ΣIMΟN NTE MΠΟBΟYAP «Σε αγαπώ με όλη τη σκοτεινή μου καρδιά»

H Σιμόν ντε Μποβουάρ, φωτογραφημένη στο Παρίσι το 1945. H ερωτική της σχέση με τον Αμερικανό συγγραφέα Νέλσον Άλγκρεν άρχισε το 1947. Αν και τους χώριζε ο Ατλαντικός, το ειδύλλιο συντηρήθηκε με πολλά γράμματα και ταξίδια

Σιμόν ντε Μποβουάρ (1908-1986). Συγγραφέας του «Δεύτερου φύλλου» (1949) και
σύντροφος του υπαρξιστή Ζαν Πολ Σαρτρ. Επιστολή προς τον Νέλσον Άλγκρεν
(1909-1981), συγγραφέα του μυθιστορήματος «Ο άνθρωπος με το χρυσό χέρι». H
ερωτική τους σχέση άρχισε το 1947 σε μια επίσκεψη της ντε Μποβουάρ στο Σικάγο.
Παρότι εκείνη, σε ένα γράμμα στον σύντροφό της Ζαν Πολ Σαρτρ, περιέγραφε τον
Άλγκρεν σαν «… έναν τυπικό Αμερικάνο με ανέκφραστο πρόσωπο και άκαμπτο
σώμα…», ήταν ερωτευμένη μαζί του. Τον Μάιο του ίδιου έτους η ντε Μποβουάρ
επέστρεψε στο Παρίσι και το ζευγάρι – που τώρα το χώριζε ο Ατλαντικός –
συντήρησε το ειδύλλιο με πολλά γράμματα και ταξίδια. Τον Ιούνιο του 1950 η ντε
Μποβουάρ επισκέφθηκε τον Άλγκρεν στο Σικάγο και τον βρήκε συναισθηματικά
απόμακρο. Ο Άλγκρεν δεν μπορούσε να κάνει έρωτα και ισχυριζόταν ότι ποτέ πια
δεν θα μπορούσε να αγαπήσει. Οι συχνοί χωρισμοί τον είχαν τελικά επηρεάσει.
Είχε ανάγκη από μία σταθερή, μόνιμη σχέση και τελικά, το 1953, ξαναπαντρεύτηκε
την πρώην γυναίκα του Αμάντα Κόντοβιτζ για να ξαναχωρίσει δύο χρόνια αργότερα.
Το γράμμα που ακολουθεί γράφτηκε το Σεπτέμβρη του ’50, καθώς η ντε Μποβουάρ
επέστρεφε στο Παρίσι. Όπως διηγείται στην αυτοβιογραφία της, γραμμένη το 1963,
πριν φύγει από το Σικάγο είπε στον Άλγκρεν ότι πέρασε πολύ ωραία και ότι
χαίρεται που είναι πραγματικοί φίλοι. «Δεν πρόκειται για φιλία», απάντησε
εκείνος. «Δεν μπορώ να σου προσφέρω τίποτα λιγότερο από έρωτα». Παρά τούτη τη
δήλωση, συνέχισαν να επικοινωνούν ώς το 1964, οπότε εκείνος έκοψε κάθε επαφή
μαζί της μετά την αμερικάνικη έκδοση της αυτοβιογραφίας της.

