«Θέλουμε αποδείξεις για τα όπλα, κ. Pάμσφελντ…»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
9 λεπτά  |
 |
|
«Θα ήθελα να δω αποδείξεις για τις εξηγήσεις του Ράμσφελντ, αν και θεωρώ |
Ο ήπιος και χαμηλών τόνων διπλωμάτης δεν βρέθηκε μόνο από την Ανταρκτική, όπου
έκανε διακοπές, στις ερήμους του Ιράκ, όταν ο Κόφι Ανάν τον έβγαλε από τη
σύνταξη για να του προσφέρει τη θέση του επικεφαλής της Επιτροπής Επιθεωρητών
του ΟΗΕ (UNMOVIC). Ο Χανς Μπλιξ βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα όταν οι
επιθεωρητές του δεν βρήκαν τα τεκμήρια που οι ΗΠΑ ζητούσαν για να πλήξουν το
Ιράκ με δικαιολογία τα όπλα μαζικής καταστροφής… Ο 75χρονος Σουηδός
φαίνεται, όμως, ότι τώρα δικαιώνεται… Γιατί μετά τον σάλο που έχουν
προκαλέσει οι δηλώσεις Γούλφοβιτς ότι τα όπλα μαζικής καταστροφής ήταν απλώς ο
«γραφειοκρατικός λόγος» του πολέμου, αλλά και του Ντόναλντ Ράμσφελντ ότι ίσως
ο Σαντάμ Χουσεΐν να κατέστρεψε τα επίμαχα όπλα πριν αρχίσει ο πόλεμος, η
δήλωση του Μπλιξ, λίγο μετά την αποχώρησή του απ’ τη Βαγδάτη, ότι θα ήταν
«παράδοξο» να ξεκινήσει ο πόλεμος χωρίς προηγουμένως να έχει διασαφηνιστεί αν
το Ιράκ όντως αποτελεί απειλή, μοιάζει προφητική…
«Οι ΗΠΑ είχαν αρκετούς λόγους για να κάνουν αυτό τον πόλεμο και για
πολύ καιρό διακήρυτταν ότι το να απομακρύνουν τον Σαντάμ ήταν ο κύριος στόχος
τους. Ο Κόλιν Πάουελ έλεγε ότι τα όπλα μαζικής καταστροφής ήταν ο στόχος, αλλά
οι ΗΠΑ ήθελαν επίσης να ξεφορτωθούν τον Σαντάμ. Κι αυτό δεν ήταν μέσα στο
πρόγραμμα του ΟΗΕ», λέει στα «NEA» ο δρ Μπλιξ. Για τον ίδιο, πάντως, «η αρχή
και το μοναδικό επιχείρημα ήταν να εξουδετερώσουμε τα όπλα μαζικής
καταστροφής. Και φυσικά, αν αποδεικνυόταν ότι δεν υπήρχαν τέτοια, τότε θα ήταν
λίγο παράδοξο να γίνει πόλεμος».
Κι αν ο Σαντάμ κατέστρεψε τα όπλα πριν από τον πόλεμο, όπως είπε ο κ.
Ράμσφελντ; Ο Χανς Μπλιξ αφήνει ένα ειρωνικό γέλιο να ακουστεί και απαντά: «Θα
θέλαμε να δούμε στοιχεία γι’ αυτή την εξήγηση, αλλά νομίζω ότι θα ήταν λίγο
απίθανο να είναι έτσι, αφού εμείς ήμασταν στο Ιράκ, επιθεωρούσαμε παντού κι αν
τα κατέστρεψαν τότε, το πιο πιθανό είναι να είχαμε δει κάτι. Επιπλέον, υπήρχαν
δορυφόροι παντού. Αυτοί δεν θα είχαν δει κάτι; Οι Αμερικανοί λένε ότι πρέπει
να έχουμε υπομονή. Στο Λονδίνο και την Ουάσιγκτον είναι πεπεισμένοι ότι θα
βρουν όπλα μαζικής καταστροφής. Εμείς, από πλευράς μας, πιστεύουμε ότι βρήκαμε
την αλήθεια, όποια κι αν ήταν αυτή. Δεν αποκλείω την περίπτωση να έχουν μείνει
τέτοια όπλα κρυμμένα κάπου, γιατί υπάρχουν πολλά όπλα τα οποία είναι
αδικαιολόγητα. Αλλά το ότι κάτι είναι αδικαιολόγητο δεν αποτελεί απόδειξη ότι
υπάρχει. Γι’ αυτό όλοι θέλουμε, επιτέλους, να μάθουμε την αλήθεια», απαντά.
