Σενάρια «πυροδοτεί» ο νέος εκλογικός νόμος

Αν ο εκλογικός νόμος που προτείνει η κυβέρνηση έχει χαρακτηριστεί ήδη ως
«σταυρόλεξο για πολύ δυνατούς λύτες», τα σενάρια που τον ακολουθούν σχετικά με
τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις υπόσχονται ήδη την πιο ενδιαφέρουσα,
πολιτικά, περίοδο μετά το ’89.

Στις υποθέσεις εργασίας που έχουν διατυπωθεί στο πλαίσιο της συζήτησης για την
κατάρτιση του εκλογικού νόμου, κεφαλαιώδους σημασίας είναι το ερώτημα «τι θα
κάνει η Νέα Δημοκρατία με τον νόμο». Αν και το κόμμα της αξιωματικής
αντιπολίτευσης φρόντισε πολύ νωρίς να καταστήσει σαφές ότι δεν μετέχει στον
διάλογο για τον εκλογικό νόμο, το ερώτημα που απασχολεί το κυβερνητικό
επιτελείο είναι αν η άρνηση της N.Δ. για διάλογο θα επεκταθεί και στην
εφαρμογή του νόμου. Αν δηλαδή ξεκινήσει «ανένδοτο» κατά της ψήφισης και
εφαρμογής του.

Δεν θα φθάσει στη ρήξη. Πολλοί πιθανολογούν ότι δεν θα το κάνει. Μια
τέτοια στάση θα ισοδυναμούσε με παραδοχή ότι το νέο εκλογικό σύστημα την
οδηγεί στην ήττα. Ότι το πολεμάει γιατί το φοβάται. Παράλληλα θα ανέτρεπε τη
δική της επιχειρηματολογία ότι η κυβέρνηση είναι ηττοπαθής, γι’ αυτό αλλάζει
εσπευσμένα τον εκλογικό νόμο, εννέα μήνες πριν από τις εκλογές. Με βάση αυτή
τη θεώρηση μπορεί κανείς να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η N.Δ. θα πολεμήσει
εντός και εκτός Βουλής τον νόμο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα φθάσει στη
ρήξη. Θα καταγγέλλει συνεχώς τις σκοπιμότητες που υποκρύπτει η εσπευσμένη
ψήφισή του και θα «στολίζει» κανονικά τον νόμο με διάφορα επίθετα
(«καλπονοθευτικός», αντιδημοκρατικός, παρωδία κ.λπ.). Αλλά μέχρις εκεί. Ύστερα
θα κορυφώσει την άρνησή της, με αποχώρηση από τη Βουλή, όταν το νομοσχέδιο
φθάσει στην Ολομέλεια προς ψήφιση.

Και μετά; Μετά, απλώς αρχίζουν τα δύσκολα. H Νέα Δημοκρατία γνωρίζει ότι ακόμη
κι αν κερδίσει τις εκλογές της ερχόμενης άνοιξης, αξιοποιώντας το προβάδισμα
που έχει τώρα στο εκλογικό σώμα, άλλος είναι εκείνος που έχει στα χέρια του
και το μαχαίρι και το πεπόνι. Κι αυτός ο άλλος είναι εκείνος που πήρε την
πρωτοβουλία να ανοίξει τώρα το θέμα του εκλογικού νόμου – ο Κώστας Σημίτης.
Επιδεικνύοντας, για μία ακόμη φορά, προσόντα μεγάλου χαρτοπαίκτη που μάλιστα
ενεργεί οριακά, ουσιαστικά ωθεί τη Νέα Δημοκρατία στη γωνία.

Εκείνη, παγιδευμένη στην άρνησή της για διάλογο, τυπικά προσυπογράφει την
έναρξη ισχύος του νέου εκλογικού νόμου από την πρώτη εκλογική αναμέτρηση που
θα γίνει μετά τις εκλογές του 2004. Ο ίδιος προσφέρει την έναρξη εφαρμογής του
νόμου το 2008, και όχι νωρίτερα. Είναι το δέλεαρ προς τη σημερινή αξιωματική
αντιπολίτευση. Δεν το δέχεται; Οι μεθεπόμενες εκλογές θα πραγματοποιηθούν με
τον καινούργιο εκλογικό νόμο – έτσι προβλέπει το Σύνταγμα.