«Ξενοδοχείο Λίνκολν, Νέα Υόρκη

30 Σεπτεμβρίου 1950

Νέλσον γλυκέ μου αγαπημένε,

Είχες μόλις φύγει όταν ήρθε ένα χαμογελαστός άντρας και μου πρόσφερε ένα
ωραίο, τρελό λουλούδι με δύο πουλάκια και την αγάπη του Νέλσον. Αυτό ήταν
αρκετό για να χαλάσει τη σωστή συμπεριφορά μου. Ήταν δύσκολο να «μην κλαίω
πια». Κι όμως, τα καταφέρνω καλύτερα στη στεγνή θλίψη απ’ ό,τι στον ψυχρό
θυμό, καθώς δεν έχυσα ούτε δάκρυ ώς τώρα, έμεινα στεγνή σαν καπνιστό ψάρι. H
καρδιά μου όμως είναι μαλακή σαν το εσωτερικό σκοτεινής κρέμας. Περίμενα
μιάμιση ώρα στο αεροδρόμιο εξαιτίας της κακοκαιρίας. Το αεροπλάνο από το Λος
Άντζελες δεν μπορούσε να προσγειωθεί γιατί είχε ομίχλη. Καλά έκανες και
έφυγες. Τούτε η τελική αναμονή είναι πάντα ατελείωτη. Χάρηκα όμως που ήρθες.
Σε ευχαριστώ που ήρθες και σε ευχαριστώ για τα λουλούδια και φυσικά για όλα τα
άλλα. Περίμενα λοιπόν με ένα βυσσινί λουλούδι στο στήθος κάνοντας ότι διαβάζω
ένα αστυνομικό βιβλίο του ΜακΝτόναλντ. Ύστερα φύγαμε. Το ταξίδι ήταν πολύ
εύκολο, δεν κουνηθήκαμε καθόλου. Δεν κοιμήθηκα, αλλά προσποιήθηκα ότι διάβαζα
το βιβλίο ώς το τέλος, χαϊδεύοντάς σε στα βάθη της σκοτεινής, ανόητης καρδιάς
μου.

H Νέα Υόρκη ήταν πανέμορφη. Ζεστή και ηλιόλουστη και γκρίζα συνάμα. Τι
σαγηνευτική πόλις! Δεν πήγα στο Μπρίτανι, γιατί θα ράγιζε η καρδιά μου.
Επέλεξα το Λίνκολν, όπου είχα καταλήξει πριν τρία χρόνια, τότε που δεν ήξερα
κανέναν σ’ ολόκληρη την ήπειρο, ούτε υποψιαζόμουν τούτη την παράξενη παγίδα
στο Σικάγο. Έκλεισα το ίδιο δωμάτιο που είχα και τότε, κάπως κοντύτερα στον
ουρανό, αλλά ολόιδιο. Τι αλλόκοτο να βρίσκομαι πάλι σε τούτο το μακρινό
παρελθόν! Πήγα στο ινστιτούτο καλλονής του Λίνκολν, όπως είχα κάνει πριν τρία
χρόνια. Κανένα πρόβλημα και εκεί. Το ξενοδοχείο μοιάζει άδειο, το ινστιτούτο
καλλονής άδειο και αυτό. Αγόρασα μια πένα για την Όλγα, που είναι
δεκατεσσάρων, οπότε χαίρομαι που μου έδωσες τόσα δολάρια. Ίσα ίσα θα μου
φθάσουν. Περπάτησα ώρες ολόκληρες στην πόλη, στην Τρίτη λεωφόρο και γύρω από
το Μπρίτανι επίσης και για άλλη μια φορά σε έβλεπα παντού, τα πάντα μού
θύμιζαν εσένα. Περιπλανήθηκα στο πάρκο της πλατείας Ουάσινγκτον, εκεί που
υπάρχει κάτι σαν παζάρι με κακούς πίνακες. Στην Πέμπτη λεωφόρο πήρα το
λεωφορείο και είδα τη νύχτα να κατεβαίνει στη Νέα Υόρκη.

Τώρα είναι εννιά, έχω φάει λίγο σάντουιτς μετά το αεροπλάνο και έχω να κοιμηθώ
από το Ουαμπάνσια. Είμαι πολύ κουρασμένη. Ήρθα στο δωμάτιό μου να σου γράψω
και να πιω ένα ουίσκι. Δεν νομίζω όμως να μπορέσω να ξαπλώσω τώρα. Γύρω μου
αισθάνομαι τη Νέα Υόρκη, πίσω μου το δικό μας καλοκαίρι. Πάω να ξαπλώσω τώρα.
Θα κατέβω να περπατήσω και να ονειρευτώ, ώσπου να εξουθενωθώ τελείως.

