Yπολογιστής, η… κολώνα του έξυπνου σπιτιού

Τα έξυπνα σπίτια δεν γεννιούνται, γίνονται. Όχι κάποια στιγμή στο μέλλον, αλλά
σήμερα. Όχι κάπου στην Αμερική ή τη Γερμανία, αλλά στην Ελλάδα. Και μάλιστα, ο
δείκτης ευφυΐας τους μπορεί να φθάσει σε μεγάλα ύψη, ανάλογα με τις διαθέσεις
του ιδιοκτήτη και τις οικονομικές του δυνατότητες.

Στις σύγχρονες κατοικίες, ο υπολογιστής είναι το κέντρο των δραστηριοτήτων,
όπως κάποτε το τζάκι ήταν η εστία του σπιτιού. Με τη βοήθειά του, οι
ιδιοκτήτες εκτελούν εκατοντάδες εργασίες: ελέγχουν την ασφάλεια των εσωτερικών
και εξωτερικών χώρων. Ανάβουν και σβήνουν τα φώτα, τον κλιματισμό, τον
θερμοσίφωνα και άλλες συσκευές από απόσταση. Αγοράζουν τρόφιμα και
καταναλωτικά προϊόντα. Επικοινωνούν με συγγενείς και φίλους σε κάθε γωνιά της
γης, μοιράζονται μαζί τους κάθε στιγμή της ημέρας τους. Ενημερώνονται για το
τι συμβαίνει στον κόσμο, τις εξελίξεις στον επαγγελματικό τους χώρο.
Βελτιώνουν την απόδοσή τους στο σχολείο. Ανταλλάσσουν μουσική, βίντεο,
κείμενα, προγράμματα και φωτογραφίες. Διασκεδάζουν παίζοντας παιχνίδια,
βλέποντας τις τελευταίες κυκλοφορίες του κινηματογράφου, ακούγοντας μουσική,
οργανώνοντας πάρτι. Κανονίζουν τα ραντεβού τους και τα οικονομικά του
νοικοκυριού.

Όλα αυτά μπορούν να γίνουν με έναν μόνο υπολογιστή υψηλών δυνατοτήτων.
Όμως τα πράγματα γίνονται ακόμα ευκολότερα αν υπάρχουν και άλλα κομπιούτερ στο
σπίτι, σε διαφορετικά δωμάτια, που συνδέονται μεταξύ τους. Οι εργασίες
γίνονται πιο γρήγορα και βολεύουν ιδιαίτερα στην περίπτωση μιας οικογένειας.
Το δίκτυο που ενώνει τους υπολογιστές μεταξύ τους δημιουργείται εύκολο και
απλό με τον εξοπλισμό που πωλείται στην αγορά και μάλιστα μπορεί να είναι
ασύρματο χωρίς ενοχλητικά καλώδια μες στη μέση.

Από ό,τι δείχνουν μάλιστα μετρήσεις στο εξωτερικό, αυτό κάνουν τα
περισσότερα νοικοκυριά. Αγοράζοντας τα νέα μοντέλα που βγαίνουν αδιάκοπα, τα
παλιά μηχανήματα αξιοποιούνται με τον καλύτερο τρόπο σε ένα ασύρματο δίκτυο.
«H λύση αυτή είναι προτιμότερη από ένα ολοκληρωμένο και απόλυτο σύστημα
ελέγχου, καθώς δίνει ελευθερία επιλογής και άνεση στον αρχιτεκτονικό
σχεδιασμό», σημειώνει ο κ. Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, επίκουρος καθηγητής στο
Τμήμα Αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ και αρχιτέκτονας που έχει εργαστεί συστηματικά
πάνω σε ζητήματα που αφορούν το έξυπνο σπίτι. Ένα μίνι δίκτυο μέσα στο σπίτι
συμφέρει πολλαπλά: οι ένοικοι μοιράζονται την πρόσβαση στο Ίντερνετ χωρίς να
χρειάζονται διαφορετικές τηλεφωνικές γραμμές και ξεχωριστούς λογαριασμούς σε
κάποιο φορέα πρόσβασης. Χρησιμοποιούν τις ίδιες περιφερειακές συσκευές
(εκτυπωτές, σκάνερ κ.λπ.). Ανταλλάσσουν αρχεία και εφαρμογές χωρίς να
χρειάζεται να τα κατεβάσουν από το Ίντερνετ σε κάθε μηχάνημα ξεχωριστά.
Διασκεδάζουν με δικτυακά παιχνίδια. Στέλνουν τον ήχο και το βίντεο από ένα
κεντρικό σημείο σε όλα τα δωμάτια του σπιτιού.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, μέσα στα επόμενα τρία χρόνια περισσότερα από 20
εκατομμύρια σπίτια στην Ευρώπη θα είναι εξοπλισμένα με έξυπνες συσκευές,
δικτυωμένα και ελεγχόμενα από έναν και μόνο κεντρικό υπολογιστή. Οι
κατασκευαστές δίνουν έμφαση στην αισθητική και τη λειτουργικότητα των
συσκευών, ώστε να ταιριάζουν με τους υπόλοιπους χώρους του σπιτιού και να
μπορούν να χρησιμοποιηθούν και από άτομα χωρίς ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις.

