Aνάπτυξη χωρίς αύξηση των θέσεων εργασίας

Σε ανησυχητικές διαπιστώσεις για την ανεργία καταλήγει η τριμηνιαία έκθεση
του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, τονίζοντας ότι, παρά τον
υψηλό ρυθμό ανάπτυξης, η ελληνική οικονομία δεν δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας.

Το Ίδρυμα, που είναι συνδεδεμένο με τον ΣΕΒ, ασχολείται διεξοδικά στην έκθεσή
του με το θέμα της ανεργίας, με αφορμή τη σχετική συζήτηση που προκάλεσαν το
τελευταίο διάστημα οι πτωχεύσεις επιχειρήσεων.

Σε αντίθεση, λοιπόν, με την άποψη της κυβέρνησης ότι τη λύση στο πρόβλημα της
ανεργίας θα δώσει η ανάπτυξη, οι συντάκτες της έκθεσης δεν διστάζουν να
υποστηρίξουν ότι «η ανάπτυξη στην Ελλάδα ούτε καν τα υφιστάμενα επίπεδα της
απασχόλησης δεν μπορεί να συντηρήσει, πόσο μάλλον να συμβάλει και στην
απορρόφηση ανέργων».

Διαρθρωτική ανεργία

Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα, η
ανεργία στην Ελλάδα οφείλεται σε διαρθρωτικές αλλαγές που γίνονται στην
οικονομία και όχι σε συγκυριακούς λόγους, που έχουν να κάνουν με τον
οικονομικό κύκλο και το επίπεδο ανάπτυξης. Γι’ αυτό και δεν μπορεί να
αντιμετωπισθεί με μοναδικό εργαλείο την επιτάχυνση της ανάπτυξης. Επικαλείται,
άλλωστε, και στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία οι ρυθμοί ανάπτυξης στην Ελλάδα δεν
συμβαδίζουν με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, σε αντίθεση με ό,τι
συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Για πέντε λόγους

Πέντε είναι οι βασικές αιτίες που προκάλεσαν και θα συνεχίσουν να προκαλούν
απώλειες θέσεων εργασίας, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ. Συγκεκριμένα, η έκθεση αναφέρει
τα εξής:

1. Οι θέσεις εργασίας στον αγροτικό τομέα θα συνεχίσουν να μειώνονται.
Για να απορροφηθούν οι εργαζόμενοι, πρέπει να δημιουργηθούν μονάδες
μεταποίησης, εμπορικές ή παροχής υπηρεσιών στην περιφέρεια και να καταρτισθούν
οι ίδιοι σε νέες δεξιότητες.

2. Οι δυνατότητες δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας στον μεταποιητικό
τομέα θα παραμείνουν περιορισμένες, καθώς θα συνεχίζεται ο εκσυγχρονισμός
τους. Μόνο οι νέες μεγάλες επενδύσεις μπορούν να προσφέρουν νέες θέσεις
εργασίας.

3. H δυναμική των κατασκευών, που δημιουργούν σήμερα νέες θέσεις
εργασίας, είναι πιθανό να εξαντληθεί τα επόμενα χρόνια.

4. H αυτοαπασχόληση μειώνεται και θα συνεχίσει να μειώνεται όσο
μεγεθύνονται οι επιχειρήσεις. Για να διατηρηθεί, πρέπει να μετατραπεί σε
επιχειρηματική δραστηριότητα και, επομένως, να δοθούν κίνητρα για «μικρές
επιχειρήσεις».

5. Το κράτος δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει ως ανάχωμα κατά της
ανεργίας.

H συμμετοχή στην εργασία

Μάλιστα, το Ίδρυμα αναφέρει ότι η οριακή μείωση στην ανεργία, τον τελευταίο
χρόνο, οφείλεται, σε ένα βαθμό, στη μείωση του ποσοστού της απασχόλησης στο
σύνολο του εργατικού δυναμικού. Επειδή, δηλαδή, δεν συμμετέχουν στην αγορά
εργασίας στην Ελλάδα μεγάλο ποσοστό γυναικών και ηλικιωμένων ή και άλλων
κατηγοριών του πληθυσμού, συγκρατείται η ανεργία.

Αν, όμως, αυξηθεί το ποσοστό της συμμετοχής στον μέσο ευρωπαϊκό όρο (56,2%,
από 48,6% που είναι σήμερα το ελληνικό ποσοστό), τότε το πρόβλημα της ανεργίας
θα εμφανισθεί πολύ οξύτερο.

Πάντως, η έκθεση αποφεύγει να διατυπώσει την πρόβλεψη ότι η ανεργία θα αυξηθεί
τα επόμενα χρόνια, όπως είχε κάνει ο πρόεδρος του ΣΕΒ κ. Κυριακόπουλος,
προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.

Για την οικονομία

Σε ό,τι αφορά την ελληνική οικονομία συνολικά, η έκθεση του ΙΟΒΕ περιέχει
θετικές προβλέψεις για το 2003. Σύμφωνα με την έκθεση, η ελληνική οικονομία
αναμένεται να συνεχίσει να αναπτύσσεται με ταχύ ρυθμό (3,6%), αισθητά ταχύτερο
απ’ αυτόν της ευρωζώνης, αλλά χαμηλότερο σε σχέση με το 2002.

H άνοδος του ΑΕΠ θα στηριχθεί, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, στη μεγέθυνση
της τελικής ζήτησης, η οποία τροφοδοτείται από τις αυξημένες ροές κοινοτικών
πόρων και τις επενδυτικές δαπάνες που σχετίζονται με τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Θετική, τέλος, εκτιμάται και η συμβολή της κατανάλωσης, η οποία προβλέπεται
ότι θα συνεχίσει να αυξάνει με σχετικώς ταχείς ρυθμούς.

H πρόβλεψη όμως αυτή για το ΑΕΠ υπόκειται σε αβεβαιότητες που εντοπίζονται
στην πορεία της παγκόσμιας (και κυρίως της ευρωπαϊκής) οικονομίας και στην
πορεία των διαρθρωτικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων που πραγματοποιούνται στην
ελληνική οικονομία.