Ένοπλα κινήματα και οργανώσεις (3)

Ερχόμαστε τώρα στις ευρωπαϊκές οργανώσεις ένοπλης προπαγάνδας, των οποίων το
κοινωνικό πρόταγμα (η σοσιαλιστική αλλαγή και ο κομμουνισμός) αναφέρεται στις
επαναστάσεις του Μεσοπολέμου.

Η πολιτική τους επιχειρηματολογία εδράζεται κυρίως στον αντιιμπεριαλισμό του
αντιαποικιοκρατικού κινήματος και οι μορφές δράσης τους εμπνέονται από τις
λατινοαμερικανικές αντάρτικες οργανώσεις.

Οι πλέον χαρακτηριστικές ευρωπαϊκές οργανώσεις ένοπλης προπαγάνδας είναι οι
ιταλικές Ερυθρές Ταξιαρχίες, η γερμανική RAF, η γαλλική Action Direct και η
ελληνική 17Ν. Η βασκική ΕΤΑ και ο ιρλανδικός IRA, αν και σε διάφορες φάσεις
της διαδρομής τους παρουσιάζουν πολλά κοινά στοιχεία με τις οργανώσεις ένοπλης
προπαγάνδας που προαναφέραμε, αποτελούν, όμως, σαφώς, διαφορετικές
περιπτώσεις. Οι οργανώσεις ένοπλης προπαγάνδας είναι προϊόντα του πολιτικού
ριζοσπαστισμού της εποχής του Μάη του ’68 και της αίγλης της επανάστασης στην
Ινδοκίνα και του γκεβαρισμού, αλλά, παράλληλα, αποτελούν «ακραία» έκφραση της
κριτικής ενός τμήματος της πρωτοπορίας των αναπτυγμένων οικονομικά κοινωνιών
απέναντι στις νέες μορφές ελέγχου και χειραγώγησης των μεταπολεμικών
βιομηχανικών κρατών (απογείωση του καταναλωτικού μοντέλου, «συμβόλαια
κοινωνικής ειρήνης» με πρωταγωνιστή τα σοσιαλδημοκρατικά συνδικάτα κ.λπ.).

Οι οργανώσεις ένοπλης προπαγάνδας σε ορισμένες περιπτώσεις – με
χαρακτηριστικότερη αυτή των Ερυθρών Ταξιαρχιών – συσπειρώνουν ικανά τμήματα
του εργατικού και νεανικού ριζοσπαστισμού, απορροφώντας ποσότητες της
πολιτικής δυσφορίας που προκαλεί η συμβιβαστική πολιτική των αριστερών
ρεφορμιστικών κομμάτων. Όμως, η παντελώς λανθασμένη ερμηνεία των μηχανισμών
εμπέδωσης και αναπαραγωγής της αστικής ηγεμονίας (θεωρούσαν ότι το κράτος
διατηρεί την κυριαρχία του κυρίως μέσω της βίας ή της απειλής βίας και όχι
λόγω της υπεροχής της αστικής ιδεολογίας), η καρικατουρίστικη απόπειρα
εισαγωγής στις ευρωπαϊκές κοινωνίες των μοντέλων δράσης του λατινοαμερικάνικου
αντάρτικου (φοκισμός κ.λπ.) και, κυρίως, η μονομανής επιμονή τους στην
αντικαθεστωτική δράση μέσω ένοπλων κτυπημάτων στην κρατική αυθεντία οδήγησαν
σε μια ερήμην της κοινωνίας αντιπαράθεσή τους με τους μηχανισμούς καταστολής,
αντιπαράθεση που εκτός από τη συντριβή τους βοήθησε στην περαιτέρω αναβάθμιση
του κρατικού αυταρχισμού και στην αντίστοιχη συρρίκνωση των πολιτικών
δικαιωμάτων.

Ο Νίκος Γιαννόπουλος είναι μέλος του Δικτύου για τα Πολιτικά και
Κοινωνικά Δικαιώματα.