Tελικά, τι θα γίνει με το Xαμπλ;

Οι αστρονόμοι της NASA πρόκειται να συγκεντρωθούν σήμερα σε ξενοδοχείο της
Ουάσιγκτον, προκειμένου να συζητήσουν πότε αλλά και πώς πρέπει να κλείσει ο
κύκλος της ζωής μιας από τις πλέον θεαματικές επιτυχίες τους: του Διαστημικού
Τηλεσκοπίου Χαμπλ.

Από το 1990, όταν μεταφέρθηκε στο Διάστημα με ένα ελαττωματικό κάτοπτρο, το
οποίο επιδιορθώθηκε στη συνέχεια από αστροναύτες, το Χαμπλ, ισορροπώντας πάνω
από την ομιχλώδη ατμόσφαιρα, υπήρξε μια απαράμιλλη μηχανή του χρόνου η οποία
προσέφερε στους αστρονόμους εικόνες απίστευτης ευκρίνειας. «Το Χαμπλ είναι το
πιο σημαντικό εργαλείο που κατασκευάστηκε ποτέ στην αστρονομία», δήλωσε η δρ
Σάντρα Φαμπέρ, αστρονόμος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στη Σάντα Κρουζ.

Οι ημέρες του όμως (όπως και οι νύχτες του) ήταν πάντα μετρημένες. H NASA
σχεδίαζε από καιρό να τερματίσει τη θεαματική πορεία του Χαμπλ και να το φέρει
πίσω το 2010, ώστε να μείνει «χώρος» στον προϋπολογισμό για το Διαστημικό
Τηλεσκόπιο Τζέιμς Οουέμπ, το οποίο αναμένεται να μεταφερθεί στο Διάστημα το
2011.

Παράταση ζωής

Ωστόσο κάποιοι αστρονόμοι επιμένουν πως η «ζωή» του Χαμπλ πρέπει να παραταθεί.
Δεν υπάρχει λόγος, λένε, να «θανατωθεί» το Χαμπλ στην περίοδο της ακμής του.

Μία παράταση της «ζωής» του, προσθέτουν, θα διασφαλίσει μηδενικό κενό στην
κάλυψη, πριν τεθεί σε λειτουργία το τηλεσκόπιο Οουέμπ. Σε αυτήν την περίπτωση
πάντως, θα χρειαστεί μια επιπλέον επίσκεψη από ειδικούς με διαστημικό
λεωφορείο έως το τέλος της δεκαετίας. Κάτι τέτοιο θα κόστιζε τουλάχιστον 600
εκατομμύρια δολάρια, δήλωσε η δρ Αν Κίνεϊ, διευθύντρια αστρονομίας και φυσικής
στην Υπηρεσία Διαστημικής Επιστήμης της NASA – και η διάθεση του ποσού αυτού
θα απέβαινε εις βάρος του τηλεσκοπίου Οουέμπ ή κάποιου άλλου προγράμματος.

H συζήτηση

Ως εκ τούτου, ό,τι κι αν κάνει τελικά η NASA, κάποιοι θα δυσαρεστηθούν. H δρ
Κίνεϊ έχει συγκροτήσει μια επιτροπή επιστημόνων για να αξιολογήσει τα σχέδια
της NASA για το Χαμπλ και να διαπιστώσει αν υπάρχει λόγος τροποποίησής τους. H
επιστημονική αυτή ομάδα έχει δική της ιστοσελίδα στο Ίντερνετ (hst-jwst-transition.hq.nasa.gov/hst-jwst/home.cfm)
στην οποία αστρονόμοι απ’ όλον τον κόσμο μπορούν να εκθέσουν τις απόψεις τους
και να ενημερωθούν.

Ο δρ Έντουαρντ Γουάιλερ, συνεργάτης της NASA για διοικητικά θέματα, τόνισε
πρόσφατα σε συνέντευξή του ότι η αποστολή του Χαμπλ έχει ήδη παραταθεί μια
φορά. Το τηλεσκόπιο είχε σχεδιαστεί για να λειτουργήσει 15 χρόνια με
χρονολογία λήξης το 2005.

H επόμενη και τελευταία, προς το παρόν τουλάχιστον, επίσκεψη στο τηλεσκόπιο
έχει προγραμματιστεί για το 2004, δεν αποκλείεται όμως να αναβληθεί για το
2005 ή ακόμη και το 2006. Εξαρτάται από το πότε θα αρχίσουν και πάλι να
επιχειρούν τα διαστημικά λεωφορεία, ύστερα από την απώλεια του Κολούμπια τον
Φεβρουάριο. Σε αυτήν την περίπτωση, το τηλεσκόπιο θα ενισχυθεί με δύο νέα
εργαλεία και, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα πρέπει να λειτουργήσει σωστά μέχρι
το τέλος της δεκαετίας.

Τα σχέδια

H καταστροφή του Κολούμπια περιέπλεξε τη διαδικασία λήψης της τελικής
απόφασης. Το τηλεσκόπιο είναι πολύ μεγάλο για να αφεθεί εκτός τροχιάς και να
συντριβεί ανεξέλεγκτο στη Γη. Το αρχικό σχέδιο της NASA να μεταφερθεί στη Γη
με τη βοήθεια διαστημικού λεωφορείου και να πάρει τη θέση που του ανήκει στο
Μουσείο Αεροπορίας και Διαστήματος Σμιθσόνιαν, μοιάζει σήμερα «εξαιρετικά
απίθανο» κατά την δρα Κίνεϊ.

Το τηλεσκόπιο δεν θα αντιμετωπίσει άμεσο κίνδυνο ακόμη κι αν η επόμενη
αποστολή συντήρησής του αναβληθεί επ’ αόριστον, εκτιμούν οι ειδικοί. Βρίσκεται
τώρα σε τροχιά ύψους 350 μιλίων. Το πόσον καιρό θα μπορούσε να μείνει εκεί
εξαρτάται από τη δράση των ηλιακών κηλίδων που επιδρούν στην ατμόσφαιρα
προκαλώντας τριβή στο Χαμπλ. Αν ωστόσο το ύψος του ενισχυθεί ελαφρά από
διαστημικό λεωφορείο το 2005 και το 2009, θα μπορούσε να παραμείνει στην ίδια
«φιλόξενη» περιοχή μέχρι το 2020 – δεν αποκλείεται και περισσότερο.

LINK:

* http://www.nasa.gov/