H… παρένθεση. Το ερώτημα τώρα, που αποτελεί και την πηγή ενός άλλου
κύκλου σεναρίων, είναι πότε θα πραγματοποιηθούν οι «μεθεπόμενες» εκλογές και
με ποια αφορμή. Όλα δείχνουν ότι οι εκλογές αυτές δεν θα βραδύνουν πολύ μετά
το 2004 – το πολύ έναν χρόνο. Και ο Κώστας Λαλιώτης που πρώτος, πριν από
ενάμιση χρόνο, διείδε τις εξελίξεις είναι έτοιμος να εξηγήσει τι ακριβώς
εννοούσε όταν διατύπωνε τη θεωρία της «δεξιάς – μικρής – παρένθεσης».
Συνοπτικά, ότι γίνονται εκλογές την άνοιξη του 2004, τις χάνει το ΠΑΣΟΚ,
κερδίζει η Νέα Δημοκρατία, κυβερνάει απρόσκοπτα ώς τον Φεβρουάριο του 2005 και
εκεί αρχίζει το δράμα. Κινεί τη διαδικασία εκλογής νέου Προέδρου της
Δημοκρατίας. Τρεις, αλλεπάλληλες, ψηφοφορίες για την εκλογή Προέδρου και στην
τρίτη διαπίστωση της αδυναμίας (εκείνης) της Βουλής να αναδείξει Πρόεδρο της
Δημοκρατίας με 180 ψήφους. Ακολουθεί διάλυση της Βουλής και εντός μηνός (τέλη
Απριλίου μάλλον του 2005) εκλογές. Νέος εκλογικός νόμος, αναλογικότερος και
ευνοϊκός για τις συμμαχικές κυβερνήσεις, συνεργασία ΠΑΣΟΚ «προοδευτικών
δυναμένων» – N.Δ., σημειώσατε 1!

Αυτά υποστήριζε κάποτε ο K. Λαλιώτης και εκ πρώτης όψεως λίγες μόνο
λεπτομέρειες θα μπορούσε κανείς να διορθώσει σ’ αυτό το κεντρικό σενάριο των
πολιτικών εξελίξεων. Λίγες; Όχι και τόσο πια. Γιατί όσο και αν ο K. Σημίτης
αναδεικνύεται πρωταθλητής στα διλήμματα, από την άλλη πλευρά ο K. Καραμανλής
παρουσιάζει αρκετά προσόντα, κατ’ αντιστοιχία με εκείνα του K. Σημίτη. Είναι
σκληρός παίκτης, ξέρει κι αυτός από διλήμματα και πολλές φορές κινείται στην
κόψη του ξυραφιού. Το σενάριο της «δεξιάς παρένθεσης» λαμβάνει ως δεδομένα δύο
πράγματα:

* Πρώτον, ότι η Βουλή που θα προκύψει από τις εκλογές του 2004 δεν θα
καταφέρει να αναδείξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

* Δεύτερον, ότι η Νέα Δημοκρατία θα απορρίψει το δίλημμα Σημίτη
(Πρόεδρος ή εκλογές) και θα οδηγήσει τη χώρα σε πρόωρες εκλογές, με το
σκεπτικό ότι θα ενισχυθεί στη νέα εκλογική αναμέτρηση και θα ελέγξει έτσι τις
εξελίξεις.

Το παρασκήνιο. Σε ό,τι αφορά το δεύτερο δεδομένο, είναι απλό και δεν
απαιτεί επεξηγήσεις. Το πρώτο όμως έχει πίσω του μεγάλο παρασκήνιο. Σύμφωνα με
αυτό, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι η Βουλή που θα προκύψει από τις εκλογές
του 2004 δεν θα καταφέρει να εκλέξει Πρόεδρο. Εξαρτάται απολύτως από τις…
υποψηφιότητες. Αν, για παράδειγμα, η N.Δ. αποφασίσει να ψηφίσει υποψήφιο που
θα υποδείξει το ΠΑΣΟΚ, θα αναδειχθεί πρόεδρος με μεγάλη πλειοψηφία, οπότε πάει
περίπατο η «δεξιά παρένθεση» μικρής διάρκειας. Πολλοί υποστηρίζουν ότι η N.Δ.
δεν θα είχε πρόβλημα να συγκατανεύσει σε υποψηφιότητα ενός πολιτικού με
ευρύτατη λαϊκή αποδοχή και κύρος, όπως ο πρόεδρος της Βουλής Απ. Κακλαμάνης,
προκειμένου να αποφύγει τις γρήγορες εκλογές. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η
N.Δ. δεν θα είχε πρόβλημα να ψηφίσει για πρόεδρο ακόμη και τον Κώστα Σημίτη,
αν είναι να κερδίσει χρόνο για να παρουσιάσει στον ελληνικό λαό ολοκληρωμένη
την κυβερνητική της πρόταση! Ή επίσης να υποδείξει ως υποψήφιο μια
προσωπικότητα την οποία δύσκολα θα μπορούσε να απορρίψει το ΠΑΣΟΚ – ή έστω ένα
κομμάτι του.

Σε κάθε περίπτωση, ένα δείχνουν όλα αυτά. Ότι υπάρχει πολύς δρόμος ακόμη να
διανυθεί και υπάρχει επίσης πυκνός πολιτικός χρόνος, ο οποίος απαιτεί από τα
κομματικά επιτελεία λεπτούς χειρισμούς και ευφάνταστες τακτικές κινήσεις και
ελιγμούς. Για μη βρεθούν σε αδιέξοδα…