Το χρήμα που δεν εμίσησαν

Ο νέος παράγοντας – το χρήμα -, που εισήλθε ορμητικός στη δίκη με την εξέταση
υποθέσεων στις οποίες αποτελεί το επίκεντρο (αν όχι τον αυτοσκοπό), ρίχνει ένα
διαφορετικό φως στη δράση τής 17Ν. Τα μέλη της κάθε άλλο παρά αποδεικνύονται
Ρομπέν της πόλης, ο δε τρόπος διαχείρισης του προϊόντος των ληστειών και άλλων
«απαλλοτριώσεων» κι αυτός ελάχιστη σχέση μοιάζει να έχει με «επαναστατικές»
συμπεριφορές και κίνητρα. Η πρώτη – και βασική – αντίφαση είναι, συνεπώς, και
η πιο «πολιτική», διόλου όμως με την έννοια που θα επιθυμούσαν οι
κατηγορούμενοι: όπως συχνά συμβαίνει με την επαφή με την εξουσία – κόμματα που
την κατέλαβαν για να την αλλάξουν, άλλαξαν τα ίδια πολύ περισσότερο από ό,τι
οι δομές της -, έτσι φαίνεται να έδρασε στη συγκεκριμένη περίπτωση και η επαφή
με το χρήμα: το μίσος που ενέπνεε η θεωρία μετατράπηκε μέσα από την πράξη αν
όχι σε αγάπη, πάντως σε συνενοχή. Με την ειδοποιό προσθήκη – και διαφορά
ανάμεσα στις δύο υπαναχωρήσεις – της αιματοχυσίας.

Δεν είναι η μόνη αντίφαση που προβάλλει σε αυτό το πεδίο δράσης της οργάνωσης.
Η «αποκήρυξη» αυτών των ενεργειών και η μη ανάληψη «πολιτικής ευθύνης» (άλλο
χαρακτηριστικό παράδειγμα διαστρέβλωσης, μέχρι καρικατούρας, του όρου) δεν
αρκεί για να άρει το γεγονός ότι ένα περίπου δισεκατομμύριο δραχμές (το εγώ
της οργάνωσης μάλλον ευτύχησε που δεν γνώρισε το ευρώ) μετέβησαν από κάποια
άλλα ταμεία στο δικό της. Το δε γεγονός ότι δεν γνωρίζουμε ούτε ποιο ήταν ούτε
τι έγινε το ταμείο της οργάνωσης, δύσκολα δημιουργεί σε λογικό άνθρωπο
αμφιβολία για τη διάπραξη των ίδιων των παράνομων πράξεων: δεν είναι μόνο οι
αναγνωρίσεις των δραστών (στην ανατροπή των οποίων τόσο βάρος δίνει πλέον η
υπεράσπιση, σε πείσμα των δυσκολιών που της δημιουργούν οι ίδιοι οι πελάτες
της), αλλά και ευθείες (εγώ και όχι ο αδελφός μου) και έμμεσες (δεν γνώριζα
ότι θα γίνει ληστεία, αλλά το κατάλαβα μετά) ομολογίες κατηγορουμένων.

Δεν λείπει, από την άλλη, και η προσπάθεια συνολικής «ιδεολογικής» υπεράσπισης
τέτοιων ενεργειών. Από την επίκληση του διεθνούς παραδείγματος (οι απανταχού
«επαναστατικές» οργανώσεις «παίρνουν τα μέσα που τους είναι απαραίτητα από
τους αντιπάλους τους») ώς την ανάδειξη του ενδοξότερου, σε σχέση με τον
«ταξικό εχθρό», τρόπου εκτέλεσης («ο εισβολέας δηλώνει τις προθέσεις του, ενώ
τα αφεντικά κλέβουν ύπουλα»), περνώντας από την καταγγελία της ελληνικής
ιδιοτυπίας (τι είναι το ένα δισ. που κλέψαμε μπροστά στα τόσα που στοίχισε η
κατασκευή του ειδικού δικαστηρίου που μας δικάζει;).

Πέρα από το ότι τέτοιου είδους επιχειρήματα συνιστούν κατ’ ουσίαν κατάφαση των
συγκεκριμένων πράξεων του κατηγορητηρίου, χρήσιμο είναι να υπενθυμίσουμε και
κάποια άλλα πραγματικά γεγονότα που τους αλλάζουν υπόσταση: η διαχείριση των
όποιων «κερδών» στο εσωτερικό της οργάνωσης γινόταν με απόλυτη αδιαφάνεια,
χωρίς γνώση από τα περισσότερα μέλη των σκοπών στους οποίους θα χρησίμευαν, με
αποτέλεσμα, ίσως έμμεσο, το χρήμα να διαχωρίζει τα μέλη σε «είλωτες» (η
έκφραση ανήκει σε κατηγορούμενο) και «έχοντες» (ή τουλάχιστον «δυναμένους»).
Ακόμα, οι επιθέσεις, που θεωρητικά είχαν ως αποκλειστικό στόχο την υλική
επιβίωση της οργάνωσης, συχνότατα κατέληξαν να θέσουν σε κίνδυνο τη φυσική
επιβίωση υπαλλήλων τών υπό απαλλοτρίωση φορέων, οι περισσότεροι από τους
οποίους εξάλλου μικρή σχέση είχαν με τα προπύργια του καπιταλισμού (εκτός αν
θεωρηθούν ως τέτοια ο ΟΤΕ, τα ΕΛΤΑ και το Πολεμικό Μουσείο).

Τα λεφτά, λοιπόν, μπορεί να μη μετέτρεψαν τα μέλη τής 17Ν σε καπιταλιστές,
τους έκαναν όμως ακριβώς όπως κατηγορούν εκείνους – πιο σκληρούς, πιο
αδίστακτους και, σε αντίθεση με τους ταξικούς εχθρούς τους, πιο φονικούς.

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.