Ελαχιστοποίηση της αμφιβολίας

Ηεπίθεση κατά των ΜΑΤ και η συμπλοκή των Σεπολίων ήταν εκ προοιμίου από τις
πιο ιδιότυπες υποθέσεις, έμελλαν να αποδειχθούν και από τις πιο καθοριστικές
στο ξετύλιγμα του κουβαριού της δίκης. Ιδιότυπες γιατί στρέφονταν, η πρώτη
κατόπιν σχεδιασμού και η δεύτερη λόγω συγκυρίας, κατά των φυσικών «αντιπάλων»
μιας οργάνωσης σαν τη 17Ν, δηλαδή των αστυνομικών. Από τον τρόπο εκτέλεσής
τους διακυβευόταν, σε μεγάλο βαθμό, η αντιμετώπιση του «εχθρού» ως ταξικού
αντιπάλου ή ως προβάτου (ακόμα και αν θεωρούνταν λύκος) επί σφαγήν. Γι’ αυτό
και αποδείχθηκαν καθοριστικές: γιατί, με όσα ελέχθησαν στο δικαστήριο,
φωτίστηκαν αρκετά τα κρίσιμα ζητήματα του μέτρου καταφυγής στη βία και της
διακινδύνευσης της ζωής προσώπων άσχετων με τον «συμβολισμό» του κάθε
χτυπήματος.

Υπ’ αυτό το πρίσμα, μάλλον λάθος μέρα διάλεξε ο άτυπος εκπρόσωπος των
κατηγορουμένων (αν και αρκετοί δήλωσαν ότι δεν του αναγνωρίζουν αυτό τον ρόλο,
αυτός είναι που μιλάει στις δύσκολες στιγμές της δίκης) για να δημοσιοποιήσει
τη θεωρία της «ελαχιστοποίησης της βίας», που, κατ’ αυτόν, διείπε τη δράση της
οργάνωσης. Η ιδέα ότι σταθερή επιλογή ήταν να υπάρχουν κάθε φορά όσο το
δυνατόν λιγότεροι νεκροί υπηρετεί ίσως την πάντα άσβηστη δίψα προβολής της
«πολιτικής δράσης» της 17Ν, δεν δένει όμως με τα γεγονότα για τα οποία έγινε
λόγος χτες στο δικαστήριο. Γιατί στη μεν ενέδρα κατά των ΜΑΤ ρίχτηκε ρουκέτα,
που μάλλον δεν μπορούσε να κάνει τη διάκριση ανάμεσα σε συμβολικά και μη
θύματα. Αλλά και ο ισχυρισμός ότι μπορεί να ρίχτηκε επίτηδες από το
συγκεκριμένο σημείο για να μην προκαλέσει πολλές απώλειες, βρίσκεται σε
αντικειμενική αντίφαση με το γεγονός ότι ίδιας φύσης «πρόβλημα» έκανε να
αστοχήσουν και δύο τουλάχιστον άλλες επιθέσεις της 17Ν (κατά Βαρδινογιάννη και
Παλαιοκρασσά), για τις οποίες δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στόχευαν τον θάνατο
των θυμάτων. Στη δε συμπλοκή των Σεπολίων, όλες οι περιγραφές συγκλίνουν στο
ότι τα πρόσωπα που συμμετείχαν από πλευράς οργάνωσης δεν δίστασαν σε καμία
περίπτωση να πυροβολήσουν, για να σωθούν μεν, αλλά σε καμία περίπτωση από θέση
άμυνας. Κρίσιμος εδώ είναι και ο τρόπος αναγνώρισης των συμμετεχόντων στη
συμπλοκή, αφού έγινε από επαγγελματίες αστυνομικούς, σε συνθήκες που τους
έφεραν πρόσωπο με πρόσωπο με τους δράστες και με ευθεία παραδοχή της ορθότητας
της περιγραφής από έναν τουλάχιστον κατηγορούμενο.

Η οργάνωση μπορεί στα χαρτιά να μην «επιθυμούσε» πολλούς νεκρούς, στην πράξη,
όμως, δεν έκανε τίποτε για να αποφύγει αυτή την πιθανότητα. Τραγικότερο βέβαια
θύμα αυτής της στάσης υπήρξε ο Θάνος Αξαρλιάν, ο θάνατος του οποίου έδειξε με
τον πιο γλαφυρό τρόπο πόσο υποκριτικό, αλλά και απάνθρωπο, είναι να γίνεται
λόγος για «παράπλευρες απώλειες» όταν εκσφενδονίζονται ρουκέτες. Η ευαισθησία
που δείχνουν οι κατηγορούμενοι στα τραγικά γεγονότα των ημερών θα ήταν πολύ
πειστικότερη αν την είχαν πρώτα ενσωματώσει στις δικές τους ενέργειες. Και
πάλι βέβαια δεν θα έδινε σε κανέναν το δικαίωμα να ισχυριστεί ότι ο θάνατος
ενός ανθρώπου μπορεί να αποτελέσει «πολιτικό» γεγονός.

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.