Ποιος ελέγχει τα πετρέλαια;

Σε κλοιό από αμερικανικά τανκς το ιρακινό υπουργείο Πετρελαίων μοιάζει
απομονωμένο από το χάος που επικρατεί στη Βαγδάτη. Όμως, το μεγάλο και κρίσιμο
ερώτημα για τα ιρακινά πετρέλαια δεν προκαλεί λιγότερη ταραχή. Ποιος τα
ελέγχει; Η Αμερική; Όχι ακόμη. Ο έλεγχος αργεί να οργανωθεί. Αλλά η Ουάσιγκτον
κάνει μακρόπνοα σχέδια.

Μετά την καταιγίδα. Ιρακινή σιίτισσα προσεύχεται στην Καρμπάλα (φωτό του Γιάννη Μπεχράκη από το Reuters)

Για ελάχιστα άτομα ανοίγουν οι βαριές πύλες του υπουργείου Πετρελαίων. Στον
πρώην υπουργό απαγορεύεται η είσοδος. Ποιος την απαγορεύει; Μια Συντονιστική
Επιτροπή του υπουργείου Πετρελαίων, την οποία κανείς από τους εργαζόμενους
εκεί δεν έχει ξανακούσει. Τα μέλη της λένε ότι έχουν διοριστεί από τον
αυτοανακηρυχθέντα δήμαρχο της Βαγδάτης Μοχάμεντ Μόσεν αλ-Ζουμπάιντι.

Σύμφωνα με τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», η Επιτροπή έχει εκδώσει έναν ονομαστικό
κατάλογο με τα άτομα στα οποία οι Αμερικανοί φρουροί μπορούν να επιτρέπουν την
είσοδο στο υπουργείο.

Ένα από αυτά τα άτομα είναι ο «γενικός διευθυντής». «Ήμουν γενικός διευθυντής
με την προηγούμενη διοίκηση και αφού κανείς δεν μου είπε να φύγω, παραμένω
γενικός διευθυντής», λέει ο ίδιος, που δεν φαίνεται να γνωρίζει πολλά πράγματα
για τη Συντονιστική Επιτροπή, η οποία υποστηρίζεται από το Ιρακινό Εθνικό
Κογκρέσο που αντιπολιτεύτηκε τον Σαντάμ. «Ειλικρινά δεν ξέρω ούτε ποιοι είναι
ούτε ποιος τους επέλεξε», λέει και εκφράζει το παράπονό του για την
αμερικανική κατοχή.

Περιμένουν

«Έχουμε ζήσει πολλά πραξικοπήματα», συνεχίζει, «μα αυτό είναι το χειρότερο.
Και ο τελευταίος Ιρακινός συνταγματάρχης θα σου πει πως όταν κάνει ένα
πραξικόπημα, πηγαίνει στον ραδιοφωνικό σταθμό και κάνει πέντε ανακοινώσεις. Η
πρώτη λέει ζήτω τούτο, ζήτω το άλλο. Η δεύτερη λέει η νέα κυβέρνησή σας είναι
αυτοί και αυτοί. Η τρίτη γνωστοποιεί ποιοι πηγαίνουν στα σπίτια τους. Η
τέταρτη καλεί όλους τους υπόλοιπους να παρουσιαστούν την άλλη ημέρα στη
δουλειά. Και η πέμπτη απαγορεύει την κυκλοφορία». Όλα αυτά γίνονται συνήθως
μέσα σε μία ώρα, λέει ο Ιρακινός. «Εδώ περιμένουμε παραπάνω από μία εβδομάδα
και ακόμη κανείς δεν μας έχει πει τίποτα».

Πάντως, όταν τελικά οργανωθεί ο έλεγχος των ιρακινών πετρελαίων, αναλυτές
εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ ενδεχομένως θα αποφασίσουν να αντλήσουν ιρακινό αργό
αγνοώντας τις συστάσεις του ΟΠΕΚ και τους όρους του ΟΗΕ, γεγονός που θα
αυξήσει την υπερεπάρκεια πετρελαίου στη διεθνή αγορά και θα οδηγήσει σε
κατάρρευση των τιμών του μαύρου χρυσού.

Όμως, άλλοι αναλυτές δίνουν σε αυτό το σενάριο μικρές πιθανότητες. «Μικρή
σημασία έχει ποιος θα ελέγχει το Ιράκ. Ενδέχεται να παρέλθουν μήνες πριν από
την επανέναρξη της παραγωγής ιρακινού αργού», υπογραμμίζει ο Κλάους Ρεχάαγκ
της Διεθνούς Επιτροπής Ενέργειας. «Το Ιράκ διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα
αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, και λένε ότι μπορούν από μια μέρα στην άλλη
να παράγουν περισσότερο πετρέλαιο. Έχουν άδικο. Θα χρειαστούν πολύ περισσότερα
χρήματα για να επανέλθει η παραγωγή στα προ του πολέμου επίπεδα και ακόμη
περισσότερα για να αυξηθεί».

Ο πρόεδρος του ερευνητικού Ινστιτούτου Πίρα Ένερτζι Γκρουπ, Λάρι Γκολντστάιν,
υπολογίζει σε 3-5 μήνες το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί για να
επανακτήσει τους ταχείς ρυθμούς της η παραγωγή πετρελαίου στο Ιράκ.

