Θα ανελκύσουν χρυσό αξίας 4 δισ. δολαρίων!

Ήταν το καμάρι του Βασιλικού Πολεμικού Ναυτικού. Το «Sussex» είχε ναυπηγηθεί
το 1693 και ήταν εξοπλισμένο με 80 κανόνια. Στα τέλη εκείνης της χρονιάς
σάλπαρε για μια σημαντική αποστολή, που έμελλε να είναι και η τελευταία του.
Οδηγώντας τη βρετανική αρμάδα προς τη Μεσόγειο, το «Sussex», ήταν γεμάτο
χρυσάφι, με σκοπό να δωροδοκήσει τον Δούκα της Σαβοΐας, ώστε να μην ταχθεί στο
πλευρό των γαλλικών στρατευμάτων που μάχονταν ενάντια στη Βρετανική
Αυτοκρατορία.

Η ναυαρχίδα όμως βυθίστηκε στη θαλάσσια περιοχή του Γιβραλτάρ στις
αρχές του 1694. Από εκείνη την εποχή μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1990,
κανείς δεν ήξερε σε ποια ακριβώς θέση βρισκόταν το ναυάγιο. Το μόνο σίγουρο
ήταν ότι το «Sussex» αποτελούσε το πιο «χρυσοφόρο» γνωστό ναυάγιο. Από το 1998
μέχρι και το 2001, μια αμερικανική εταιρεία που ειδικεύεται στην εξερεύνηση
ναυαγίων, η Odyssey Marine Exploration, με έδρα τη Φλόριδα, άρχισε τις έρευνες
σε μια περιοχή μεγαλύτερη των 400 τετραγωνικών χιλιομέτρων, για να καταφέρει
να εντοπίσει τα υπολείμματα της ιστορικής ναυαρχίδας.

Ύστερα απο εκτεταμένες έρευνες που έγιναν με τη βοήθεια ηχοβολιστικών
μηχανημάτων αλλά και υποβρύχιων ρομπότ, εντοπίστηκε στην ευρύτερη θαλάσσια
περιοχή του Γιβραλτάρ, ένας αμμόλοφος στον οποίο υπήρχαν καταχωνιασμένα
διάφορα κανόνια και τεχνουργήματα. Σε αυτή την έκταση, οι ειδικοί της
αμερικανικής εταιρείας εντόπισαν συνολικά 418 σημεία τα οποία υποδήλωναν την
ύπαρξη ναυαγίων. Μάλιστα, πολλές φορές βρέθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο με δεκάδες
ναυαγισμένα πλοία απο τη Ρωμαϊκή εποχή τα οποία μετέφεραν αμφορείς.

Όσο όμως και αν εξερευνήθηκε ο θαλάσσιος πυθμένας, μόνο σε εκείνο τον
γήλοφο, βάθους περίπου 800 μέτρων, βρέθηκαν κανόνια. Η εταιρεία, που δεν έχει
αποκαλύψει για λόγους σκοπιμότητας την ακριβή θέση του ναυαγίου, δηλώνει με
σιγουριά ότι έχει εντοπίσει το «Sussex». Έτσι ήρθε σε επαφή με τη βρετανική
κυβέρνηση, αφού σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο κάθε πολεμικό ναυάγιο ανήκει στη
χώρα από την οποία προέρχεται, και ζήτησε την άδεια να ανελκύσει τμήματα του
πλοίου και μαζί φυσικά τον θρυλικό θησαυρό που μετέφερε.

Πριν από λίγες ημέρες, η βρετανική κυβέρνηση ήρθε τελικά σε συμφωνία με την
Odyssey Marine και υπέγραψαν ένα συμβόλαιο-σχέδιο ναυαγιαίρεσης, 107 σελίδων,
το οποίο προβλέπει μάλιστα και τον καταμερισμό των… λύτρων, εφόσον φυσικά
βρεθούν. «Θα είναι η μεγαλύτερη υποβρύχια αρχαιολογική επιχείρηση που
οργανώθηκε ποτέ και είμαστε ενθουσιασμένοι που θα συνεργαστούμε στο πρόγραμμα
αυτό με τη βρετανική κυβέρνηση», τονίζει ο πρόεδρος της αμερικανικής
εταιρείας.

