H ώρα των ευθυνών

Σάλος έχει ξεσπάσει με την έρευνα των «ΝΕΩΝ» για το ΕΣΥ. Ο γενικός
επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης κ. Κώστας Δαφέρμος έδωσε εντολή στους
επιθεωρητές Υγείας και Πρόνοιας να διερευνήσουν όσα αποκάλυψε η εφημερίδα και
να καταλογίσουν ευθύνες, ενώ ο πρόεδρος του ΠεΣΥΠ Στερεάς Ελλάδας κ. Φώτης
Σερέτης διέταξε ΕΔΕ για την περίπτωση του Νοσοκομείου Χαλκίδας.

Ο γενικός επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης κ. Κώστας Δαφέρμος ζητεί να διερευνηθούν όσα αναφέρονται στην έρευνα των «ΝΕΩΝ» και να υποβληθεί σχετικό πόρισμα

H εντολή του κ. Δαφέρμου αφορά το σύνολο των δημοσιευμάτων και αναφέρει ότι
πρέπει να διερευνηθούν όσα αναφέρονται στην έρευνα και να υποβληθεί σχετικό
πόρισμα, το οποίο θα περιλαμβάνει προτάσεις για ενδεχόμενο καταλογισμό ευθυνών
και για τη λήψη διοικητικών ή και θεσμικών μέτρων. Όσον αφορά την Ένορκη
Διοικητική Εξέταση του κ. Σερέτη, αυτή αφορά την παραπομπή των ασθενών που
χρειάζονται αξονική ή μαγνητική τομογραφία σε ιδιωτικό διαγνωστικό κέντρο από
το ίδιο το Νοσοκομείο Χαλκίδας. Μάλιστα ο κ. Σερέτης διευκρινίζει, σε επιστολή
του προς «TA NEA», ότι προχωρούν οι διαδικασίες για την προμήθεια ενός
αξονικού τομογράφου για το συγκεκριμένο νοσοκομείο.

O Δ. Τριχόπουλος

Στο μεταξύ, τρεις διακεκριμένοι επιστήμονες παραθέτουν σήμερα τις βασικές
αιτίες της κακοδαιμονίας του συστήματος το οποίο, κατά τον ακαδημαϊκό και
καθηγητή Επιδημιολογίας στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Χάρβαρντ κ. Δημήτρη
Τριχόπουλο, έχει πλέον περιέλθει σε απελπιστική κατάσταση. «Έχω απογοητευθεί»,
λέει. «Δεν ελπίζω πια ότι μπορεί να αναταχθεί. Έχει αλλάξει το πρόσωπο της
Ιατρικής, έχει γίνει πιο σκληρό σε όλους τους τομείς και σε όλες τις χώρες».

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΣ (καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην
υπουργός Υγείας)

«Απαραίτητος ο θεσμός του οικογενειακού γιατρού»

Τα υπάρχοντα νοσοκομεία, ακόμα και τα καινούργια, είναι καταδικασμένα να
υπολειτουργούν και τελικά να καταρρέουν υπό το βάρος των αρρώστων που
καταφθάνουν απευθείας σε αυτά.

Για να δουλέψει σωστά ένα σύστημα υγείας χρειάζεται τον οικογενειακό γιατρό, ο
οποίος θα αντιμετωπίζει τα βασικά προβλήματα των αρρώστων και θα τους
παραπέμπει στο πλήρως εξοπλισμένο και στελεχωμένο κέντρο υγείας, όπου θα
ανήκουν – και όχι απευθείας στα νοσοκομεία. Εάν δεν αντιμετωπισθεί αυτό το
πρόβλημα, δεν υπάρχει ελπίδα να μειωθούν οι άρρωστοι στις λίστες αναμονής, να
λειτουργήσει σωστά το ΕΣΥ.

