ΓΝΩΜΗ Θάνατος για μια ξένη χώρα

Είστε ελεύθεροι να βγάλετε ό,τι συμπεράσματα θέλετε από τα ακόλουθα. Δεν τα
παραθέτω ως μία συνειδητά ηθική ιστορία, ούτε ως μια πολεμική των αδικιών του
κόσμου. Είναι η ιστορία δύο 28χρονων νέων που σκοτώθηκαν στην ίδια χώρα με
διαφορά λίγων ημερών ο ένας από τον άλλο – δύο ζωών με αξιοσημείωτες
ομοιότητες που χάθηκαν πρόωρα.

Και τα δύο αυτά παιδιά μεγάλωσαν σε φτωχογειτονιές, και τα δύο πέθαναν
πολεμώντας στον πόλεμο μιας άλλης χώρας, και τα δύο ήταν παιδιά του πολέμου. Ο
Χοσέ Αντόνιο μεγάλωσε στη Γουατεμάλα τη δεκαετία του 1980, όταν η
υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ κυβέρνηση ήταν απασχολημένη με τον βασανισμό του
λαού της. Ο Ταέρ Οτμάν γεννήθηκε στον παλαιστινιακό προσφυγικό καταυλισμό του
Μπουρτζ ελ-Μπαράτζνεχ. Έζησε τον εμφύλιο του Λιβάνου, την ισραηλινή εισβολή
του 1982 και αργότερα τον «πόλεμο των στρατοπέδων», όταν η Συρία έστειλε τους
«πληρεξουσίους» της να καταστρέψουν την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της
Παλαιστίνης στο Μπουρτζ ελ-Μπαράτζνεχ. Ο καταυλισμός ήταν γεμάτος με εκείνους
που είχαν χάσει τα σπίτια τους νοτιότερα, όταν δημιουργήθηκε το κράτος του
Ισραήλ, το 1948.

Ας ξεκινήσουμε με την ιστορία του Χοσέ Αντόνιο. Έμεινε ορφανός, μαζί με την
αδελφή του Ενσίνα, σε ηλικία οκτώ ετών. Κατέληξε στον δρόμο. Εργάσθηκε σε ένα
χαλυβουργείο – ήταν ουσιαστικά καταναγκαστική εργασία. Κατόπιν τον ανέλαβε μια
οικογένεια, δεν μπόρεσε ωστόσο, ή δεν θέλησε, να μείνει μαζί της.

Ο Χοσέ Αντόνιο μπορεί να είχε χαθεί όπως και χιλιάδες άλλοι χωρίς την
παρέμβαση μιας από τις πλέον αξιοθαύμαστες φιλανθρωπικές οργανώσεις του
κόσμου. Η Κάζα Αλιάνσα παρέχει στέγη και μόρφωση στα παιδιά του δρόμου της
Ονδούρας και της Γουατεμάλας. Κάποιος τού είπε για αυτήν, ο Χοσέ πήγε και
μελέτησε σκληρά. Έγινε καλός ποδοσφαιριστής, έμαθε αγγλικά, τις αρχές του
τεχνικού σχεδίου. Αυτοί που τον ήξεραν, λένε πως είχε μέσα του μια παράξενη
δύναμη, συνάμα και μια θλίψη. Στα 22 του, ο Χοσέ αποφάσισε να κάνει το ταξίδι
της ζωής του, να διανύσει τα 4.800 χιλιόμετρα έως το Ρίο Γκράντε. Συνελήφθη
και τέθηκε υπό κράτηση από την αμερικανική Υπηρεσία Μετανάστευσης και
Πολιτογράφησης. Ήταν όμως πειστικός και φαινόταν πολύ μικρότερος. Είπε πως
ήταν 17 ετών. Τον πίστεψαν. Ως ανήλικος, δικαιούνταν άσυλο. Τον άφησαν λοιπόν
να μείνει, μαζί με μία οικογένεια ισπανόφωνων στη Λομίτα της Καλιφόρνιας.

Έτσι ξεκίνησε η ιστορία της αμερικανικής ζωής του. Πήγε σχολείο και μελέτησε
σκληρά. Πάνω από όλα, επιθυμούσε την αμερικανική υπηκοότητα, ώστε να μπορέσει
να φέρει στις ΗΠΑ την πολυαγαπημένη του αδελφή. Αποφάσισε να καταταχθεί στους
πεζοναύτες, γνωρίζοντας ότι η στρατιωτική θητεία θα επιτάχυνε τη διαδικασία.

Μισό κόσμο μακριά, ο Ταέρ Οτμάν είχε πάρει μια άλλη απόφαση, και το ταξίδι του
δεν ήταν λιγότερο επικό. Αντίθετα με τον Χοσέ, είχε μεγαλώσει σε μια δεμένη
οικογένεια. Το περιβάλλον του όμως ήταν εξίσου φτωχό και αυτός αποφασισμένος
να εγκαταλείψει τη Μέση Ανατολή. Ο Ταέρ πήγε στη Δανία, εγκαταστάθηκε εκεί,
παντρεύτηκε. Έστελνε τακτικά χρήματα στην οικογένειά του. Ονειρευόταν μια
πατρίδα που δεν έμελλε ποτέ να γίνει δική του.

Και έπειτα ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράκ. Σύμφωνα με τον αδελφό του, ο Ταέρ
αηδίασε τόσο πολύ με τις «παράπλευρες απώλειες» που αποφάσισε να πάει να
πολεμήσει. Επέστρεψε στη Βηρυτό και ενσωματώθηκε σε μια ομάδα Αράβων
εθελοντών.

Για τον Χοσέ Αντόνιο, δεν ήταν θέμα επιλογής. Έλαβε εντολή να μεταβεί στον
Κόλπο τον περασμένο Ιανουάριο. Σκοτώθηκε την περασμένη εβδομάδα, στο Ουμ Κασρ.
Δέχθηκε μια σφαίρα στο στήθος. Ο Ταέρ επέβαινε σε ένα μίνι μπας – δεν είχε
ακόμη πυροβολήσει ούτε μία φορά – όταν έπεσε πάνω τους ένας πύραυλος. Πέθανε
σε ένα νοσοκομείο της Βαγδάτης.

Όπως είπα και στην αρχή, είστε ελεύθεροι να βγάλετε ό,τι δίδαγμα θέλετε από
αυτές τις δύο ιστορίες. Εγώ δεν είχα κανένα υπόψη μου, εκτός ίσως από το να
σας παρακαλέσω να θυμάστε ονόματα, πρόσωπα, ιστορίες. Στον πόλεμο, μόνον αυτά
απομένουν από την κουρελιασμένη ανθρωπιά μας.

Υστερόγραφο: Πριν από λίγες ημέρες, ανακοινώθηκε η μετά θάνατον
παραχώρηση της αμερικανικής υπηκοότητας στον Χοσέ Αντόνιο. Ο Ταέρ Οτμάν ήταν
Δανός υπήκοος αν και κάποιος στην κηδεία του είπε πως οι Δανοί τού αφαιρούν
την υπηκοότητα τώρα που είναι νεκρός.

Ο Fergal Keane είναι ειδικός ανταποκριτής του BBC