Διαστάσεις Μετά τον πόλεμο

Όλα δείχνουν ότι ο πόλεμος τελειώνει. Το ερώτημα που προκύπτει τώρα – εκτός
βέβαια από τη διαχείριση της μεταπολεμικής κατάστασης – είναι πώς θα θυμούνται
αυτόν τον πόλεμο οι εκούσιοι και ακούσιοι πρωταγωνιστές του.

«Οι πεζοναύτες μπήκαν στη Βαγδάτη». «Κάποιος να ειδοποιήσει τον καβαλιέρε Μπανάνα (Μπερλουσκόνι) ότι μπορεί να βγει από το καταφύγιο» (του Αλτάν, από τη «Ρεπούμπλικα»)

Οι Ιρακινοί θα θυμούνται τον πόλεμο με ντροπή και τρόμο. Ντροπή, επειδή
χρειάστηκε ένας ξένος εισβολέας για να τους απελευθερώσει από τον δικτάτορα.
Τρόμο, επειδή ισοπεδώθηκε η χώρα τους, σκοτώθηκαν οι συγγενείς τους,
ακρωτηριάστηκαν τα παιδιά τους ή τα παιδιά των γειτόνων τους. Η μόνη περίπτωση
να απαλυνθεί ο πόνος τους, σημειώνει ο Βρετανός συγγραφέας Νηλ Άσερσον στην
Ομπζέρβερ, είναι να αποκτήσουν μια πραγματική ανεξαρτησία, να μπορέσουν
να διαχειριστούν οι ίδιοι τον πετρελαϊκό τους πλούτο, να ασκήσουν τη δική τους
εξωτερική πολιτική. Αλλά αυτό θα αργήσει – αν η Υπερδύναμη το επιτρέψει ποτέ.

Οι Άραβες θα θυμούνται τον πόλεμο με ανησυχία και φόβο. Ποιος θα είναι ο
επόμενος στόχος των Αμερικανών; Η Συρία; Το Ιράν; Ποιος θα μπορέσει να
σταματήσει τους νεο-συντηρητικούς ύστερα από μια τόσο εύκολη νίκη; Μεγάλη
μοναξιά θα αισθάνονται τα επόμενα χρόνια οι Παλαιστίνιοι. Φοβόντουσαν βέβαια
τον Σαντάμ, ήταν όμως και ο μοναδικός τους σύμμαχος. Πώς θα αντιμετωπίσουν το
Ισραήλ; Προσκυνώντας, όπως επιθυμεί ο Αριέλ Σαρόν; Η υιοθετώντας μια ακόμη πιο
αδιάλλακτη στάση, όπως δείχνει η συμπεριφορά ορισμένων στελεχών της Χαμάς;

Κρίσιμη σημασία για το μέλλον του πλανήτη έχει το πώς θα θυμούνται αυτόν τον
πόλεμο οι Αμερικανοί. Αν η ανατροπή του ιρακινού καθεστώτος εισπραχθεί ως
θρίαμβος των «έξυπνων όπλων» και του δόγματος του «προληπτικού πολέμου», αν
νομιμοποιηθούν και δικαιωθούν οι αυθαίρετες επιλογές μιας χώρας παρά την
αντίθεση δεκάδων κυβερνήσεων και εκατομμυρίων πολιτών σε όλο τον κόσμο, τίποτα
και κανείς δεν θα μπορέσει να εμποδίσει τα γεράκια να επεκτείνουν κατά βούληση
τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις σε όποια περιοχή το επιθυμούν. Αν πάλι η
αμερικανική κοινή γνώμη συνειδητοποιήσει πόσο μεγάλο ήταν το κόστος αυτής της
νίκης, αν μπορέσει να δει και να ξαναδεί τις εικόνες της καταστροφής, ίσως να
προβληματιστεί και να αναθεωρήσει ορισμένες από τις απόψεις της. Ο Τζωρτζ
Μπους μπορεί να επανεκλεγεί πρόεδρος το 2004, αλλά με ψαλιδισμένα τα φτερά.

Μένουν οι δημοσιογράφοι. Εκείνοι θα θυμούνται τον πόλεμο του Ιράκ με οδύνη, με
οργή και με πίκρα. Οδύνη, για τους συναδέλφους που έχασαν και δεν θα μπορέσουν
να τους δώσουν ραντεβού για τον επόμενο πόλεμο. Οργή, γιατί δέχθηκαν επίθεση
(από πρόθεση; Από λάθος; Ίσως να μην το μάθουμε ποτέ) την ώρα που έκαναν τη
δουλειά τους. Πίκρα, γιατί αυτή η σφαγή έγινε σε μια στιγμή που ο πόλεμος είχε
πια κριθεί. Δεν απειλούσαν πια τους Αμερικανούς στρατιώτες ούτε οι επίλεκτοι
του Σαντάμ ούτε, βέβαια, οι ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι. Οι τελευταίοι, όπως
μετέδωσαν τις θηριωδίες, θα μετέδιδαν και τις εκδηλώσεις χαράς και
ανακούφισης. Γιατί έπρεπε να τιμωρηθούν μ’ αυτόν τον τρόπο;