Διαστάσεις Το μέλλον του θερμοκηπίου

«Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι μια χώρα μπορεί να φτάσει σε μια τόσο
ακραία εθελοντική ομοιογενοποίηση του Τύπου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες οδηγούνται
σε μια αυτοαναίρεση της δημοκρατίας».«Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι μια
χώρα μπορεί να φτάσει σε μια τόσο ακραία εθελοντική ομοιογενοποίηση του Τύπου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες οδηγούνται σε μια αυτοαναίρεση της δημοκρατίας».

Τίποτα δεν σταματά την πρόοδο (του Σεργκέι, από τη «Μοντ»)

Ο Πέτερ Σλότερνταϊκ έγινε γνωστός το 1999 από μια διαμάχη του με τον Χάμπερμας
και άλλους Γερμανούς φιλοσόφους. Αφορμή αποτέλεσε ένας λόγος του, όπου είχε
υποστηρίξει ότι η γενετική βελτίωση του ανθρωπίνου όντος είναι αναπόφευκτη.
Από τότε δεν προλαβαίνει να δίνει συνεντεύξεις. Έχει δική του εκπομπή στην
τηλεόραση (Το φιλοσοφικό κουαρτέτο), έχει γράψει αρκετά βιβλία (Κριτική του
Κυνικού Λόγου, Σφαίρες) και είναι πρύτανης ενός Πανεπιστημίου της Καρλσρούης
που ειδικεύεται στα νέα μέσα ενημέρωσης. Μια άλλη διαφωνία του με τον
ακαδημαϊκό κόσμο, άλλωστε, είναι ότι αυτός επιδιώκει μια συμμαχία με τα μέσα,
ενώ εκείνοι αρκούνται στην παραδοσιακή σχέση με τον κόσμο του βιβλίου. Γι’
αυτό και πολλοί από τους επικριτές του τον χαρακτηρίζουν περίπου τσαρλατάνο.

Αυτόν τον καιρό, ο Σλότερνταϊκ αισθάνεται βαθύτατα Ευρωπαίος και βαθύτατα
αντιαμερικανός. Η γη είναι σαν ένα θερμοκήπιο, λέει σε συνέντευξή του στην
Ελ Παΐς. Σε αυτό το θερμοκήπιο, οι Αμερικανοί συμπεριφέρονται σαν να
βρίσκονταν σε ζούγκλα και οι Ευρωπαίοι παίζουν τον ρόλο του κηπουρού που έχει
την ευθύνη για όλα όσα συμβαίνουν στον χώρο της αρμοδιότητάς του. Όσο για το
Ισλάμ, προσπαθεί να βρει νέες πηγές νοήματος και νέες πηγές κοινωνικής τάξης.
Οι πολιτικές και ηθικές προτάσεις της Δύσης δεν το ικανοποιούν, η εξαγωγή του
εθνικού κράτους αποδείχθηκε χίμαιρα, η ρητορική περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων
συγκρούεται με τις καθημερινές του ανάγκες. Επιπλέον, το Ισλάμ εξακολουθεί να
διακατέχεται από μια αίσθηση μάρτυρα. Υπό την έννοια αυτή, ο σύγχρονος
χριστιανισμός είναι μια μετα-ηρωική θρησκεία, ενώ το Ισλάμ εξακολουθεί να
είναι ηρωικό.

Το ουσιαστικό πρόβλημα πίσω απ’ όλα αυτά είναι βέβαια οι κοινωνικές
ανισότητες. Ο 21ος αιώνας, λέει ο Σλότερνταϊκ, είναι το πεδίο όπου θα
διεξαχθεί η ύστατη μάχη της οικουμενικής ηθικής. Και το ερώτημα είναι αν θα
καταφέρουμε να δημιουργήσουμε ένα παγκόσμιο θερμοκήπιο ευημερίας ή αν θα
συνηθίσουμε την ιδέα ότι οι πλούσιοι, χάρη στις προόδους της ιατρικής και της
γενετικής, είναι οι ευτυχείς ιδιοκτήτες του ανθρωπολογικού δυναμικού, με την
υπόλοιπη ανθρωπότητα αποκλεισμένη. Το στοίχημα αυτό θα παιχθεί στο εσωτερικό
της Δύσης. Θα οδηγηθεί σε αυτή την κατεύθυνση η αντιπαράθεση ανάμεσα στην
Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες; Άγνωστο. Είναι πιθανόν οι οικουμενικές
αξίες να επιστρέψουν στην Ευρώπη, όπως είναι πιθανόν οι Αμερικανοί να
προωθήσουν με επιθετικό τρόπο μια πολιτική της επιλογής. Δεν έχει σημασία αν
αυτό θα λέγεται φασισμός, οι ιστορικοί όροι χάνουν κάποια στιγμή τη σημασία
τους. Ουσιαστικά θα είναι μια πολιτική πλουτοκρατίας και ανισονομίας, σύμφωνα
με την οποία «αληθινοί» άνθρωποι είναι μόνον οι πλούσιοι.