Τα πλεονεκτήματα

Φρουρός. Αμερικανός πεζοναύτης έξω από το υπουργείο Πετρελαίου στη Βαγδάτη

Αυτό τον καιρό, στην Ουάσιγκτον προτιμούν να συζητούν πιο μακρόπνοα σχέδια,
όπως τον αγωγό που θα φέρνει το ιρακινό πετρέλαιο στη Μεσόγειο μέσω Ισραήλ.
Πρόκειται για την ανακατασκευή ενός παλιού βρετανικού αγωγού που έχει μείνει
σε αχρησία από το 1948, όταν ακόμη η Παλαιστίνη βρισκόταν υπό βρετανική
εντολή.

Στη νέα εκδοχή του δεν θα περνάει από τη Συρία, αλλά θα καταλήγει στη Χάιφα. Ο
«νέος» αγωγός, που συζητούν Αμερικανοί και Ισραηλινοί, έχει πολλά
πλεονεκτήματα για την αμερικανοϊσραηλινή συμμαχία: αποκότπει τη Συρία, παρέχει
πετρέλαιο εύκολα και φθηνά με τη συνεργασία αξιόπιστων συμμάχων των ΗΠΑ πέραν
της Σαουδικής Αραβίας και λύνει μονομιάς το ενεργειακό πρόβλημα του Ισραήλ.
Από τον αγωγό της Χάιφας υπάρχει όμως και μια «παράπλευρη απώλεια». Ο αγωγός
που επρόκειτο να καταλήγει στο Τζεϊχάν της Τουρκίας περνάει σε δεύτερη μοίρα,
αν κατασκευαστεί ποτέ.

ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ

Συνομιλίες με τη Βόρεια Κορέα στο Πεκίνο

Αναχώρησε χθες από την Ουάσιγκτον η αμερικανική αποστολή που θα
συμμετέχει στις συνομιλίες που θα γίνουν στο Πεκίνο με τη Βόρεια Κορέα. Ο
αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζέιμς Κέλι είναι επικεφαλής της
αποστολής.

Οι συνομιλίες με τους Βορειοκορεάτες, οι πρώτες αυτού του επιπέδου από τον
περασμένο Οκτώβριο, είχαν τεθεί υπό αμφισβήτηση αφότου η Βόρεια Κορέα
εμφανίστηκε να δηλώνει ότι άρχισε την επανεπεξεργασία χρησιμοποιημένων ράβδων
πυρηνικού καυσίμου. Αργότερα όμως η Βόρεια Κορέα εμφανίστηκε να «διορθώνει»
την επίμαχη αυτή δήλωση, σημειώνοντας ότι η Πιονγιάνγκ «πρόκειται να
επανεπεξεργαστεί χρησιμοποιημένους ράβδους πυρηνικού καυσίμου».

Διαβεβαιώσεις

Οι ΗΠΑ θέλουν να μιλήσουν στους Βορειοκορεάτες για το κλείσιμο των πυρηνικών
προγραμμάτων της Πιονγιάνγκ, ενώ η Βόρεια Κορέα θέλει διαβεβαιώσεις ότι οι ΗΠΑ
δεν θα της επιτεθούν. Στις συνομιλίες θα λάβουν μέρος η Κίνα, η Βόρεια Κορέα
και οι ΗΠΑ, αλλά η Βόρεια Κορέα και οι ΗΠΑ διαφωνούν ως προς τον ρόλο που
καλείται να παίξει η Κίνα. Η Ουάσιγκτον έχει πει ότι θέλει την Κίνα να παίζει
ενεργό ρόλο, ενώ η Πιονγιάνγκ σημειώνει ότι η Κίνα είναι απλώς η χώρα που
φιλοξενεί τη συνάντηση. Η ίδια η Κίνα μοιάζει να τηρεί ουδέτερη στάση ως προς
τη μείωση της έντασης.

Την ίδια ώρα όμως η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται διηρεμένη ως προς το θέμα
της Βόρειας Κορέας. Οι «New York Times» σημειώνουν ότι πριν από λίγες ημέρες ο
υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Ντόναλντ Ράμσφελντ κυκλοφόρησε σε μέλη της κυβέρνησης
μια πρόταση να συνεργασθούν οι ΗΠΑ με την Κίνα για να πιέσουν για την πτώση
του καθεστώτος της Βόρειας Κορέας. Με αυτή την πρόταση διαφώνησαν έντονα μέλη
του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, που τόνισαν ότι αντιτίθεται στη στρατηγική της πειθούς
που θέλει να ακολουθήσει η Ουάσιγκτον στην περίπτωση της Βόρειας Κορέας.
Σημείωσαν επίσης ότι θα ήταν τρελό να σκεφτεί κανείς ότι η Κίνα θα υποστήριζε
τέτοια πρόταση ποτέ.

Οι συνομιλίες που θα αρχίσουν αύριο στο Πεκίνο, θα συνεχιστούν στις 27 – 29
Απριλίου, αυτή τη φορά όμως μεταξύ Βόρειας Κορέας και Νότιας Κορέας, στην
Πιονγιάνγκ.