Πρόσωπα H καταδίκη της καλλιτέχνιδος

H Πολωνέζα καλλιτέχνις καταδικάστηκε για βλασφημία

«Όπου δεν υπάρχει ελευθερία δεν υπάρχει δημοκρατία. Όπου καταδικάζονται
καλλιτέχνες, δικτάτορες παίρνουν την εξουσία. Όπου τα δικαστήρια γίνονται ιερή
εξέταση, η κοινωνία των πολιτών τελειώνει»: η ανοικτή επιστολή υπογράφεται από
έξι Πολωνούς ακαδημαϊκούς που εργάζονται στην Πολωνία και το εξωτερικό και
αφορά την πρόσφατη καταδίκη της Πολωνέζας καλλιτέχνιδος Ντόροτα Νιζνάλσκα για
βλασφημία. «Είναι απίστευτο στην εποχή μας, αλλά συνέβη», λέει η 30χρονη
Νιζνάλσκα. Πρόσφατα καταδικάστηκε σε έξι μήνες κοινωνικής εργασίας από
δικαστήριο του Γκντανσκ, το οποίο έκρινε πως η καλλιτέχνις προσέβαλε τις
θρησκευτικές ευαισθησίες κολλώντας μια φωτογραφία ανδρικών γεννητικών οργάνων
σε έναν μεγάλο μεταλλικό σταυρό. H ετυμηγορία του δικαστηρίου, σύμφωνα με τους
Πολωνούς ακαδημαϊκούς, αποτελεί «απόπειρα θεσμοποίησης της λογοκρισίας,
επίθεση στην ελευθερία της έκφρασης και παραβίαση των αρχών της δημοκρατίας».
Και φανερώνει πως ο φονταμενταλισμός είναι παντού ο ίδιος – τόσο σε χώρες
ισλαμικές όσο και σε χριστιανικές.

Το επίμαχο έργο φέρει τον τίτλο «Πάθος» και περιλαμβάνει επίσης σλάιντς νεαρών
μποντιμπίλντερ που σηκώνουν βάρη σ’ ένα γυμναστήριο. H Νιζνάλσκα λέει πως
πρόθεσή της ήταν να διερευνήσει τα στερεότυπα του φαλλοκρατικού αρσενικού.
Άκουσαν όμως για το έργο μέλη του δεξιού φονταμενταλιστικού καθολικού κόμματος
Σύνδεσμος Πολωνικών Οικογενειών (LPR) και κατέθεσαν μήνυση κατά της Νιζνάλσκα.
Χωρίς καν να μπουν στον κόπο να το δουν, χαρακτήρισαν το έργο της βέβηλο και
υποστήριξαν πως πρόθεσή της ήταν να προσβάλει. Ο δικαστής του Γκντανσκ, Τόμας
Ζιλίνσκι, αποφάνθηκε πως «η κατηγορουμένη, επιδιώκοντας να έχει καλλιτεχνική
και προσωπική επιτυχία στον τομέα της, δεν δίστασε να προσβάλει ακόμη και
θρησκευτικές ευαισθησίες». Και δεν επέβαλε μεν πρόστιμο, αλλά περιόρισε τις
κινήσεις της και την διέταξε να προσφέρει 120 ώρες κοινωνικής εργασίας σε μια
περίοδο έξι μηνών.

«Είναι σκανδαλώδες», σχολίασε η Νιζνάλσκα σε συνέντευξη που έδωσε στην
ανταποκρίτρια του Γερμανικού Πρακτορείου στη Βαρσοβία. «Ειδικά τώρα, που η
Πολωνία μπαίνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση – πώς μπορούμε να λέμε πως είμαστε
έτοιμοι να ενταχθούμε, όταν το σύστημα της δικαιοσύνης λειτουργεί κατ’ αυτόν
τον τρόπο;». Ετοιμάζεται, είπε, να καταθέσει έφεση κατά της απόφασης, αλλά
ομολογεί ότι η υπόθεση τής έχει κοστίσει μέχρι τώρα πολύ συναισθηματικά.
Καλλιτέχνες και διανοούμενοι της Πολωνίας, ωστόσο, την υποστηρίζουν
ανεπιφύλακτα και χαρακτηρίζουν την απόφαση σοβαρή απειλή για την ελευθερία της
έκφρασης. «H ετυμηγορία αυτή δεν μας σπρώχνει μόνο πίσω, στον Μεσαίωνα, αλλά
και μας σκοτώνει, στερώντας μας την ελευθερία να σκεφτόμαστε και να
δημιουργούμε, μας ρίχνει όλους στην πυρά», αναφέρει ο σταρ της πολωνικής ροκ
μουσικής σκηνής, Ζμπίγκνιου Χόλντις, σε πρόσφατη δήλωσή του, με την οποία
καλεί τους Πολωνούς να υπογράψουν δήλωση υποστήριξης της Νιζνάλσκα.