Τα γεράκια της Ουάσιγκτον αρχικά αντέδρασαν στον διορισμό του Μπλιξ, με
το επιχείρημα ότι ασχολείται υπερβολικά με τις ευαισθησίες των Ιρακινών. Όταν
το κλίμα άρχισε να θερμαίνεται μετά τις πρώτες αναφορές των επιθεωρητών, που
δεν έλεγαν να βρουν τα πολυπόθητα όπλα μαζικής καταστροφής του Σαντάμ για να
δώσουν στις ΗΠΑ την αφορμή για το τελικό χτύπημα, ο δρ Μπλιξ και η ομάδα του
δέχθηκαν προσωπικές επιθέσεις. H «Ουάσιγκτον Ποστ» δημοσίευσε την πληροφορία
ότι ένας από τους επιθεωρητές είναι εξέχον μέλος σαδομαζοχιστικών κλαμπ, ενώ
άλλοι κατηγόρησαν τον Σουηδό επικεφαλής ότι επιλέγει ως συναδέλφους ανθρώπους
που δεν θα προσβάλουν το Ιράκ. Στην εκστρατεία συκοφάντησης, ώστε να τεθεί εν
αμφιβόλω η αποστολή του ΟΗΕ στο Ιράκ, επιστρατεύθηκε ακόμη και το… αριστερό
παρελθόν της γιαγιάς τού Χανς Μπλιξ!
«Αμφέβαλλαν ότι μπορούσαμε να βρούμε την αλήθεια»
Ως βετεράνος διπλωμάτης, που υπήρξε και υπουργός Εξωτερικών της χώρας του
(1978), ο Χανς Μπλιξ έχει κάνει καριέρα διατηρώντας την ψυχραιμία του. Ίσως
γι’ αυτό δεν μπαίνει στον κόπο να απαντήσει στις κατηγορίες, κάνοντας σαφές
ότι είναι εντολοδόχος του Συμβουλίου Ασφαλείας και όχι των Αμερικανών. «Αυτά
τα πράγματα συμβαίνουν», λέει στα «NEA». Και συνεχίζει: «Βρίσκομαι σε μια
επίσημη θέση, στην οποία διορίστηκα από το Συμβούλιο Ασφαλείας και σε αυτό
λογοδοτώ. Είχα πάντα εξαίρετες σχέσεις με το Συμβούλιο Ασφαλείας και
εξακολουθώ να έχω. Οι επίσημες σχέσεις μου με όλα τα κράτη-μέλη είναι καλές
και όλοι δείχνουν την εμπιστοσύνη τους. Τώρα αν οι ΗΠΑ, η Αγγλία και η
Αυστραλία πήγαν στο Ιράκ με τη βία και εγκατέλειψαν την προσπάθεια να βρουν
μια άλλη λύση, αυτό δεν σημαίνει ότι είχαν προσωπικά εναντίον μου. Οι
κατηγορίες αυτές διατυπώθηκαν κυρίως από εφημερίδες και σε προσωπικές
συζητήσεις. Όμως δεν ανησυχώ όσο το Συμβούλιο Ασφαλείας, που είναι το αφεντικό
μου, είναι ικανοποιημένο με ό,τι έκανα στο Ιράκ». Έχει επίσης κάνει σαφές στον
κ. Ανάν ότι δεν θα παραμείνει στην Επιτροπή για δεύτερη θητεία και θα
αποχωρήσει μόλις λήξει το συμβόλαιό του στις 30 Ιουνίου. Οι κακές γλώσσες,
όμως, λένε ότι αυτή δεν είναι προσωπική του επιθυμία, αλλά των Αμερικανών. Ο
Χανς Μπλιξ ξεσπά ξανά σε γέλια… «Είχα πάντα καλές σχέσεις με τους
Αμερικανούς σε όλη τη διάρκεια της καριέρας μου. Και η αλήθεια είναι ότι ήθελα
να γυρίσω στην πατρίδα μου από το περασμένο καλοκαίρι. Όμως, όταν τα πράγματα
άρχισαν να ζεσταίνονται κι εγώ να συμμετέχω στον διάλογο με τον Κόφι Ανάν, οι
Αμερικανοί ήταν αυτοί που ήθελαν να μείνω. Τώρα οι Αμερικανοί κάνουν τη
δουλειά στο Ιράκ και είναι η κατάλληλη στιγμή για να αποχωρήσω.
