ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΕΝΙΚΟ Η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…

Η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή έχει σήμερα την τιμητική της. Μεγάλη
Τρίτη, και απόψε το βράδυ οι εκκλησίες απ’ άκρη σ’ άκρη της Ελλάδας θα
αντηχούν με την κατανυκτική ψαλμωδία του Τροπάριου της Κασσιανής. Της γυναίκας
που πέταξε από το παράθυρο την ευκαιρία να γίνει σύζυγος αυτοκράτορα. Της
γυναίκας που απάντησε, με έξυπνο αλλά και οξύ τρόπο στον Άνδρα και ηγέτη της,
τον αυτοκράτορα Θεόφιλο, όταν εκείνος, προσπαθώντας μάλλον να την πικάρει, της
είπε ότι από γυναίκα – την Εύα – προήλθαν τα χείριστα. «Και από γυναίκα τα
καλύτερα», του απάντησε εκείνη, και ο Θεόφιλος επέλεξε ως σύζυγο τη Θεοδώρα. Η
Κασσιανή, η οποία ήταν ερωτευμένη με τον Θεόφιλο, έγινε μοναχή, και το
τροπάριο που έγραψε στη μοναξιά της, ταυτιζόμενη με τη Μαγδαληνή, ενσωματώνει
όλη την ενοχή που υπήρχε για το ερωτικό πάθος που ένιωθαν οι γυναίκες, και
εκφράζει τον θείο έρωτα για τον Χριστό. Μόνο που ένα λάθος, στον τελευταίο
στίχο του τροπάριου, φέρεται να οφείλεται στον… Θεόφιλο, ο οποίος,
ερωτευμένος μαζί της, παρότι τα πράγματα είχαν πάρει αναπότρεπτη τροπή, την
επισκέφθηκε στο μοναστήρι.

Από πολλούς το τροπάριο παρουσιάζεται σαν ένα πρώιμο φεμινιστικό μανιφέστο,
σαν απόδειξη ότι η γυναίκα εάν δεν «υποταχθεί» στους νόμους της ανδροκρατικής
κοινωνίας, χάνεται. Άλλοι, πιο αιρετικοί, λένε ότι η Κασσιανή έγραψε τόσο
εμπνευσμένα το τροπάριο, απευθυνόμενη ουσιαστικά στον Θεόφιλο. Αυτό όμως που
εγώ τώρα καταλαβαίνω, είναι ότι και τότε, όπως και τώρα, δεν σήκωνε η κοινωνία
την αληθινή αγάπη, τον έρωτα, που είναι φύσει ανατρεπτικοί κάθε σύμβασης και
συμβιβασμού. Και ότι υπάρχουν πολλοί δρόμοι προς τον Θεό – ο πιο απλός και ο
πιο δύσκολος, να αγαπήσεις απόλυτα έναν άλλον άνθρωπο.