ΓΝΩΜΗ Το εύθραυστο Μαρόκο

Τέσσερις ημέρες μετά την τριπλή τρομοκρατική επίθεση στη Σαουδική Αραβία, ήταν
η σειρά του Μαρόκου να τεθεί στο στόχαστρο.

Η Σαουδική Αραβία και το Μαρόκο συμπεριλαμβάνονται στις χώρες τις οποίες οι
φανατικοί ισλαμιστές θεωρούν υποχείρια των ΗΠΑ. Σύμφωνα με την κασέτα που
διανεμήθηκε τον Φεβρουάριο και αποδίδεται στον Οσάμα Μπιν Λάντεν, «οι
μουσουλμάνοι πρέπει να δραστηριοποιηθούν προκειμένου να απελευθερωθούν από τον
ζυγό αυτών των αρνησίθρησκων καθεστώτων, που έχουν υποταχθεί στην Αμερική.
Ανάμεσα στις χώρες που πρέπει να απελευθερωθούν είναι η Ιορδανία, το Μαρόκο, η
Νιγηρία, το Πακιστάν, η χώρα των δύο ιερών τεμενών (η Σαουδική Αραβία) και η
Υεμένη».

Η Αλ Κάιντα, όμως, δεν είναι παρά ένα εμπορικό σήμα που ιδιοποιείται ένα
αποκεντρωμένο, ασύλληπτο κίνημα. Στη Σαουδική Αραβία, την πατρίδα του Οσάμα
Μπιν Λάντεν, οι ρίζες της τρομοκρατίας είναι εθνικές. Το ίδιο όμως ισχύει και
στο Μαρόκο. Και αυτό είναι το ανησυχητικό.

Ανάμεσα στη Ραμπάτ και στο Ριάντ υπάρχει μια μεγάλη διαφορά: οι εκλογές είναι
ελεύθερες στο Μαρόκο. Υπάρχουν όμως και ομοιότητες. Η Αριστερά, ικανή να
οδηγήσει στην ανάδυση μιας κοινωνίας των πολιτών, έχει αποδεκατιστεί από το
παλάτι. Η έννοια της υπηκοότητας είναι περιορισμένη: οι Μαροκινοί παραμένουν
υπήκοοι μιας γηραιάς μοναρχίας φεουδαρχικού χαρακτήρα όπου η κυριαρχία της
θρησκείας είναι ιδιαίτερα ισχυρή. Η βασιλική εξουσία άλλωστε ευνοεί αυτή την
κυριαρχία προκειμένου να επιβραδύνει τη δημοκρατική εξέλιξη. Θεώρησε πως την
προστάτευε η «μαροκινή ιδιαιτερότητα», ο σεβασμός τον οποίο απολαμβάνει ο
βασιλιάς ως «διοικητής των πιστών».

Όμως, σε αυτή τη βαθιά συντηρητική και παραδοσιακή χώρα, τα ισλαμιστικά
κινήματα στηρίζονται στον θεσμικό αρχαϊσμό και τρέφονται από τις οικονομικές
δυσκολίες τις οποίες αδυνατεί να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση. Σε αυτό το έδαφος,
η Αλ Κάιντα μπορεί να βρει οπαδούς. Οι αναλυτές εξέφραζαν εδώ και πολλούς
μήνες τον φόβο ότι θα αναδυόταν στο Μαρόκο τρομοκρατικός ισλαμισμός. Μόνο ο
ταχύς εκδημοκρατισμός θα κατορθώσει να συγκρατήσει την άνοδο της βίας. Ο
βασιλιάς Μοχάμεντ Στ’ πρέπει να το καταλάβει.