Ελπίζω κάποια στιγμή να εκτιμήσουν όλοι, ότι εγώ προσπάθησα να είμαι
αντικειμενικός. Δείξαμε ότι μπορούμε να έχουμε ένα διεθνές, ανεξάρτητο και
αποτελεσματικό καθεστώς επιθεωρήσεων. Και δεν νομίζω ότι οι Αμερικανοί το
αμφισβήτησαν αυτό. Απλώς ένιωθαν ότι είναι ατελέσφορο κι ότι αν έδιναν
περισσότερο χρόνο θα επαναλαμβανόταν ό,τι έγινε το ’90. Δεν είχαμε παράπονα
από την κυβέρνηση των ΗΠΑ και νομίζω ότι αναγνωρίζουν πως ήμασταν
αποτελεσματικοί, αλλά αμφέβαλλαν ότι μπορούσαμε να βρούμε την αλήθεια. Τώρα
αρχίζουν να αναρωτιούνται κι οι ίδιοι αν θα βρουν ότιδήποτε…».
«Δεν λυπάμαι που φεύγω»
 |
|
«Νομίζω πως οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν πως ήμασταν αποτελεσματικοί, παρόλο που |
Ο Χανς Μπλιξ υπηρέτησε ως γενικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής
Ενέργειας (IAEA) από το 1981 έως το 1997, ενώ το 1980 τέθηκε επικεφαλής
καμπάνιας για την επίσχεση του πυρηνικού προγράμματος της χώρας του. H Ινδία,
το Πακιστάν και άλλες χώρες διαθέτουν πυρηνικά. Άραγε, ο στρατηγός Μουσάραφ
θεωρείται πιο αξιόπιστος απ’ τον Σαντάμ Χουσεΐν; Και οι ΗΠΑ, που έχουν
πυρηνικό και χημικό οπλοστάσιο, με ποιο δικαίωμα υπαγορεύουν στις μικρότερες
χώρες να μη διαθέτουν ανάλογα όπλα;
«Βασικά, πρόκειται για πολιτικό πρόβλημα ή μάλλον πολιτικό πρόβλημα ασφάλειας.
Το σημαντικότερο που συνέβη για την εξουδετέρωση των πυρηνικών όπλων ήταν το
τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Αμερικανοί και Ρώσοι, που τότε διέθεταν από 60.000
όπλα ο καθένας, τα μείωσαν σε μερικές χιλιάδες. Αυτή είναι μια καλή αρχή.
Όμως, θέλουμε λιγότερα κράτη να διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Τα μόνιμα μέλη του
Συμβουλίου Ασφαλείας, η Κίνα, η Ρωσία, η Αγγλία, η Γαλλία και οι ΗΠΑ πρέπει να
κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Αλλά δεν νομίζω ότι το να αναπτύξουν τώρα
οι ΗΠΑ νέα πυρηνικά όπλα είναι καλό παράδειγμα. Πώς μπορούν να λένε στους
άλλους, “ξέρετε, είναι καλό για μας, αλλά όχι για σας;”. Πάντως, έχουν τη
δύναμη να το επιβάλουν αυτό».
Όσο για τις υπόλοιπες χώρες, «πρέπει να διασφαλίσουμε την ασφάλειά τους. Οι
Βορειοκορεάτες πρέπει να είναι σίγουροι ότι κανένας δεν θα κάνει εισβολή.