Στη Γερμανία το πρότυπο

Το πρότυπο έξυπνο σπίτι λειτουργεί εδώ και έναν χρόνο στο Ντούισμπουργκ της
Γερμανίας. Σε ένα πενταετές πειραματικό πρόγραμμα, 17 εταιρείες δοκιμάζουν τις
τελευταίες τεχνολογίες για να δημιουργήσουν την απόλυτα δικτυωμένη κατοικία.
Στόχος τους να εξοικονομήσουν ενέργεια, να αυξήσουν την ασφάλεια και την άνεση
των ενοίκων και να προσφέρουν νέες υπηρεσίες. Στο σπίτι αυτό, κάθε εσωτερικός
και εξωτερικός χώρος είναι ένα εργαστήριο: από το σαλόνι μέχρι το γκαράζ και
από το μπάνιο μέχρι τον κήπο (http:
//www.inhaus-duisburg.de/en/index.htm). Αντίστοιχα πειράματα γίνονται στις
ΗΠΑ, την Ιαπωνία, τη Σουηδία και την Ελβετία.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΑΜΒΑΚΑΡΗΣ

Δύο κομπιούτερ φροντίζουν για τα πάντα

Στο σπίτι του Αντώνη και της Κρίστας Βαμβακάρη, ένα ασύρματο δίκτυο ελέγχει και φροντίζει για τη διασκέδαση, την ψυχαγωγία, τα χόμπι αλλά και τις επαγγελματικές δραστηριότητες της οικογένειας

Αν το 1996 που ο Αντώνης και η Κρίστα έφτιαχαν το σπίτι τους υπήρχαν στην
αγορά τα «έξυπνα καλώδια» και γενικώς τα υλικά που δημιουργούν την υποδομή για
όλους τους αυτοματισμούς στο σπίτι, σίγουρα θα είχαν οργανωθεί διαφορετικά.
Όχι πως τώρα δεν είναι στα σχέδια… «Μόλις βρω τον χρόνο, θα δουλέψω και με
ηλεκτρονικά συστήματα που ελέγχουν τον φωτισμό, τη θέρμανση, κ.λπ.», λέει ο
Αντώνης Βαμβακάρης, ο οποίος είναι ειδικός σε θέματα νέων τεχνολογιών (είναι
συντάκτης στα περιοδικά RAM και HiTech) και φυσικά έχει φροντίσει να εξοπλίσει
τον χώρο του αναλόγως.

Ένα ασύρματο δίκτυο ελέγχει και φροντίζει για τη διασκέδαση, την ψυχαγωγία, τα
χόμπι αλλά και τις επαγγελματικές δραστηριότητες της οικογένειας. Δύο
υπολογιστές, ένας στο γραφείο και ένας στο καθιστικό, φροντίζουν για όλα. Το
ασύρματο δίκτυο μπορεί να μεταφέρει το γραφείο στο καθιστικό αλλά και το
αντίστροφο. «Δεν είναι δύσκολο να δημιουργήσει κανείς μια τέτοια υποδομή.
Κοστίζει, αν αναθέσεις σε κάποιον άλλον να το κάνει για λογαριασμό σου. Αν
όχι, το κόστος μειώνεται περίπου στο μισό. Απαιτεί βέβαια προσωπική δουλειά,
έρευνα και γνώση».

Το home cimena, ο προβολέας, οι υπολογιστές, το Χ-box, τα συστήματα ήχου, το
DVD player και writter, η ψηφιακή βιντεοκάμερα, η ψηφιακή φωτογραφική μηχανή –
όλος ο εξοπλισμός κόστισε περίπου 12.000 ευρώ. Βέβαια, η επιλογή των
μηχανημάτων έγινε και με κριτήριο το κόστος, δεν είναι ό,τι πιο ακριβό μπορείς
να βρεις στην αγορά. Το ποσόν αυτό μπορεί πολύ εύκολα να διπλασιαστεί.