Δεν είμαι λυπημένη. Κατάπληκτη είμαι μάλλον, τελείως αποστασιοποιημένη από τον
εαυτό μου. Δεν μπορώ να πιστέψω πως τώρα είσαι τόσο μακριά, τόσο μακριά, εσύ
που είσαι τόσο κοντά. Θέλω να σου πω μονάχα δύο λόγια πριν φύγω και μετά δεν
θα ξαναπώ τίποτα, σου το υπόσχομαι. Πρώτα απ’ όλα, ελπίζω με όλη τη δύναμη της
ψυχής μου, θέλω, έχω ανάγκη να σε ξαναδώ μια μέρα. Σε παρακαλώ, όμως, μην
ξεχνάς, δεν πρόκειται να ξαναζητήσω να σε δω – όχι από περηφάνια, γιατί, όπως
ξέρεις, δεν έχω περηφάνια όσον αφορά εσένα. H συνάντησή μας όμως θα σημαίνει
κάτι μόνο αν την επιθυμείς και εσύ. Οπότε, θα περιμένω. Όταν το θελήσεις, δεν
έχεις παρά να το πεις. Δεν θα συμπεράνω ότι μ’ αγαπάς πάλι, ούτε είσαι
υποχρεωμένος να κοιμηθείς μαζί μου και δεν χρειάζεται να μείνουμε πολύ καιρό
μαζί. Όπως το αισθάνεσαι, όταν το αισθάνεσαι. Να ξέρεις όμως ότι πάντα θα
λαχταρώ να μου το ζητήσεις. Όχι, δεν αντέχω να σκέφτομαι ότι δεν θα σε ξαναδώ
ποτέ πια. Έχασα την αγάπη σου και ήταν (είναι) οδυνηρό, δεν θα χάσω όμως κι
εσένα. Άλλωστε μου έδωσες πάρα πολλά. Νέλσον, αυτά που μου έδωσες ήταν τόσο
σημαντικά για μένα, που δεν θα μπορούσες ποτέ να τα πάρεις πίσω. H τρυφερότητα
και η φιλία σου είναι τόσο πολύτιμες για μένα που, όταν σε κοιτάζω μέσα μου,
με πλημμυρίζει μια ζέστα, μια ευτυχία, νιώθω τεράστια ευγνωμοσύνη. Κι έχω την
ελπίδα αυτή η τρυφερότητα και η φιλία να μη με εγκαταλείψουν ποτέ, μα ποτέ.
Όσο για μένα, με μπερδεύει και ντρέπομαι γι’ αυτό που λέω, αλλά είναι η
μοναδική αλήθεια. Σε αγαπώ όπως τότε που βρέθηκα στην απογοητευμένη σου
αγκαλιά, δηλαδή με όλο μου το είναι, με όλη τη σκοτεινή μου καρδιά. Δεν μπορώ
να σ’ αγαπήσω λιγότερο. Αλλά αυτό δεν πρόκειται να σε ενοχλήσει, γλυκέ μου,
και ούτε θέλω να μου γράφεις από υποχρέωση. Να μου γράφεις μόνο όταν το θέλεις
και να ξέρεις ότι κάθε φορά θα με κάνεις πολύ ευτυχισμένη.

Λοιπόν, τα λόγια ηχούν ανόητα. Σε νιώθω τόσο κοντά, τόσο κοντά μου, άσε να σε
πλησιάσω κι εγώ. Και άσε με, σαν τον παλιό καιρό, άσε με να μείνω στη δική μου
καρδιά για πάντα.

H δική σου Σιμόν».

ΑΓΚΝΕΣ ΦΟΝ ΚΟΥΡΟΦΣΚΙ (1892-1984)

H ερωτική απογοήτευση του 19χρονου Χέμινγουεϊ

Ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ σε φωτογραφία του 1916. Δύο χρόνια αργότερα γνώρισε τη νοσοκόμα Άγκνες φον Κουρόφσκι. H σχέση τους ήταν φλογερή, και το τέλος της τον συνέτριψε

Επιστολή της Κουρόφσκι προς τον συγγραφέα Έρνεστ Χέμινγουεϊ (1899-1961).
Γνωρίστηκαν τον Ιούλιο του 1918, όταν ο Χέμινγουεϊ – που τότε, στον Πρώτο
Παγκόσμιο Πόλεμο, εργαζόταν σαν οδηγός ασθενοφόρου για τις αμερικανικές
δυνάμεις – πήγε στο νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού στο Μιλάνο με τραύμα από
οβίδα στο δεξί του πόδι. Εκείνος ήταν τότε δεκαεννιά χρονών και η Κουρόφσκι
είκοσι έξι και ήταν νοσοκόμα στο θάλαμο του Χέμινγουεϊ. Μετά από μια φλογερή
ερωτική σχέση πέντε μηνών ο Χέμινγουεϊ γύρισε στις ΗΠΑ για να βρει σπίτι για
τη γυναίκα που πίστευε ότι θα παντρευόταν. Εκείνη όμως που, χρόνια αργότερα,
αρνήθηκε ακόμα και ότι ήταν ερωτευμένη μαζί του, δεν άργησε να ερωτευθεί έναν
Ναπολιτάνο εκατομμυριούχο και, τρεις μήνες σχεδόν μετά την αναχώρηση του
Χέμινγουεϊ, του έστειλε τούτο το γράμμα. Ένας βιογράφος του Χέμινγουεϊ
υποστηρίζει ότι ο νεαρός Χέμινγουεϊ ήταν τόσο συντετριμμένος όταν το διάβασε
που αρρώστησε και έπεσε μέρες ολόκληρες στο κρεβάτι. Όμως το γράμμα αυτό δεν
έμεινε χωρίς ανταμοιβή. Τον ενέπνευσε να γράψει το διήγημα «Μια πολύ σύντομη
ιστορία». Επίσης, σε αυτό το ειδύλλιο βασίστηκε η ερωτική σχέση του υπολοχαγού
Φρέντερικ Χένρι και της Κάθριν Μπάρκλεϋ στο βιβλίο του «Αποχαιρετισμός στα
όπλα».