Τον Δεκέμβριο του 1995 είχαμε καταθέσει προς ψήφιση στη Βουλή έναν νόμο, τον
οποίο είχε προσυπογράψει το Υπουργικό Συμβούλιο, που προέβλεπε τη δημιουργία
του θεσμού του οικογενειακού γιατρού, την αναβάθμιση των κέντρων υγείας από
πλευράς ειδικοτήτων και προσωπικού και τη συγκρότηση ενιαίας οικονομικής
πολιτικής των Ταμείων Υγείας απέναντι στο ΕΣΥ. Τελικά, λόγω της παραιτήσεως
του Ανδρέα Παπανδρέου, ο νόμος αυτός δεν προχώρησε.

Αυτά που προέβλεπε, όμως, ήταν ιδιαιτέρως σημαντικά. Σήμερα, ο κύριος
χρηματοδότης των ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων, τα οποία ουσιαστικά ασκούν
την πρωτοβάθμια φροντίδα Υγείας στις μεγάλες πόλεις, είναι τα δημόσια ταμεία
και οι ασφαλιστικοί οργανισμοί. Αν συνεχιστεί αυτό, τα ιδιωτικά διαγνωστικά
κέντρα θα υποκαταστήσουν πλήρως τα κέντρα υγείας και εν μέρει τον οικογενειακό
γιατρό, αλλά χωρίς να έχουν τη δυνατότητα διασυνδέσεως με τα δημόσια
νοσοκομεία, ώστε να γίνεται αναχαίτιση των αρρώστων και επίλυση των
προβλημάτων τους. Έτσι, στην πράξη βλέπουμε αρρώστους που έχουν κάνει όλες τις
εξετάσεις στον ιδιωτικό τομέα να τις επαναλαμβάνουν στο δημόσιο νοσοκομείο και
να περιμένουν στη λίστα για εισαγωγή.

Ουσιαστικό πρόβλημα αποτελούν, επίσης, η ανισοκατανομή του ποιοτικού δυναμικού
της Υγείας και η έλλειψη συνεχούς, ενιαίας και υπεύθυνης εκπαίδευσης στα
νοσοκομεία, ώστε οι ασθενείς να εμπιστεύονται όποιον γιατρό τους εξετάζει,
ακόμα και στο κέντρο υγείας. Δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη εκπαίδευση αυτή
που παρέχεται σήμερα τα Σαββατοκύριακα στα ξενοδοχεία με χρηματοδότηση από τις
φαρμακευτικές εταιρείες. Όταν, όμως, θα είναι υπεύθυνος για την εκπαίδευση των
οικογενειακών γιατρών και αυτών στα κέντρα υγείας ο επικεφαλής κάθε κλινικής
των δημόσιων νοσοκομείων και μάλιστα μέσα σε ένα ενιαίο πρόγραμμα
μετεκπαιδεύσεως, τότε είναι βέβαιον ότι η επιστημονική ποιότητα των γιατρών θα
είναι περίπου η ίδια και η εμπιστοσύνη του κόσμου ασφαλώς μεγαλύτερη.

Όπως, τέλος, έχει διαμορφωθεί σήμερα η κατάσταση της Υγείας στη χώρα, με τα
μεγάλα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα και τις ιδιωτικές κλινικές, πρέπει και αυτά
να αποκτήσουν ουσιαστικό ρόλο μέσα στο ΕΣΥ, έχοντας τις ίδιες υποχρεώσεις και
δικαιώματα με τα δημόσια νοσοκομεία. Δηλαδή και να εφημερεύουν και να δέχονται
όλα τα Ταμεία και να ενταχθούν σε ένα ενιαίο σύστημα εκπαιδεύσεως και
μετεκπαιδεύσεως.

ΜΕΛΕΤΙΟΣ-ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ (καθηγητής Θεραπευτικής στην Ιατρική Σχολή
του Πανεπιστημίου Αθηνών)

«Το ΕΣΥ πρέπει να γίνει ανταγωνιστικό»

Τα δημόσια νοσοκομεία πρέπει να προσελκύσουν όσους κατεφεύγουν στον
ιδιωτικό τομέα, αποκτώντας καλή κτιριακή υποδομή, δυνατότητα ταχείας
διεκπεραιώσεως των περιστατικών και παροχή όλου του φάσματος των εξετάσεων.

