NTON POZA «Ο Σκρουτζ ανήκει στον λαό του…»

Αρνείται τον Γουόλντ Ντίσνεϊ, παραδέχεται ότι οι Αμερικανοί σχεδιαστές κόμιξ
αγνοούν παντελώς τους Ευρωπαίους συναδέλφους τους, λέει ότι τα σκίτσα του
είναι γεμάτα «εκνευριστικές λεπτομέρειες», ενώ υπογραμμίζει ότι «όλοι έχουμε
μια τυχερή δεκαρούλα», όπως ο ήρωάς του, ο Σκρουτζ. Ο Ντον Ρόζα, κορυφαίος
Αμερικανός σχεδιαστής ιστοριών κόμιξ μοιάζει να θέλει να παίξει τον ρόλο του
«κακού» παιδιού της «μεγάλης και αγίας οικογένειας του Ντίσνεϊ».

«Δεν είμαι το κακό παιδί αυτής της οικογένειας γιατί δεν ανήκω σε αυτήν την
οικογένεια. Δεν σχεδιάζω ήρωες του Ντίσνεϊ», λέει στα «NEA». «Εγώ συνέχισα την
παράδοση και τις ιστορίες του συγγραφέα και κορυφαίου καρτουνίστα Καρλ Μπαρκς,
του πατέρα της οικογένειας Ντακ. Το γεγονός ότι αυτοί οι ήρωες ανήκουν στην
απρόσωπη πολυεθνική Ντίσνεϊ έχει να κάνει περισσότερο με τους νόμους περί
πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στις ΗΠΑ».

Ο Ντον Ρόζα είναι κατηγορηματικός: «Ο Καρλ Μπαρκς είναι ο δημιουργός του θείου
Σκρουτζ και της Λιμνούπολης, της πόλης όπου ζουν όλες αυτές οι πάπιες. Αυτός
είχε την “άδεια” να παράγει ιστορίες για έναν ήρωα κινουμένων σχεδίων που
δημιούργησε όντως ο Ντίσνεϊ σε μια από τις ταινίες του. Τον Ντόναλντ Ντακ. H
διαφορά είναι ότι ο Ντίσνεϊ χρησιμοποίησε τον Ντόναλντ Ντακ απλά και μόνο ως
κομπάρσο στις ταινίες του.

«Όλοι έχουμε την τυχερή μας δεκαρούλα, όπως ο Σκρουτζ Μακ Ντακ», λέει στα «NEA» ο «πατέρας» της φιλάργυρης πάπιας-κόμιξ Ντον Ρόζα

Ο Μπαρκς τον πήρε και δημιούργησε έναν ολοκληρωμένο χαρακτήρα. Με τα θετικά
και τα αρνητικά στοιχεία του. Με έναν ολοκληρωμένο κύκλο γνωστών, συγγενών και
φίλων. Με εμπειρίες, με συναισθήματα. Είναι μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα,
τόσο αυτός όσο και όσοι βρίσκονται γύρω από αυτόν. Βλέποντας τον Ντόναλντ Ντακ
του Ντίσνεϊ και τον αντίστοιχο του Καρλ Μπαρκς, εγώ πιστεύω ότι πρόκειται για
δύο διαφορετικούς ήρωες, ξένους μεταξύ τους, που απλά μοιάζουν».

Ο δικός του αγαπημένος ήρωας πάντως δεν είναι ο Ντόναλντ. «Δεν το κρύβω. Είναι
ο Σκρουτζ Μακ Ντακ», λέει. «Αυτό το άπληστο παπί, το ματαιόδοξο, το
φιλοχρήματο, το αγαπάω. Και μαζί με μένα χιλιάδες άλλοι άνθρωποι σε αυτόν τον
πλανήτη». Όλα τα πράγματα έχουν δύο όψεις. Και μπορεί ο γερο-Σκρουτζ να βγάζει
προς τα έξω τα… κατώτερα συναισθήματα στην προσπάθειά του να κερδίσει και
άλλα, και άλλα, και άλλα… για τον Ντον Ροζα, τον μπαμπά του, είναι ακόμα
το… χαϊδεμένο παιδί ή μάλλον ο αξιαγάπητος γερο-μπαγάσας. Του αναγνωρίζει
άλλωστε και καλές πλευρές: «Είναι εργατικός, είναι φιλόδοξος, είναι
πεισματάρης. Στη σημερινή εποχή μόνο όποιος έχει αυτά τα τρία χαρίσματα
πετυχαίνει στη ζωή του». Παραδέχεται ότι ο Σκρουτζ είναι αγαπητός, γιατί
βγάζει με τον πιο τρυφερό τρόπο προς τα έξω όλα τα μειονεκτήματα που
κουβαλούμε όλοι μέσα μας. «Άλλωστε ποιος από μας δεν έχει τη δική του τυχερή
“δεκαρούλα”;».

