Η εθνικιστική διάσταση

Περίεργη δοκιμασία επεφύλαξε στις «ιδέες» της 17Ν η χρονική εναλλαγή των
υποθέσεων: αμέσως μετά την κόρη του δολοφονημένου Αμερικανού λοχία που
υπηρετούσε στην Ελλάδα, εξετάστηκε ο ίδιος ο Τούρκος διπλωμάτης που γλίτωσε
συμπτωματικά από την εναντίον του απόπειρα. Κι αν, στην πρώτη περίπτωση, η
μάρτυρας – αλλά κι ο κάθε λογικός παρατηρητής – δυσκολεύεται να καταλάβει
γιατί επελέγη ως θύμα το συγκεκριμένο χαμηλόβαθμο και χωρίς ιστορία πρόσωπο,
στη δεύτερη η αδυναμία κατανόησης είναι πλήρης, καθώς σχετίζεται και με την
επίσημη ιδιότητα του θύματος. Προσωπικά πιστεύω ότι απόπειρες κατά Τούρκων
αξιωματούχων θα αρκούσαν από μόνες τους για να εκθεμελιώσουν κάθε «πολιτικό»
προκάλυμμα της οργάνωσης και να καταδείξουν τον εγκληματικά εθνικιστικό (και
συγχρόνως εθνικιστικά εγκληματικό) χαρακτήρα της.

Αν υπάρχει ένα πράγμα με το οποίο δεν μπορεί ποτέ να ταυτιστεί η όποια έκφανση
της Αριστεράς – κοινοβουλευτική ή εξωκοινοβουλευτική, «αστική» ή
«επαναστατική», «αμυνόμενη», κεντρώα ή «επιτιθέμενη» – αυτό είναι ο
εθνικισμός. Η πιο φανατική δε και παράλογη όψη του εθνικισμού είναι να
θεωρούμε εξ ορισμού «εχθρούς» όλους όσους είχαν την ατυχία να γεννηθούν στα
χώματα μιας πατρίδας που δεν τα πάει καλά με τη δική μας και, ακόμα
περισσότερο, να θεωρούμε προσωπικά και εκ των προτέρων ενόχους τους επίσημους
εκπροσώπους του «εχθρού». Η απόπειρα εναντίον ενός Τούρκου διπλωμάτη
προϋποθέτει αλλά και προδίδει μια ανάγνωση των διεθνών σχέσεων στην οποία δεν
υπάρχει χώρος όχι μόνο για διπλωματία, αλλά ούτε καν για συνεννόηση. Όπου η
Ελλάδα (εννοείται, η «καλή» Ελλάδα, εκείνη που έχει ήδη εκκαθαριστεί από τα
εγχώρια μιάσματά της) φιλοξενεί τους απογόνους του Αλή Πασά μόνο με βόμβες,
για να τους δώσει να καταλάβουν ποιος είναι ο περιούσιος λαός. Όπου
«αντίσταση» σημαίνει φόνος του διαφορετικού ή του ενοχλητικού ξένου κι ως
«αγώνας» νοείται η συστηματική υπονόμευση της προσπάθειας να βρεθεί επιτέλους
μια γλώσσα συνεννόησης με τους γείτονές μας – είτε έχουμε μαζί τους προβλήματα
είτε όχι. Αυτή είναι η «φιλοσοφία» της 17Ν όπως βγαίνει μέσα από το
συγκεκριμένο χτύπημά της και το αν μπορεί να χαρακτηριστεί «αριστερή» – όσο
και να διαστρεβλώσουμε την ήδη ταλαιπωρημένη έννοια – είναι κάτι που το
αφήνουμε στους συνήθως λαλίστατους, και στη δίκη και στον Τύπο, υποστηρικτές
της «πολιτικής», και δη «αριστερόστροφης», δράσης της οργάνωσης.

Το ότι δεν βρήκαν κάτι να πουν ως προς αυτό στο ακροατήριο οι κατηγορούμενοι
(ιδίως εκείνοι που έχουν αναλάβει την «πολιτική ευθύνη») και οι συνήγοροι
υπεράσπισης, δεν είναι κάτι που εκπλήσσει. Προκαλεί, όμως, τη λογική και το
δημόσιο αίσθημα η προσπάθεια κάποιου από τους τελευταίους να αποσπάσει από το
ίδιο το θύμα της επίθεσης της 17Ν τη «γνώμη» του για το αν οι Κούρδοι
αυτονομιστές ή η «εξωκοινοβουλευτική αριστερά» της Τουρκίας συνιστούν
«τρομοκρατική οργάνωση». Όχι μόνο, όπως είπε ο πρόεδρος, γιατί στη δίκη αυτή
δεν δικάζονται τουρκικές οργανώσεις και ενέργειες. Αλλά και γιατί η αναλογία,
εκτός από ανιστόρητη (ας αναλογιστούμε απλώς ποια η σχέση της 17Ν με τον
εθνικο-απελευθερωτικό αγώνα των Κούρδων και ποια η ποιοτική συγγένεια της
ελευθερίας που παρέχει η ελληνική και η τουρκική δημοκρατία), είναι και
ύπουλη: επιχειρεί να ξαναβάλει, από την πίσω πόρτα και ενοχοποιώντας το θύμα,
την «πολιτική» στην υπόθεση εκείνη που με τον πιο εύγλωττο τρόπο την αναίρεσε.
Όπως όμως αντέτεινε και ο εισαγγελέας στις σοφιστείες κάποιου κατηγορουμένου,
«αυτά τα λέτε εσείς».

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.