Προς το παρόν αυτά δεν υπάρχουν στον επιθυμητό βαθμό. Στο δικό μας νοσοκομείο,
λ.χ., το Αλεξάνδρα, σημαντικό πρόβλημα συνιστά η έλλειψη αξονικού τομογράφου,
ενώ η έλλειψη προσωπικού είναι ένα άλλο μεγάλο δεινό, που είναι ιδιαίτερα
εμφανές στον παθολογικό τομέα. Οι δε προσπάθειες της διοίκησης για να λυθούν
αυτά και άλλα προβλήματα, σκοντάφτουν στη γραφειοκρατία.

Επειδή, ωστόσο, το επίπεδο των γιατρών (και του ΕΣΥ και των πανεπιστημιακών)
είναι πολύ υψηλό και το υπάρχον νοσηλευτικό προσωπικό είναι καλό και έμπειρο,
πιστεύω ότι με τα κατάλληλα μέτρα θα μπορούσαν πολλές κλινικές – αν όχι όλο το
ΕΣΥ – να γίνουν ανταγωνιστικές, ώστε να πάψουν να νοσηλεύουν τα δημόσια
νοσοκομεία μόνον όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πάνε στα
ιδιωτικά.

ΗΛΙΑΣ ΜΟΣΙΑΛΟΣ (αναπληρωτής καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής της Υγείας,
διευθυντής του Κέντρου Οικονομικών της Υγείας London School of Economics)

«Ξεπερασμένες αντιλήψεις και γραφειοκρατία»

H δημόσια υγεία στην Ελλάδα βασίζεται σε ξεπερασμένες αντιλήψεις και έχει
γραφειοκρατικό χαρακτήρα.

Το σύστημα δεν διαθέτει ιατρικά αρχεία ή δίκτυο ιατρικής πληροφόρησης, το
οποίο να ενημερώνει για την κατανομή των υγειονομικών πόρων και για τα τελικά
αποτελέσματα της ιατρικής φροντίδας.

Στα συστήματα Υγείας της Δυτικής Ευρώπης έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται
συστήματα διασφάλισης της ποιότητας και ελέγχου των ιατρικών πράξεων. Σε πολλά
νοσοκομεία έχουν εισαχθεί προγράμματα διαχείρισης ολικής ποιότητας και έχει
αναπτυχθεί η νέα ειδικότητα του συντονιστή ποιότητας.

Αλλά για να γίνει κάτι τέτοιο και στην Ελλάδα, χρειάζεται πρώτα απ’ όλα
επαναπροσδιορισμός της ιδιότητας των εργαζομένων στο ΕΣΥ ως δημοσίων
λειτουργών, που εργάζονται υπό ειδικό καθεστώς και ξεχωριστούς όρους
απασχόλησης.

Συνυφασμένη με τα προβλήματα του ΕΣΥ είναι η άνθηση του ιδιωτικού τομέα, που
άρχισε στη δεκαετία του ’80, αμέσως μετά τη δημιουργία του ΕΣΥ, και την οποία
προσπάθησε να περιορίσει το υπουργείο διατηρώντας τα νοσήλια σε πολύ χαμηλά
επίπεδα. Ωστόσο, την τελευταία πενταετία μένει μεν σταθερό το ποσοστό των
νοσηλευομένων στα ιδιωτικά νοσοκομεία, αλλά παρατηρείται σημαντικότατη αύξηση
του αριθμού των διαγνωστικών κέντρων και των εξετάσεων που γίνονται σε αυτά, η
οποία δεν είναι ανεξάρτητη από την υποχρηματοδότηση του ΕΣΥ, ιδιαίτερα στους
τομείς της νέας τεχνολογίας και της άμεσης διάγνωσης.