Έχουν τα όπλα αυτά για να αποτρέψουν οποιονδήποτε απ’ το να τους αγγίξει. Αλλά
κανένας στην πραγματικότητα δεν θέλει να εισβάλει στη Βόρεια Κορέα. Αν η Ινδία
και το Πακιστάν φθάσουν σε μια συμφωνία για το θέμα του Κασμίρ, τότε δεν θα
υπάρχει κίνητρο να έχουν πυρηνικά. Ο Οδικός Χάρτης στη Μέση Ανατολή είναι
σημαντικός, γιατί αν επιτευχθεί ειρήνη στην περιοχή, και οι χώρες αυτές δεν θα
χρειάζονται τα πυρηνικά. Και βέβαια, πρέπει να έχουμε επιθεωρήσεις. Οι
διακοσμητικές επιθεωρήσεις, όμως, είναι χειρότερες από καθόλου. Αν είμαι
ικανοποιημένος τώρα που φεύγω, είναι επειδή δείξαμε ότι μπορούμε να έχουμε
αποτελεσματικές επιθεωρήσεις, με την προϋπόθεση ότι έχουμε την υποστήριξη του
Συμβουλίου Ασφαλείας. Γι’ αυτό δεν είμαι λυπημένος που φεύγω, αλλά θα ήμουν
ευτυχής αν οι επιθεωρήσεις είχαν καταφέρει να λύσουν το θέμα του Ιράκ χωρίς τη
χρήση βίας».
H «συμμαχία των προθύμων»
Οι ΗΠΑ προχώρησαν τελικά σε αυτόν τον πόλεμο, παρά τις αντίθετες ενδείξεις των
επιθεωρητών και χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Άρα, ποιος ο λόγος
ύπαρξης του ΟΗΕ, όταν οι μεγάλες δυνάμεις παραβιάζουν σύμφωνα με τα συμφέροντά
τους κάθε μανδύα διεθνούς νομιμότητας; «Δεν υπάρχει περίπτωση καμιά χώρα στον
κόσμο, όσο μεγάλη κι αν είναι, να αποσυρθεί από τον πολυμερισμό. H ασφάλεια,
αλλά και ο έλεγχος της τρομοκρατίας επιβάλλουν διεθνείς μεθόδους
αντιμετώπισης. Όμως, όταν πρόκειται για θέματα όπως η χρήση βίας ή ιδιαιτέρως
πολιτικές δράσεις, ο φόβος είναι ο κατά περίπτωση πολυμερισμός a la carte.
Οι ΗΠΑ στην περίπτωση του Ιράκ επέλεξαν τη “συμμαχία των προθύμων”. Δεν
απαγορεύεται. Άλλωστε και το ΝΑΤΟ κατά κάποιον τρόπο είναι μια συμμαχία των
προθύμων. Δεν νομίζω, όμως, ότι μπορεί κανείς να αγνοήσει το Συμβούλιο
Ασφαλείας του ΟΗΕ, γιατί είναι το πιο έγκυρο και αντιπροσωπευτικό σώμα στον
κόσμο. Μακροπρόθεσμα δεν νομίζω ότι κανένας μπορεί να το υπερπηδήσει, αλλά δεν
θα έπρεπε να θεωρείται κάτι σαν ξένη δύναμη. Το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν
υπάρχει για να προσυπογράφει αυτό που θέλει να κάνει ένα μέλος, αλλά για να
εκπροσωπεί την παγκόσμια κοινή γνώμη. Και αυτή είναι λίγο διαφορετική από το
τι θέλουν να κάνουν οι ΗΠΑ. Νομίζω ότι αυτό θα το λάβουν υπ’ όψιν τους…».
Ο Δημήτρης Περρίκος στην αναμονή
Τα Ηνωμένα Έθνη αποφάσισαν να διορίσουν τον Δημήτρη Περρίκο επικεφαλής της
ομάδας επιθεωρητών στο Ιράκ, διευκρινίζοντας πάντως ότι ο Έλληνας ειδικός δεν
θα αντικαταστήσει προς το παρόν τον Χανς Μπλιξ.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Περρίκος, που είναι σήμερα υπαρχηγός του
Μπλιξ και διευθυντής σχεδιασμού και επιχειρήσεων, θα αναλάβει χρέη προέδρου
της UNMOVIC (Επιτροπή Ελέγχου, Επαλήθευσης και Επιθεώρησης του ΟΗΕ) την 1η
Ιουλίου.
Ο 74χρονος Μπλιξ θα αποσυρθεί στα τέλη του μήνα στην πατρίδα του, τη
Σουηδία, αφού υπηρέτησε ως πρόεδρος της UNMOVIC για περισσότερα από τρία χρόνια.
Google news