Στο γραφείο του, κυρίαρχη θέση έχει ένας φορητός υπολογιστής με σύνδεση στο
Internet, web cam για τις ηλεκτρονικές συνδιασκέψεις, εκτυπωτής, σκάνερ, κ.λπ.
Εκεί βρίσκεται και μία εξαιρετικά πλήρης μουσική συλλογή με χιλιάδες αρχεία
ΜΡ3 και βέβαια όλα τα ηλεκτρονικά πλέον άλμπουμ με τις ψηφιακές φωτογραφίες.
Τον υπολογιστή του γραφείου μπορεί να τον χρησιμοποιεί και από το καθιστικό,
χάρις σ’ ένα ασύρματο δίκτυο (Wi-Fi). Κρυμμένα στο σαλόνι βρίσκονται ο σκληρός
δίσκος, ένα ασύρματο ποντίκι κι ένα ασύρματο πληκτρολόγιο. Τον ρόλο της οθόνης
παίζει εναλλακτικά, είτε η τηλεόραση είτε η οθόνη προβολής. Εικόνα και ήχος
συνδυάζονται μοναδικά τις στιγμές της διασκέδασης, ενώ το Χ-box και το παλιό
playstation είναι σημείο αναφοράς για τις στιγμές που μοιράζονται ο μπαμπάς με
τον ηλικίας τριών ετών Νίνο.

ΣΤΙΣ ΣΠΕΤΣΕΣ

Τεχνολογία και παράδοση

Ένα παραδοσιακό σπίτι στις Σπέτσες προετοιμάζεται εδώ και χρόνια για να
κερδίσει τον τίτλο τού… πιο έξυπνου στην Ελλάδα. Ο αρχιτέκτονας που
επιβλέπει τις εργασίες υποδομής (οι οποίες βρίσκονται ένα βήμα πριν από την
ολοκλήρωσή τους), επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ κ.
Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, γνωρίζει καλά πως «το σπίτι στις Σπέτσες είναι ένα
από τα πιο δύσκολα παραδείγματα έξυπνων σπιτιών και ιδιαίτερα απαιτητικό. Όλοι
όμως όσοι έχουμε εργαστεί γι’ αυτό ανακαλύπτουμε τις λεπτές ισορροπίες και
τους κανόνες που πρέπει να τηρηθούν: συστήματα απλά, λογικά και πραγματικά
αναγκαία, κρυφά τα “πολύπλοκα και δύσκολα”, ορατές μόνον οι ευκολίες στην
καθημερινότητα».

«Το κόστος υπολογίζεται σχεδόν διπλάσιο από αυτό που συνήθως απαιτεί η
ηλεκτρολογική εγκατάσταση ενός νέου σπιτιού – δεν είναι μεγάλο», σημειώνει ο
κ. Παπαλεξόπουλος. «Ταυτόχρονα, η τεχνολογία γίνεται ολοένα και πιο απλή,
ολοένα και πιο φτηνή». Πετυχημένο δεν είναι το έξυπνο σπίτι που στοιχίζει
πανάκριβα, αλλά εκείνο που κρύβει καλώδια, συσκευές και πολύπλοκες συνδέσεις,
αποκαλύπτοντας μόνο τη λειτουργικότητά του.

Όπως σημειώνει ο κ. Παπαλεξόπουλος, «οι τάσεις που κυριαρχούν αυτήν τη στιγμή
στην αγορά είναι δύο: η πρώτη προτείνει ένα κεντρικό σύστημα που ελέγχει τα
πάντα, η δεύτερη επεμβαίνει και συνδέει υπάρχοντα συστήματα (φώτα,
κλιματισμός, συναγερμός, ηλεκτρικές συσκευές, κ.λπ.». Στην πρώτη περίπτωση
απαιτείται εργασία υποδομής και ένα λογισμικό που χειρίζεται τα πάντα, η
δεύτερη προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία καθώς δεν στηρίζεται αποκλειστικά σε ένα
και μόνο σύστημα. Επίσης, βοηθά στην εξοικείωση του ιδιοκτήτη με τη νέα
τεχνολογία, προσαρμόζεται ευκολότερα στις ανάγκες του ίδιου αλλά και στη
δημιουργικότητα του αρχιτέκτονα».