«Έρνι, αγαπητό μου αγόρι,

Σου γράφω αργά τη νύχτα μετά από πολλή σκέψη και φοβάμαι ότι αυτό που έχω να
πω θα σε πονέσει, είμαι σίγουρη όμως ότι δεν θα σε σημαδέψει για πάντα.

Για κάμποσο καιρό πριν φύγεις προσπαθούσα να πείσω τον εαυτό μου ότι ήταν
αληθινός έρωτας. Γιατί διαφωνούσαμε συνεχώς και οι καβγάδες μας με κούραζαν
και τελικά υποχωρούσα από φόβο μην κάνεις καμία πράξη απόγνωσης.

Τώρα, μετά από μερικούς μήνες μακριά σου, έχω καταλάβει ότι σε συμπαθώ ακόμα
πάρα πολύ, περισσότερο όμως είναι μια αγάπη μητέρας και όχι αγαπημένης. Δεν
πειράζει να λες ότι είσαι παιδί, ωστόσο εγώ δεν είμαι, και μέρα με τη μέρα
απομακρύνομαι όλο και περισσότερο απ’ αυτό.

Λοιπόν παιδί μου (είσαι ακόμα παιδί για μένα και πάντα θα είσαι) θα με
συγχωρέσεις μια μέρα που άθελά μου σε απάτησα; Κατά βάθος δεν είμαι κακιά και
δεν ήθελα να σου κάνω κακό, αλλά τώρα καταλαβαίνω ότι εγώ έφταιγα που
ενδιαφέρθηκες αρχικά για μένα και μετανιώνω από τα βάθη της καρδιάς μου γι’
αυτό. Όμως είμαι και πάντα θα είμαι πολύ μεγάλη για σένα και αυτή είναι η
αλήθεια και δεν μπορώ να παραβλέψω ότι δεν είσαι παρά ένα αγόρι, παιδί ακόμα.

Κάτι μου λέει ότι θα έρθει η μέρα που θα είμαι περήφανη για σένα, αγαπημένο
μου αγόρι και ανυπομονώ να έρθει αυτή η μέρα. Εσύ όμως δεν πρέπει να βιάζεσαι
στην καριέρα σου.

Στο ταξίδι μας από την Πάδοβα στο Μιλάνο προσπάθησα πολύ να σου δώσω να
καταλάβεις πώς ένιωθα, εσύ όμως φέρθηκες σαν κακομαθημένο παιδί και δεν ήθελα
να σε πληγώσω περισσότερο. Τώρα βρίσκω επιτέλους το θάρρος γιατί είμαι μακριά
σου.

Ύστερα – πίστεψέ με, και για μένα αυτό είναι ξαφνικό – θα παντρευτώ σύντομα.
Εύχομαι και προσεύχομαι, αφού σκεφτείς καλά, να μπορέσεις να με συγχωρέσεις
και να ξεκινήσεις μια υπέροχη καριέρα και να αποδείξεις τι άντρας είσαι
πραγματικά.

Με εκτίμηση και τρυφερότητα πάντα

H φίλη σου

Άγκι».

INFO

«Γράμματα χωρισμού». Ανθολόγηση, εισαγωγή, μετάφραση: Έφη Φρυδά. Εκδόσεις
«Μελάνι», 2003, σελ. 295.

Επιμέλεια: Μανώλης Πιμπλής