Και στο ερώτημα ποιο θα είναι το μέλλον του Σκρουτζ Μακ Ντακ, η απάντηση του
Ντον Ρόζα είναι αφοπλιστική: «Ο Σκρουτζ δεν έχει μέλλον. Έχει μόνο παρόν.
Φαντάζεστε να σταματούσε να μάζευε χρήματα και να έπαυε να έκανε την
καθημερινή βουτιά του στο θησαυροφυλάκιο, πόσο πιο βαρετή θα ήταν η ζωή του;
Είτε σε ένα είτε σε πέντε χρόνια, η ζωή του Σκρουτζ θα παραμείνει η ίδια. Δεν
θα γίνει πιο φτωχός, δεν θα γίνει πιο πλούσιος. Δεν θα αρρωστήσει, δεν θα
παντρευτεί, δεν θα πεθάνει. Εγώ άλλωστε ασχολούμαι κυρίως με ιστορίες από το
παρελθόν του». Όπως συμπληρώνει ο Ντον Ρόζα δεν θα αλλάξει ούτε η εμφάνιση
ούτε το σχέδιο του πλουσιότερου παπιού.

H αλήθεια είναι ότι αντίθετα με το εξαιρετικά λιτό σκίτσο τού – μέντορά
του – Καρλ Μπαρκς, ο Ντον γεμίζει τα καρέ του με ένα σωρό λεπτομέρειες, που
αποτελούν συχνά μικρές χιουμοριστικές πινελιές στο δεύτερο πλάνο. Ενδιαφέρον
έχει και ο τρόπος που ενσωματώνει ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα στις ιστορίες.

Δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Ο Ντον λάτρευε τα κόμιξ και ιδιαίτερα τα
κόμιξ του Καρλ Μπαρκς από μικρός. H ευκαιρία να ασχοληθεί επαγγελματικά με το
κόμιξ ήταν σαν να εκπληρωνόταν ένα παιδικό του όνειρο. Άλλωστε, πριν ακόμα
ασχοληθεί επαγγελματικά με το κόμιξ, ήταν γνωστός στους κύκλους των «φαν» και
των συλλεκτών: αρθρογραφούσε σε περιοδικά ενώ είχε συμμετάσχει στην επιλογή
των ιστοριών για ιστορικές επανεκδόσεις κλασικών κόμιξ (The Greatest Superman
stories ever told από την DC Comics) κ.λπ.

«H ευρωπαϊκή κουλτούρα κόμιξ έχει να προσφέρει πολλά»

Ο Ντον Ρόζα δεν έχει επισκεφτεί την Ελλάδα – αν και οι ιστορίες του
δημοσιεύονται σε ελληνικά περιοδικά και έχουν μεγάλη επιτυχία. Πιστεύει ότι η
ευρωπαϊκή κουλτούρα κόμιξ υπάρχει, έχει να προσφέρει πολλά, ωστόσο είναι
παντελώς άγνωστη στην Αμερική. «Οι Αμερικανοί αγνοούν επιδεικτικά την
ευρωπαϊκή παραγωγή κόμιξ. Για αυτούς οι λέξεις κόμιξ και Ευρώπη είναι παντελώς
άσχετες μεταξύ τους», υπογραμμίζει ό ίδιος. «Στις ΗΠΑ τα κόμιξ αποτελούν ένα
καλτ χόμπι, με φανατικούς φίλους. Οι “κομικόβιοι” – είτε είναι δημιουργοί είτε
είναι αναγνώστες – αποτελούν ένα, σχεδόν κλειστό κύκλωμα, που αποδέχεται με
μεγάλη δυσκολία νέα μέλη. Υπάρχει βέβαια και η μαζική παραγωγή, αλλά αυτό
είναι μαζική βιομηχανική παραγωγή και κατανάλωση. Τίποτα άλλο».

INFO

Οι ιστορίες του Ντον Ρόζα δημοσιεύονται κάθε μήνα στο περιοδικό «Κόμιξ»,
Εκδόσεις Νέα Ακτίνα. Το τελευταίο τεύχος είναι επετειακό, με την ευκαιρία
συμπλήρωσης 15 ετών κυκλοφορίας του περιοδικού. Σελ. 164, τιμή: 5,40 ευρώ.