει πως όλα γίνονται.
Μερικοί πείθονται, άλλοι δικαιούνται να αναρωτιούνται.

Νέος εκθεσιακός χώρος 3.000 τ.μ.

Ο προκλητικός Περουβιανός φωτογράφος του γκλάμουρ και του αισθησιασμού, Μάριο Τεστίνο, θα εκθέσει το καλοκαίρι του 2004 τα διάσημα πορτρέτα του στο Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας

Κάτι νέο, τον μεγαλύτερο εκθεσιακό χώρο της Αθήνας, πάνω από 3.000 τ.μ.
στεγασμένου χώρου στην οδό Πειραιώς 138, θα προσφέρει το Μουσείο Μπενάκη με
δύο εκθέσεις: τις «Πτυχώσεις», μια αναδρομή στην ιστορία του ενδύματος από την
αρχαιότητα έως τους μόδιστρους του 21ου αιώνα και την ηλικίας 60.000 ετών
«Τέχνη των αυτοχθόνων της Αυστραλίας». Καινούργιο και το τριώροφο κτιριακό
συγκρότημα στην οδό Ασωμάτων στον Κεραμεικό, όπου θα λειτουργεί το Μουσείο
Ισλαμικής Τέχνης με μια από τις πλουσιότερες συλλογές του κόσμου. Στο κεντρικό
κτίριο της Βασιλίσσης Σοφίας θα πνέει ολυμπιακός άνεμος με την επίκαιρη έκθεση
με τις φωτογραφίες των Ολυμπιακών Αγώνων του 1896 από το ιστορικό λεύκωμα του
πρώτου φωτογράφου των Ολυμπιακών Αγώνων, Άλμπερτ Μάγερ.

Έναν σύγχρονο φωτογράφο του ερωτικού γκλάμουρ, τον Μάριο Τεστίνο και τα
διάσημα πορτρέτα του θα φιλοξενεί το Βυζαντινό Μουσείο, όπου παράλληλα το
κοινό θα βλέπει το πρώτο τμήμα της επανέκθεσης των συλλογών του μουσείου.

Έξι κορυφαίους Ευρωπαίους γλύπτες που «συνομιλούν με τον άνθρωπο» θα
παρουσιάζει σε ισάριθμες μίνι – ατομικές εκθέσεις η Εθνική Πινακοθήκη. Τους
Αύγουστο Ροντέν, Αντουάν Μπουρντέλ, Αριστίντ Μαγιόλ, Κονσταντίν Μπρανκούζι,
Αλμπέρτο Τζιακομέτι και Χένρι Μουρ, ενώ στην Γλυπτοθήκη, στο Πολιτιστικό Πάρκο
του Γουδιού, μια αναδρομική έκθεση του Χένρι Μουρ θα συνομιλεί με την έκθεση
των ξύλινων γλυπτών του Χρήστου Καπράλου, που είναι εμπνευσμένα από το αέτωμα
του ναού του Διός στην Ολυμπία.

Σκυταλοδρομία εκδηλώσεων

Στον χώρο της τραγωδίας είχαμε συνηθίσει να κινείται η Λυδία Κονιόρδου, στην αριστοφανική κωμωδία θα μεταπηδήσει για το 2004. Θα ερμηνεύσει τη «Λυσιστράτη» του Εθνικού Θεάτρου

Το πρόγραμμα εκδηλώσεων της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας έκλεισε. Ο προϋπολογισμός
για το 2004 είναι ίσος προς 30 δισ. δρχ. Δεν μένει παρά η αναγγελία της
καταληκτικής εκδήλωσης (αρχές Ιουλίου). O διεθνής διαγωνισμός για νέους
χορευτές που οργανώνει η Βασιλική Ακαδημία Χορού του Λονδίνου, θα φέρει στο
Ηρώδειο στα τέλη Μαΐου χορευτές από 85 χώρες, που θα διεκδικούν ένα από τα
τρία επίζηλα διεθνή βραβεία, ενώ τον Ιούνιο θα εμφανισθεί στο Ηρώδειο το
Μπαλέτο της Όπερας του Μονάχου και το Νέντερλαντ Ντανς Θίατερ.

Μια καινούργια μουσική παράσταση του Φίλιπ Γκλας, δύο σειρές συναυλιών με
τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι που θα ερμηνεύσουν στη γλώσσα τους ερμηνευτές
απ’ όλο τον κόσμο στο Ηρώδειο και το Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη» τον Μάιο
του 2004, προετοιμάζουν το κλίμα για την παρουσίαση της Όπερας της Γης που
προγραμματίζεται για τις 25-26 Ιουνίου στην Αρχαία Ολυμπία. Θέμα της οι
«Ευμενίδες». Ο συνθέτης από την Αλβανία. Ο μαέστρος από την Τουρκία. Μένει ο
διεθνής διαγωνισμός για τους ερμηνευτές τον ερχόμενο Νοέμβριο.

Οι διεθνείς θεατρικοί μονόλογοι θα φέρουν στη Μικρή Επίδαυρο και τη Ρωμαϊκή
Αγορά της Αθήνας διάσημους πρωταγωνιστές τον Μάιο και τον Ιούνιο, ενώ το
Θέατρο Τέχνης ετοιμάζει για τον Ιούνιο ένα πολυθέαμα στην Επίδαυρο αφιερωμένο
στον Αριστοφάνη. Αρχές Ιουλίου το θεατρικό πρόγραμμα θα λήξει με την πρώτη
διεθνή παρουσίαση του «Οιδίποδα Τυράννου» του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία του Ιάπωνα
Γιόκιο Νινανγκάβα.