Μια λίμνη «μαράζωσε» το βασίλειο των Φαραώ

Στο σημείο αυτό ο Μπλε Νείλος πηγάζει απο τη λίμνη Τάνα. Αν η επιστημονική έρευνα αποδείξει ότι γύρω στο 2200 π.Χ. η λίμνη ξηράνθηκε, τότε οι ειδικοί θα επιβεβαιώσουν την υπάρχουσα θεωρία ότι το παλαιό Βασίλειο της Αιγύπτου παρήκμασε επειδή «στέρεψε» ο Νείλος

Είναι η μεγαλύτερη λίμνη της Αιθιοπίας και λέγεται Τάνα. Βρίσκεται στο βόρειο
τμήμα της χώρας, σε υψόμετρο 1.800 και έχει έκταση περίπου 3.600 τετραγωνικά
χιλιόμετρα. Εκτείνεται σε μήκος περίπου 70 χιλιομέτρων και σε πλάτος 60
χιλιομέτρων. Το βάθος της δεν ξεπερνά τα 15 μέτρα. Σ’ αυτήν καταλήγουν περίπου
60 χείμαρροι, ενώ αποτελεί τον κυριότερο τροφοδότη του Γαλάζιου Νείλου. Ο
Γαλάζιος Νείλος μαζί με τον Λευκό Νείλο, ο οποίος πηγάζει από τη λίμνη
Βικτώρια, ενώνονται στο Σουδάν και δημιουργούν τον ποταμό Νείλο, που από το
σημείο εκείνο διασχίζει απόσταση 4.750 χιλιομέτρων προς Βορράν, για να
εκβάλλει στις ακτές της Αιγύπτου. Ο Γαλάζιος Νείλος είναι η κυριότερη δεξαμενή
υδροδότησης του Νείλου.

Ο δρ Ρ. Μπέιτς μαζί με τον δρα Χένρι Λαμπ από το Ινστιτούτο Γεωγραφίας και
Επιστημών της Γης του Πανεπιστημίου της Ουαλίας θα ταξιδεύσουν τον προσεχή
Οκτώβριο στη λίμνη Τάνα, εφοδιασμένοι με ειδικό εξοπλισμό. Αυτό που θέλουν να
ανακαλύψουν είναι τα ίχνη μιας αξιοσημείωτης κλιματικής αλλαγής, που έπληξε
ένα μεγάλο μέρος του πλανήτη πριν από τουλάχιστον 4.000 χιλιάδες χρόνια. Μιας
κλιματικής αλλαγής που, όπως πιστεύουν πολλοί Αιγυπτιολόγοι, προκάλεσε μέσα σε
δύο τρεις δεκαετίες την κατάρρευση ενός σημαντικού πολιτισμού. Η Σφίγγα και οι
πυραμίδες της Γκίζας είναι τα σημαντικότερα μνημεία που διασώζονται σήμερα από
εκείνη την ελάχιστα γνωστή εποχή.

«Όλα τα διαθέσιμα έως τώρα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου το 4200 π.Χ. οι
παλίρροιες του Νείλου άρχισαν ξαφνικά να μειώνονται. Επικράτησε μια περίοδος
ξηρασίας, η οποία προκάλεσε στη φαραωνική επικράτεια σιτοδείες, λιμούς,
πολιτική κρίση και πολέμους», λέει στα «ΝΕΑ» ο Ρ. Μπέιτς. «Κάποια άλλα
δεδομένα μαρτυρούν ότι περίπου το 2150 π.Χ. υπήρξε σημαντική μείωση των
βροχοπτώσεων, από το Θιβέτ μέχρι την Ιταλία. Αυτό που θα προσπαθήσουμε να
διαπιστώσουμε πηγαίνοντας τον Οκτώβριο στην Αιθιοπία, είναι αν εκείνη την
εποχή η λίμνη Τάνα ξηράνθηκε και σταμάτησε να τροφοδοτεί τον Γαλάζιο Νείλο.
Εφόσον τα αποτελέσματα των μετρήσεων μάς επιβεβαιώσουν κάτι τέτοιο, τότε θα
είμαστε σίγουροι για το τι προκάλεσε την πτώση του Παλαιού Βασιλείου».

Ο δρ Λαμπ λέει από την πλευρά του ότι είναι η πρώτη φορά που η συγκεκριμένη
λίμνη θα ερευνηθεί με τόση λεπτομέρεια. «Τα νερά της Τάνας βοήθησαν ώστε να
δημιουργηθεί ένα πρόσφορο περιβάλλον στις όχθες του Νείλου μέσα στο οποίο
άνθησαν οι αιγυπτιακές δυναστείες. Ο στόχος μας είναι να ανασυνθέσουμε μια
ιστορική εικόνα των κλιματικών αλλαγών που επηρέασαν την Τάνα, μια και η λίμνη
αυτή λόγω του μικρού της βάθους είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στην αυξομείωση των βροχοπτώσεων».

Κλίμα μέσω… κρουστικών κυμάτων

Η επιστημονική ομάδα των Μπέιτς και Λαμπ θα μεταφέρει στην Αιθιοπία
συσκευές που εκπέμπουν κρουστικά κύματα. Θα τοποθετήσουν τις συσκευές σε
τέτοια διάταξη ώστε τα κρουστικά κύματα – παλμοί – να διαπεράσουν τον πυθμένα
της λίμνης και να αναμοχλεύσουν τα στρώματα με ιζήματα που έχουν σχηματισθεί
εκεί με το πέρασμα των αιώνων. Επιπλέον θα πάρουν δείγματα και από τα
πετρώματα κάτω από τον πυθμένα για να τα αναλύσουν στα εργαστήρια των
Πανεπιστημίων.

Ο δρ Ρίτσαρντ Μπέιτς τονίζει στα «ΝΕΑ» ότι η ανάλυση των ιζημάτων θα μας
φανερώσει αρκετές πληροφορίες για τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούσαν
στην περιοχή πριν από χιλιάδες χρόνια. «Αν για παράδειγμα η λίμνη είχε
ξηρανθεί εντελώς στο παρελθόν, τότε οι εικόνες από τα μηχανήματα θα μας
αποκαλύψουν ένα ξερό στρώμα ιζημάτων κάτω από άλλα στρώματα νεώτερης ηλικίας».