ΠΑΝΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ Από τις λατέρνες στα «ανατολικά πιάνα»

Δούλευε με μεράκι στην κατασκευή μιας σειράς από λατέρνες για δεκαπέντε
χρόνια. Έφτιαξε περί τις είκοσι πέντε. Και τώρα ο Πάνος Ιωαννίδης συνεχίζει
ανακατασκευάζοντας πιάνα με ουρά και «κυοφορεί» το πρώτο – διεθνώς – ανατολικό
πιάνο. «Εργαστήριο κλειδοκυμβάλων και κυλινδρικών οργάνων». Η πινακίδα στην
είσοδο του μικρού σπιτιού στην Πάνω Πόλη της Θεσσαλονίκης είναι σαφής. Ο Πάνος
Ιωαννίδης, με σπουδές υφαντουργίας στο Λονδίνο, επέλεξε από τη βιομηχανική
παραγωγή τη… βιοτεχνική. Συνέχισε με μουσικές σπουδές κι εργάστηκε –
συνεχίζει – ως χορδιστής πιάνων. «Πριν από δεκαπέντε χρόνια μού ζήτησε ένας
παλιός λατερνατζής να του φροντίσω την ξεκούρδιστη λατέρνα του και…
κόλλησα». Δύο λατέρνες στολίζουν το εσωτερικό του σπιτιού. Με περίτεχνες
κορνίζες, χρυσοποίκιλτες φορεσιές, γκραβούρες με όμορφες γυναίκες στην
πρόσοψη…Μεράκια… «Δεν είναι ένα κουτί με αναμνήσεις. Είναι ζωντανό όργανο
η λατέρνα, με υπέροχο ήχο» λέει ο Πάνος Ιωαννίδης. Ο κύλινδρος χωρά το πολύ
εννέα κομμάτια. Σε κάθε κύλινδρο υπάρχουν τοποθετημένα περί τα 7.000 καρφιά –
νότες, απ’ όπου περνούν οι χορδές, δίνουν κίνηση στα σφυράκια του γραβιέ
(σύστημα πλήκτρων). Οι κύλινδροι αλλάζουν και μαζί τους και το ρεπερτόριο του
οργάνου.

Κι ύστερα ήρθαν τα… ανατολικά κλειδοκύμβαλα. Τον βρήκαμε να κολλά με
χειρουργική σχεδόν ακρίβεια φύλλα ελεφαντόδοντου πάνω σε ξύλινα μέρη – πλήκτρα
πιάνου. Ένα καινούργιο κλαβιέ στηνόταν εξ αρχής με νέα πλήκτρα, νέες χορδές,
νέα ξύλα – νέο μεταλλικό σκελετό.

«Η επιχείρηση της ανακατασκευής παλαιών πιάνων μού επανέφερε την ιδέα
του… ανατολικού πιάνου. Είναι συνδυασμός λατέρνας και πιάνου. Ουσιαστικά
προσπαθώ να μεταφέρω και να προσαρμόσω τις τεχνικές τής λατέρνας στο ακουστικό
μέρος του πιάνου. Η δυτική μουσική έχει μόνο δύο κλίμακες. Η ανατολική έχει
αυτοσχεδιασμούς, παίζει με υποδιαιρέσεις του τόνου. Μπορούν να βγουν αυτοί οι
ήχοι από το πιάνο προσθέτοντας χορδές, αλλάζοντας την τάση ή το μήκος τους,
καταφέρνοντας τεχνικά αυτό που κάνει το δοξάρι ή το καποτάστο στην κιθάρα, το
ούτι, το σιτάρ».

Υπολογίζει ότι το πρώτο ανατολικό πιάνο θα είναι έτοιμο το πολύ σ’ έναν
χρόνο. Προς το παρόν μετρά, υπολογίζει κλίμακες, προσθέτει χορδές, αφαιρεί
νότες, αλλάζει ημιτόνια, αφουγκράζεται ήχους και πειραματίζεται σε τεχνικές…