Στην Αγγλία όμως τα πράγματα δεν ήταν εύκολα. Η πρόθεση της κυβέρνησης
να επιτρέψει μια τέτοια επιχείρηση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις απο την
πλευρά πολιτικών και αρχαιολόγων. Ο Τζορτζ Λάμπρικ που είναι διευθυντής του
Βρετανικού Συμβουλίου Αρχαιοτήτων αναρωτήθηκε αν οι Αρχές ενδιαφέρονται
πράγματι για την προστασία των υποθαλάσσιων αρχαιοτήτων ή αν προχωρούν σε μια
τέτοια επιχείρηση με σκοπό το κέρδος. «Πρόκειται για μια χρυσοθηρική
αποστολή», υποστήριζαν κάποια μέλη του κοινοβουλίου.

Ο Μ.Β. Ρόμπινσον, που είναι αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας, έλεγε από την
πλευρά του ότι «η διαδικασία που ακολουθήθηκε για την υπογραφή της συμφωνίας,
δίνει στην κυβέρνηση τη σιγουριά ότι το πρόγραμμα θα εκτελεσθεί με
υπευθυνότητα και σύμφωνα με τις πιο ενδεδειγμένες αρχαιολογικές πρακτικές».

Αν τελικά βρεθούν τα σεντούκια με τα χρυσά νομίσματα, η αμερικανική
εταιρεία θα είναι εκείνη που θα καρπωθεί τη μερίδα του λέοντος στη μοιρασιά
που θα ακολουθήσει. Η συμφωνία προβλέπει ότι αν το χρυσάφι που θα ανελκυστεί,
εκτιμηθεί μέχρι 45 εκατομμύρια δολάρια, τότε η Odyssey Marine θα λάβει το 80%.
Απο τα 45 εκατομμύρια δολάρια μέχρι τα 500 εκατομμύρια δολάρια, η εταιρεία θα
εισπράξει το 50% και αν τα λάφυρα αξίζουν περισσότερο από 500 εκατομμύρια
δολάρια τότε θα πάρει το 40%.

Για εξαγορά υποταγής…

Η Βρετανία πολεμούσε ενάντια στη Γαλλία του βασιλιά Λουδοβίκου του ΙΔ’. Ο
Δούκας της Σαβοΐας μπλέχτηκε και αυτός στον πόλεμο με το μικρό του μισθοφορικό
στρατό, απειλώντας να εισβάλει στη Γαλλία από περάσματα που δεν φυλάσσονταν
ικανοποιητικά. Η Βρετανία, σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, συγκέντρωσε
ένα τεράστιο φορτίο χρυσού, για να εξαγοράσει την υποταγή του Δούκα της
Σαβοΐας και παράλληλα για να τον βοηθήσει να αυξήσει τα στρατεύματά του.
Χρυσάφι, όμως, ετοιμαζόταν να προσφέρει και η Γαλλία.

Το «Sussex», με πλήρωμα 500 ανδρών σάλπαρε για τη Μεσόγειο. Στο Γιβραλτάρ
όμως έπεσε πάνω σε ισχυρή θύελλα και ύστερα απο τρεις μέρες μάχης με τα
κύματα, βυθίστηκε. Ήταν 16 Φεβρουαρίου 1694. Μονάχα δύο ναυτικοί γλίτωσαν και,
λίγες μέρες αργότερα το πτώμα του ναυάρχου ξεβράστηκε σε μια γειτονική ακτή. Η
Βρετανία επιχείρησε ξανά ένα χρόνο αργότερα να στείλει στον Δούκα ένα ακόμη
πλοίο με χρυσάφι. Εκείνος όμως είχε ήδη ταχθεί με το μέρος της Γαλλίας.
Σύντομα ο πόλεμος έληξε με… ισοπαλία.