Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας

Μολονότι διετέλεσα παπαδάκι έως τα δεκατέσσερά μου χρόνια – συνήθως τα
παπαδάκια συνταξιοδοτούνται νωρίτερα -, ομολογώ ότι δεν εμφορούμαι από κανένα
θρησκευτικό συναίσθημα. Ακόμη και την εποχή που σήκωνα το εξαπτέρυγο, είχα την
αίσθηση ότι συμμετείχα απλώς σε μιαν άλλου τύπου σχολική παράσταση, σαφώς
λιγότερο διασκεδαστική από τις φουστανελάδικες (εκεί διάφορα ατυχήματα, όπως
το σκίσιμο του βαμβακερού καλσόν, προσέδιδαν σχεδόν πάντοτε μια εύθυμη νότα).
Όσο βαθιά και να σκάψω στη μνήμη μου, δεν θυμάμαι ούτε μια Κυριακή – τις
υπόλοιπες ημέρες, ευτυχώς, ήμουν ελεύθερος υπηρεσίας – που να ένιωσα ότι
επικοινωνώ ή κοντεύω να επικοινωνήσω με το Θείον. Ήμουν – και παραμένω – ένας
μεταφυσικός στόκος. Με παρηγορεί μονάχα η ιδέα πως δεν αποτελώ είδος υπό
εξαφάνισιν. Μια γύρα να κάνετε στις εκκλησίες και στα κατηχητικά, θα
εντοπίσετε πολλούς σαν κι εμένα. Ξεχωρίζουν από μακριά. Χασμουριούνται,
σχεδιάζουν καραγκιοζάκια. Βλαστημούν νοερά τους γονείς τους, που δεν τους
έστειλαν στους προσκόπους. Χαμένες ψυχές. Τελειωμένες.

Δεν διάβασα ποτέ τα τέσσερα Ευαγγέλια. Τον καιρό που άρχισα να διαβάζω
συστηματικά – στην εφηβεία μου – περισσότερο ορθολογιστικά Ευαγγέλια ήταν της
μόδας. Ασφαλώς και περισσότερο κακογραμμένα. Ο πιο κακογράφος από τους
μοδάτους ευαγγελιστές ήταν αναντίρρητα ο Βλαδίμηρος Ίλιτς Ουλιάνοφ. Έκανε
καριέρα ως Λένιν. Έγραφε ακατάσχετα με την παραμικρή αφορμή και το ύφος του –
κοφτό, νευρικό, άμεσο – προσιδίαζε σε οφθαλμίατρο ή ορθοπεδικό που συμπληρώνει
βιαστικά το βιβλιάριό σου κι έχει κιόλας τον νου του στον επόμενο πελάτη. Σου
μετέδιδε όμως έτσι και τον χαρακτήρα του κατεπείγοντος – να, έλεγες, η
επανάσταση βρίσκεται προ των πυλών, στρίβει οσονούπω από την Πατησίων,
ανηφορίζει τη Σταδίου, κατευθύνεται προς το Σύνταγμα… Ο Λένιν ήταν
εξαιρετικά δημοφιλής ανάμεσα σ’ εμάς, τα μεταμελημένα παπαδάκια, που είχαμε
ήδη μπουχτίσει με τις φλου εξαγγελίες για τη Δευτέρα Παρουσία. Δεν είναι
εξάλλου τυχαίο ότι ο πιο επιμελής μαθητής του Λένιν ήταν ένας σπουδαστής της
Θεολογίας. Ο Ιωσήφ Βισαριόνοβιτς Γιουγκασβίλι. Είμαι σίγουρος ότι γνωρίζετε το
καλλιτεχνικό του.

Ώς τα είκοσι πέντε μου χρόνια πίστευα ότι πρόκειται για μονόδρομο. Μπορείς να
μεταβείς από τον χριστιανισμό στον κομμουνισμό, αλλά δεν μπορείς να πάρεις τη
διαδρομή ανάποδα. Έλα που μπορούσες. Στενοί μου φίλοι, που μέχρι πρότινος
πονοκεφάλιαζαν πάνω από τον Αλτουσέρ και τον Πουλαντζά, έστρεφαν ξαφνικά το
βλέμμα προς το Άγιον Όρος. Συνήθως δεν προέρχονταν από μικροαστικές
οικογένειες, όπως ελόγου μου, με θρησκευτικές καταβολές. Προέρχονταν από
μεγαλοαστικές οικογένειες, με αγνωστικιστικές, ανεξίθρησκες, αν όχι αθεϊστικές
καταβολές. Ορισμένοι μάλιστα – οι πιο φιλόδοξοι ή οι πιο οπτιμιστές –
πρωτοστάτησαν στο θνησιγενές κίνημα των Νεορθοδόξων. Τι διάβολο αναζητούσαν
στα κάστρα του ανορθολογισμού; Τότε δεν ήξερα, τώρα υποψιάζομαι. Τη διαρκή
μετάθεση. Τη θυσία του παρόντος στο μέλλον.

Όταν αποκαλύφθηκε πως οι αδελφοί Ξηροί είναι παπαδοπαίδια, ήμουν πλέον έτοιμος
να το χωνέψω. Ο Μολώχ του μέλλοντος χρειάζεται καθημερινά τροφή για να
χορτάσει – και άνθρωποι με θρησκευτική προπαιδεία, χριστιανοί ή κομμουνιστές,
αγιογράφοι ή κακογράφοι, είναι πλήρως συμφιλιωμένοι με την αναγκαιότητα αυτού
του κανιβαλισμού. Μονάχα που ο Μολώχ του μέλλοντος με οδηγεί συνειρμικά στον
Μολώχ της ασφάλτου. Στον χριστιανισμό ανθούν οι αιρέσεις. Το ίδιο και στον
κομμουνισμό. Κανένας όμως δεν διανοήθηκε ν’ αμφισβητήσει την πιο ανελαστική
δογματική: τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Κανένας δεν προτείνει, όποτε ανάβει
κόκκινο, άλλοτε να περνάς και άλλοτε να μην περνάς – τουλάχιστον, κανένας με
σώας τας φρένας. Είναι τόσο δύσκολο – ανεξαρτήτως πεποιθήσεων – να εφαρμόσουμε
έναν Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας στις μεταξύ μας σχέσεις; Μήπως παραείμαι
αφελής; Μήπως έπρεπε να υλοποιήσω το παιδικό μου όνειρο; Να γίνω τροχονόμος;

Ο Πέτρος Τατσόπουλος είναι συγγραφέας